Year 2019, Volume 12, Issue 1, Pages 22 - 31 2019-04-28

Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of healty lifestyle behaviours of patients with cardiovascular heart disease

Özlem Persil özkan [1] , Serkan Kemal Büyükünal [2] , Zerrin Yiğit [3] , Yusuf İnci [4] , Fitnat Şule Şakar [5] , Dilek Özçelik Ersü [6]

72 129

Amaç: Kardiyovasküler hastalıkların risk faktörlerini azaltmak için bireylerin sağlıklı yaşam davranışlarını kazanmaları gerekmektedir. Bu araştırma, koroner arter hastalık tanısı almış bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte kesitsel olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini 1 Ocak– 31 Mart 2017 tarihleri arasında, bir araştırma hastanesinin kardiyoloji polikliniklerinde takip edilen, koroner arter hastalık tanısı almış, yaş ortalaması 57.1± 13.2 yıl (minimum 18-maksimum 80) olan hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine araştırmaya katılmayı kabul eden ve rastgele örneklem yöntemi ile seçilen 351 hasta alınmıştır. Veriler, hastaların sosyo-demografik özelliklerine ilişkin “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, minimum, maksimum ve yüzde parametreleri kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Smirnov testiyle yapılmıştır, anlamlılık değerleri >0.05 olduğundan ileri düzey çözümlemelerde parametrik olan testler kullanılmıştır. Parametrik olan testlerden iki bağımsız değişken için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla bağımsız değişken için One-Way ANOVA testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” ölçeği toplam puan ortalaması 132.75± 3.37’dir. Cinsiyete göre ölçeğin alt boyutlarının puan ortalamaları karşılaştırıldığında, erkeklerin manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler, stres yönetimi puan ortalamalarının daha yüksek, beslenme puan ortalamasının daha düşük olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Fiziksel aktivite ve manevi gelişim puan ortalamalarının yaş arttıkça azaldığı (p<0.05), fiziksel aktivite puan ortalamasının eğitim düzeyi yükseldikçe arttığı saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada, katılımcıların en düşük ve en yüksek puan ortalamalarını aldıkları alt boyutlar sırasıyla, fiziksel aktivite ve kişiler arası ilişkilerdir. Fiziksel aktivite alt boyutu ortalama puanının yaş ile ters, eğitim düzeyi ile doğru orantılı olarak arttığı belirlenmiştir. 

Objective: In order to reduce the risk factors of cardiovascular diseases, individuals need to acquire healthy lifestyle behaviors. This research was conducted as a cross-sectional study to investigate the levels of healty lifestyle behaviours of coronary artery disease patients. Method: The population of the study consisted coronary artery disease patients admitted to the cardiology outpatient clinics of academic medical center between 01 January- 31 March 2017. The mean age of the patients’ was 57.13± 13.29 years (minimum 18-maximum 80). The study sample size included 351 voluntary patients selected by random sample method. Data was collected by using a form including socio-demographic characteristics and “Healty Lifestyle Scale II”. Arithmetic mean, standard deviation, minimum, maximum and percentage parameters were used in the assessment of the data. The normal distribution conformity assessment of the data was tested by the Kolmogorov Smirnov test and the parametric tests were used in the advanced analysis since the significance values were greater than 0.05. Independent samples t test was used for two independent variables and One-way ANOVA for more than two independent variables. Results: Based on the findings of the study, the average score of “Healthy Lifestyle Scale II” scale was found as 132.75± 3.37. When male and female were compared, men had higher mean scores of self-realization, interpersonal relations, stress management and lower nutrition point scores (p <0.05). The mean of physical activity and self-realization decreased as age increased (p<0.05), while the average level of physical activity increased as education level increased (p <0.05).Conclusion: As a result of this study, the categories in which participants had the lowest and highest mean scores were physical activity and interpersonal relationships, respectively. It was determined that the mean score of physical activity subscale changed inversely with age and directly increased with education level. 

  • 1. World Health Organization. "Cardiovascular diseases". http://www.who.int/cardiovascular_diseases/en/ 10.03.2018. 2. World Health Organization. " Global Status Report on Noncommunicable Diseases 2014". http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/148114/1/9789241564854_eng.pdf?ua=1 10.03.2018.3. Türkiye İstatistik Kurumu. "Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2016". http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24572 10.03.2018.4. Pearson TA, Bazzarre TL, Daniels SR ve ark. American Heart Association Guide for improving cardiovascular health at the community level, 2013 update a scientific statement for public health practitioners, healthcare providers, and health policy makers. Circulation 2013; 127:1730-1753. 5. Costa L, Guerra-Balic TM. Relationship between healthy lifestyle and sociodemographic factors in adolescents in Catalonia: Application of vısa-teen questionnaire. Plos One 2016; 11(9): e0163381.6. World Health Organization. "Health Promotion Glossary". http://www.who.int/healthpromotion/about/HPR%20Glossary%201998.pdf 10.03.2018.7. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. "Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı Eylem Planı (20152020). 2015". https://www.tkd.org.tr/TKDData/Uploads/files/Turkiye-kalp-ve-damar-hastaliklari-onleme-ve-kontrol-programi.pdf 10.03.2018.8. World Health Organization. World Heart Federation and World Stroke Organization. Global Atlas on Cardiovascular Disease Prevention and Control. 2011". http://www.who.int/cardiovascular_diseases/publications/atlas_cvd/en/ 10.03.2018.9. World Health Organization. "Global Action Plan for The Prevention and Control of NCDs 2013-2020.2013". http://www.who.int/nmh/publications/ncd-action-plan/en/ 10.03.2018.10. Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promoting in nursing practice. 7. Baskı. New Jersey: pearson Educatyion, Inc. Baskı, 2015: 6-23. 11. World Health Organization. The WHO cross-national study of health behavior in school-aged children from 35 countries: Findings from 2001-2002. J Sch Health 2004; 74: 204-206.12. Go AS, Mozaffarian D, Roger VL ve ark. Heart Disease and Stroke Statistics-2014 Update A Report From the American Heart Association. Circulation 2014; 129: 28-292.13. Bahar Z, Beşer A, Gördes N, Ersin F, Kıssal A. Sağlıklı yasam biçimi davranışları ölçeği II’nin geçerlik ve güvenirlik çalısması. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008; 12 (1): 1-13.14. Pekcan, G. Beslenme Durumunun Saptanması. Baysal, A (Editör). Diyet El Kitabı. 8. Baski, Ankara: Hatiboğlu Yayınları, 2008: 99-119.15. World Health Organization. " BMI Classification". http://apps.who.int/bmi/index.jsp?introPage=intro_3.html 03.10.2018.16. Şahin ZA, Biçer N. Hipertansiyon hastalarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları. MN Kardiyoloji 2015; 22(4): 180-185. 17. Küçükberber N, Özdilli K, Yorulmaz H. Kalp hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi. Anadolu Kardiyoloji Dergisi 2011; 11: 619-626.18. Kılınç G, Yıldız E, Kavak F. Kalp yetersizliği hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve umutsuzluk arasındaki ilişki. Journal of Cardiovascular Nursing August 2016; 7(13):114-126.19. Savaşan A, Ayten M, Ergene O. Koroner Arter Hastalarında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Umutsuzluk. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi 2013; (1):1-6.20. Küçükberber N, Özdilli K, Yorulmaz H. Koroner Arter Hastalarında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Umutsuzluk. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2011; 4 (1): 1-6. 21. Yılmaz F, Çağlayan Ç. Yaşlılarda sağlıklı yaşam tarzının yaşam kalitesi üzerine etkileri. Türk Aile Hekimliği Dergisi 2016; 20 (4): 129-140.22. Kulakçı H, Kuzlu Ayyıldız T, Emiroğlu ON, Köroğlu E. Huzurevinde yaşayan yaşlıların öz yeterlilik algılarının ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi 2012; 5 (2): 53-64.23. Polat Ü, Kahraman BB. Yaşlı bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişki. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi 2013;18(4): 213-218.24. Kang Y, Yang I-S, Kim N. Correlates of health behaviors in patients with coronary artery disease. Asian Nurs Res. 2010; 4 (1): 45-55.25. Karaahmetoğlu GU, Soğuksu S, Softa HK. Hemşirelik 1. Ve 2. Sınıf öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2014; 2 (2): 26-41.26. Okgün AA, Korkmaz FD, Çakmakcı H. Koroner arter baypas greft cerrahisi sonrası sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi 2017; 25 (1): 45-51.27. Westin L, Carlsson R, Erhardt L, Cantor-Graae E, McNeil T. Differences in quality of life in men and women with ischemicheart disease. A prospective controlled study. Scand Cardiovasc J 1999; 33: 160-165.28. Chiou A-F, Hsu S-P, Hung H-F. Predictors of health-promoting behaviors in Taiwanese patients with coronary artery disease. Appl Nurs Res. 2016; 30: 1- 6.29. Gülcivan G. Meme kanserli hastaların yaşam kalitesi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Tekirdağ: Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2017.
Primary Language tr
Subjects Health Care Sciences and Services
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0003-2871-0090
Author: Özlem Persil özkan (Primary Author)
Institution: İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-3676-2181
Author: Serkan Kemal Büyükünal
Institution: İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-8368-7906
Author: Zerrin Yiğit
Institution: İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Kardiyoloji Anabilim Dalı
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-1054-2455
Author: Yusuf İnci
Institution: İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Kardiyoloji Anabilim Dalı
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-2640-492X
Author: Fitnat Şule Şakar
Institution: İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-0247-5347
Author: Dilek Özçelik Ersü
Institution: İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
Country: Turkey


Dates

Publication Date: April 28, 2019

Bibtex @research article { mersinsbd407399, journal = {Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {1308-0830}, address = {Mersin University}, year = {2019}, volume = {12}, pages = {22 - 31}, doi = {10.26559/mersinsbd.407399}, title = {Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {Persil özkan, Özlem and Büyükünal, Serkan Kemal and Yiğit, Zerrin and İnci, Yusuf and Şakar, Fitnat Şule and Özçelik Ersü, Dilek} }
APA Persil özkan, Ö , Büyükünal, S , Yiğit, Z , İnci, Y , Şakar, F , Özçelik Ersü, D . (2019). Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12 (1), 22-31. DOI: 10.26559/mersinsbd.407399
MLA Persil özkan, Ö , Büyükünal, S , Yiğit, Z , İnci, Y , Şakar, F , Özçelik Ersü, D . "Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi". Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (2019): 22-31 <http://dergipark.org.tr/mersinsbd/issue/41500/407399>
Chicago Persil özkan, Ö , Büyükünal, S , Yiğit, Z , İnci, Y , Şakar, F , Özçelik Ersü, D . "Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi". Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (2019): 22-31
RIS TY - JOUR T1 - Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi AU - Özlem Persil özkan , Serkan Kemal Büyükünal , Zerrin Yiğit , Yusuf İnci , Fitnat Şule Şakar , Dilek Özçelik Ersü Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.26559/mersinsbd.407399 DO - 10.26559/mersinsbd.407399 T2 - Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 22 EP - 31 VL - 12 IS - 1 SN - -1308-0830 M3 - doi: 10.26559/mersinsbd.407399 UR - https://doi.org/10.26559/mersinsbd.407399 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi %A Özlem Persil özkan , Serkan Kemal Büyükünal , Zerrin Yiğit , Yusuf İnci , Fitnat Şule Şakar , Dilek Özçelik Ersü %T Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi %D 2019 %J Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi %P -1308-0830 %V 12 %N 1 %R doi: 10.26559/mersinsbd.407399 %U 10.26559/mersinsbd.407399
ISNAD Persil özkan, Özlem , Büyükünal, Serkan Kemal , Yiğit, Zerrin , İnci, Yusuf , Şakar, Fitnat Şule , Özçelik Ersü, Dilek . "Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi". Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 / 1 (April 2019): 22-31. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.407399
AMA Persil özkan Ö , Büyükünal S , Yiğit Z , İnci Y , Şakar F , Özçelik Ersü D . Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2019; 12(1): 22-31.
Vancouver Persil özkan Ö , Büyükünal S , Yiğit Z , İnci Y , Şakar F , Özçelik Ersü D . Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 12(1): 31-22.