Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Kardiyovasküler
hastalıkların risk faktörlerini azaltmak için bireylerin sağlıklı yaşam
davranışlarını kazanmaları gerekmektedir. Bu araştırma, koroner arter hastalık
tanısı almış bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi
amacıyla tanımlayıcı tipte kesitsel olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini 1 Ocak– 31 Mart 2017 tarihleri
arasında, bir araştırma hastanesinin kardiyoloji polikliniklerinde takip
edilen, koroner arter hastalık tanısı almış, yaş ortalaması 57.1± 13.2 yıl
(minimum 18-maksimum 80) olan hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine
araştırmaya katılmayı kabul eden ve rastgele örneklem yöntemi ile seçilen 351
hasta alınmıştır. Veriler, hastaların sosyo-demografik özelliklerine ilişkin “Tanıtıcı
Bilgi Formu” ve “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” kullanılarak
toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, standart
sapma, minimum, maksimum ve yüzde parametreleri kullanılmıştır. Verilerin
normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Smirnov testiyle yapılmıştır, anlamlılık
değerleri >0.05 olduğundan ileri düzey çözümlemelerde parametrik olan
testler kullanılmıştır. Parametrik olan testlerden iki bağımsız değişken için
bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla bağımsız değişken için One-Way ANOVA testi
kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmadan
elde edilen bulgulara göre “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” ölçeği
toplam puan ortalaması 132.75± 3.37’dir. Cinsiyete göre ölçeğin alt
boyutlarının puan ortalamaları karşılaştırıldığında, erkeklerin manevi gelişim,
kişiler arası ilişkiler, stres yönetimi puan ortalamalarının daha yüksek,
beslenme puan ortalamasının daha düşük olduğu (p<0.05) belirlenmiştir.
Fiziksel aktivite ve manevi gelişim puan ortalamalarının yaş arttıkça azaldığı
(p<0.05), fiziksel aktivite puan ortalamasının eğitim düzeyi yükseldikçe
arttığı saptanmıştır (p<0.05). Sonuç:
Bu çalışmada, katılımcıların en düşük ve en yüksek puan ortalamalarını
aldıkları alt boyutlar sırasıyla, fiziksel aktivite ve kişiler arası
ilişkilerdir. Fiziksel aktivite alt boyutu ortalama puanının yaş ile ters,
eğitim düzeyi ile doğru orantılı olarak arttığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. World Health Organization. "Cardiovascular diseases". http://www.who.int/cardiovascular_diseases/en/ 10.03.2018. 2. World Health Organization. " Global Status Report on Noncommunicable Diseases 2014". http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/148114/1/9789241564854_eng.pdf?ua=1 10.03.2018.3. Türkiye İstatistik Kurumu. "Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2016". http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24572 10.03.2018.4. Pearson TA, Bazzarre TL, Daniels SR ve ark. American Heart Association Guide for improving cardiovascular health at the community level, 2013 update a scientific statement for public health practitioners, healthcare providers, and health policy makers. Circulation 2013; 127:1730-1753. 5. Costa L, Guerra-Balic TM. Relationship between healthy lifestyle and sociodemographic factors in adolescents in Catalonia: Application of vısa-teen questionnaire. Plos One 2016; 11(9): e0163381.6. World Health Organization. "Health Promotion Glossary". http://www.who.int/healthpromotion/about/HPR%20Glossary%201998.pdf 10.03.2018.7. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. "Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı Eylem Planı (20152020). 2015". https://www.tkd.org.tr/TKDData/Uploads/files/Turkiye-kalp-ve-damar-hastaliklari-onleme-ve-kontrol-programi.pdf 10.03.2018.8. World Health Organization. World Heart Federation and World Stroke Organization. Global Atlas on Cardiovascular Disease Prevention and Control. 2011". http://www.who.int/cardiovascular_diseases/publications/atlas_cvd/en/ 10.03.2018.9. World Health Organization. "Global Action Plan for The Prevention and Control of NCDs 2013-2020.2013". http://www.who.int/nmh/publications/ncd-action-plan/en/ 10.03.2018.10. Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promoting in nursing practice. 7. Baskı. New Jersey: pearson Educatyion, Inc. Baskı, 2015: 6-23. 11. World Health Organization. The WHO cross-national study of health behavior in school-aged children from 35 countries: Findings from 2001-2002. J Sch Health 2004; 74: 204-206.12. Go AS, Mozaffarian D, Roger VL ve ark. Heart Disease and Stroke Statistics-2014 Update A Report From the American Heart Association. Circulation 2014; 129: 28-292.13. Bahar Z, Beşer A, Gördes N, Ersin F, Kıssal A. Sağlıklı yasam biçimi davranışları ölçeği II’nin geçerlik ve güvenirlik çalısması. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008; 12 (1): 1-13.14. Pekcan, G. Beslenme Durumunun Saptanması. Baysal, A (Editör). Diyet El Kitabı. 8. Baski, Ankara: Hatiboğlu Yayınları, 2008: 99-119.15. World Health Organization. " BMI Classification". http://apps.who.int/bmi/index.jsp?introPage=intro_3.html 03.10.2018.16. Şahin ZA, Biçer N. Hipertansiyon hastalarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları. MN Kardiyoloji 2015; 22(4): 180-185. 17. Küçükberber N, Özdilli K, Yorulmaz H. Kalp hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi. Anadolu Kardiyoloji Dergisi 2011; 11: 619-626.18. Kılınç G, Yıldız E, Kavak F. Kalp yetersizliği hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve umutsuzluk arasındaki ilişki. Journal of Cardiovascular Nursing August 2016; 7(13):114-126.19. Savaşan A, Ayten M, Ergene O. Koroner Arter Hastalarında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Umutsuzluk. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi 2013; (1):1-6.20. Küçükberber N, Özdilli K, Yorulmaz H. Koroner Arter Hastalarında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Umutsuzluk. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2011; 4 (1): 1-6. 21. Yılmaz F, Çağlayan Ç. Yaşlılarda sağlıklı yaşam tarzının yaşam kalitesi üzerine etkileri. Türk Aile Hekimliği Dergisi 2016; 20 (4): 129-140.22. Kulakçı H, Kuzlu Ayyıldız T, Emiroğlu ON, Köroğlu E. Huzurevinde yaşayan yaşlıların öz yeterlilik algılarının ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi 2012; 5 (2): 53-64.23. Polat Ü, Kahraman BB. Yaşlı bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişki. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi 2013;18(4): 213-218.24. Kang Y, Yang I-S, Kim N. Correlates of health behaviors in patients with coronary artery disease. Asian Nurs Res. 2010; 4 (1): 45-55.25. Karaahmetoğlu GU, Soğuksu S, Softa HK. Hemşirelik 1. Ve 2. Sınıf öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2014; 2 (2): 26-41.26. Okgün AA, Korkmaz FD, Çakmakcı H. Koroner arter baypas greft cerrahisi sonrası sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi 2017; 25 (1): 45-51.27. Westin L, Carlsson R, Erhardt L, Cantor-Graae E, McNeil T. Differences in quality of life in men and women with ischemicheart disease. A prospective controlled study. Scand Cardiovasc J 1999; 33: 160-165.28. Chiou A-F, Hsu S-P, Hung H-F. Predictors of health-promoting behaviors in Taiwanese patients with coronary artery disease. Appl Nurs Res. 2016; 30: 1- 6.29. Gülcivan G. Meme kanserli hastaların yaşam kalitesi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Tekirdağ: Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2017.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Özlem Persil Özkan
*
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0003-2871-0090
Türkiye
Serkan Kemal Büyükünal
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0003-3676-2181
Türkiye
Zerrin Yiğit
İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Kardiyoloji Anabilim Dalı
0000-0002-8368-7906
Türkiye
Yusuf İnci
Bu kişi benim
İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Kardiyoloji Anabilim Dalı
0000-0003-1054-2455
Türkiye
Fitnat Şule Şakar
Bu kişi benim
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0003-2640-492X
Türkiye
Dilek Özçelik Ersü
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0002-0247-5347
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
18 Mart 2018
Kabul Tarihi
6 Eylül 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 12 Sayı: 1
Cited By
Yaşlı bireylerin yaşlılığa uyum düzeyi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.26559/mersinsbd.736812Comparison of Healthy Lifestyle Behaviors in Smoking And Non-Smoking Adults
Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi
https://doi.org/10.54061/jphn.1057552Development of Rule-Based Diagnostic Algorithms with Artificial Intelligence Methods for the Determination of Cardiovascular Diseases
El-Cezeri Fen ve Mühendislik Dergisi
https://doi.org/10.31202/ecjse.1133297Koroner Anjiyografi Uygulanan Hastaların Depresyon Düzeyleri ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Değerlendirilmesi
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi
https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.1235789Kardiyovasküler Hastalıkların Derin Öğrenme Algoritmaları İle Tanısı
Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji
https://doi.org/10.29109/gujsc.1506335Senolytics and Their Effects on Various Diseases
Turkish Journal of Health Science and Life
https://doi.org/10.56150/tjhsl.1345120The Relationships between Healthy Lifestyle Behaviors, Hopelessness, and Illness Acceptance Levels Diagnosed with Peripheral Artery Disease and Related Factors
Annals of Vascular Surgery
https://doi.org/10.1016/j.avsg.2025.01.040Effect of health perception and spiritual well-being on rational drug use by individuals with cardiovascular disease diagnosis in Turkey
Current Psychology
https://doi.org/10.1007/s12144-026-09273-5Otel Çalışanlarının Beslenme Bilgi Düzeyi ile Besin Tercihi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.46237/amusbfd.1728128