Araştırma Makalesi

Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi

Cilt: 12 Sayı: 1 28 Nisan 2019
PDF İndir
EN TR

Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Kardiyovasküler hastalıkların risk faktörlerini azaltmak için bireylerin sağlıklı yaşam davranışlarını kazanmaları gerekmektedir. Bu araştırma, koroner arter hastalık tanısı almış bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte kesitsel olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini 1 Ocak– 31 Mart 2017 tarihleri arasında, bir araştırma hastanesinin kardiyoloji polikliniklerinde takip edilen, koroner arter hastalık tanısı almış, yaş ortalaması 57.1± 13.2 yıl (minimum 18-maksimum 80) olan hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine araştırmaya katılmayı kabul eden ve rastgele örneklem yöntemi ile seçilen 351 hasta alınmıştır. Veriler, hastaların sosyo-demografik özelliklerine ilişkin “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, minimum, maksimum ve yüzde parametreleri kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Smirnov testiyle yapılmıştır, anlamlılık değerleri >0.05 olduğundan ileri düzey çözümlemelerde parametrik olan testler kullanılmıştır. Parametrik olan testlerden iki bağımsız değişken için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla bağımsız değişken için One-Way ANOVA testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” ölçeği toplam puan ortalaması 132.75± 3.37’dir. Cinsiyete göre ölçeğin alt boyutlarının puan ortalamaları karşılaştırıldığında, erkeklerin manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler, stres yönetimi puan ortalamalarının daha yüksek, beslenme puan ortalamasının daha düşük olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Fiziksel aktivite ve manevi gelişim puan ortalamalarının yaş arttıkça azaldığı (p<0.05), fiziksel aktivite puan ortalamasının eğitim düzeyi yükseldikçe arttığı saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada, katılımcıların en düşük ve en yüksek puan ortalamalarını aldıkları alt boyutlar sırasıyla, fiziksel aktivite ve kişiler arası ilişkilerdir. Fiziksel aktivite alt boyutu ortalama puanının yaş ile ters, eğitim düzeyi ile doğru orantılı olarak arttığı belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. World Health Organization. "Cardiovascular diseases". http://www.who.int/cardiovascular_diseases/en/ 10.03.2018. 2. World Health Organization. " Global Status Report on Noncommunicable Diseases 2014". http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/148114/1/9789241564854_eng.pdf?ua=1 10.03.2018.3. Türkiye İstatistik Kurumu. "Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2016". http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24572 10.03.2018.4. Pearson TA, Bazzarre TL, Daniels SR ve ark. American Heart Association Guide for improving cardiovascular health at the community level, 2013 update a scientific statement for public health practitioners, healthcare providers, and health policy makers. Circulation 2013; 127:1730-1753. 5. Costa L, Guerra-Balic TM. Relationship between healthy lifestyle and sociodemographic factors in adolescents in Catalonia: Application of vısa-teen questionnaire. Plos One 2016; 11(9): e0163381.6. World Health Organization. "Health Promotion Glossary". http://www.who.int/healthpromotion/about/HPR%20Glossary%201998.pdf 10.03.2018.7. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. "Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı Eylem Planı (20152020). 2015". https://www.tkd.org.tr/TKDData/Uploads/files/Turkiye-kalp-ve-damar-hastaliklari-onleme-ve-kontrol-programi.pdf 10.03.2018.8. World Health Organization. World Heart Federation and World Stroke Organization. Global Atlas on Cardiovascular Disease Prevention and Control. 2011". http://www.who.int/cardiovascular_diseases/publications/atlas_cvd/en/ 10.03.2018.9. World Health Organization. "Global Action Plan for The Prevention and Control of NCDs 2013-2020.2013". http://www.who.int/nmh/publications/ncd-action-plan/en/ 10.03.2018.10. Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promoting in nursing practice. 7. Baskı. New Jersey: pearson Educatyion, Inc. Baskı, 2015: 6-23. 11. World Health Organization. The WHO cross-national study of health behavior in school-aged children from 35 countries: Findings from 2001-2002. J Sch Health 2004; 74: 204-206.12. Go AS, Mozaffarian D, Roger VL ve ark. Heart Disease and Stroke Statistics-2014 Update A Report From the American Heart Association. Circulation 2014; 129: 28-292.13. Bahar Z, Beşer A, Gördes N, Ersin F, Kıssal A. Sağlıklı yasam biçimi davranışları ölçeği II’nin geçerlik ve güvenirlik çalısması. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008; 12 (1): 1-13.14. Pekcan, G. Beslenme Durumunun Saptanması. Baysal, A (Editör). Diyet El Kitabı. 8. Baski, Ankara: Hatiboğlu Yayınları, 2008: 99-119.15. World Health Organization. " BMI Classification". http://apps.who.int/bmi/index.jsp?introPage=intro_3.html 03.10.2018.16. Şahin ZA, Biçer N. Hipertansiyon hastalarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları. MN Kardiyoloji 2015; 22(4): 180-185. 17. Küçükberber N, Özdilli K, Yorulmaz H. Kalp hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi. Anadolu Kardiyoloji Dergisi 2011; 11: 619-626.18. Kılınç G, Yıldız E, Kavak F. Kalp yetersizliği hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve umutsuzluk arasındaki ilişki. Journal of Cardiovascular Nursing August 2016; 7(13):114-126.19. Savaşan A, Ayten M, Ergene O. Koroner Arter Hastalarında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Umutsuzluk. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi 2013; (1):1-6.20. Küçükberber N, Özdilli K, Yorulmaz H. Koroner Arter Hastalarında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Umutsuzluk. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2011; 4 (1): 1-6. 21. Yılmaz F, Çağlayan Ç. Yaşlılarda sağlıklı yaşam tarzının yaşam kalitesi üzerine etkileri. Türk Aile Hekimliği Dergisi 2016; 20 (4): 129-140.22. Kulakçı H, Kuzlu Ayyıldız T, Emiroğlu ON, Köroğlu E. Huzurevinde yaşayan yaşlıların öz yeterlilik algılarının ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi 2012; 5 (2): 53-64.23. Polat Ü, Kahraman BB. Yaşlı bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişki. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi 2013;18(4): 213-218.24. Kang Y, Yang I-S, Kim N. Correlates of health behaviors in patients with coronary artery disease. Asian Nurs Res. 2010; 4 (1): 45-55.25. Karaahmetoğlu GU, Soğuksu S, Softa HK. Hemşirelik 1. Ve 2. Sınıf öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2014; 2 (2): 26-41.26. Okgün AA, Korkmaz FD, Çakmakcı H. Koroner arter baypas greft cerrahisi sonrası sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi 2017; 25 (1): 45-51.27. Westin L, Carlsson R, Erhardt L, Cantor-Graae E, McNeil T. Differences in quality of life in men and women with ischemicheart disease. A prospective controlled study. Scand Cardiovasc J 1999; 33: 160-165.28. Chiou A-F, Hsu S-P, Hung H-F. Predictors of health-promoting behaviors in Taiwanese patients with coronary artery disease. Appl Nurs Res. 2016; 30: 1- 6.29. Gülcivan G. Meme kanserli hastaların yaşam kalitesi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Tekirdağ: Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2017.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Özlem Persil Özkan *
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0003-2871-0090
Türkiye

Serkan Kemal Büyükünal
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0003-3676-2181
Türkiye

Zerrin Yiğit
İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Kardiyoloji Anabilim Dalı
0000-0002-8368-7906
Türkiye

Yusuf İnci Bu kişi benim
İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Kardiyoloji Anabilim Dalı
0000-0003-1054-2455
Türkiye

Fitnat Şule Şakar Bu kişi benim
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0003-2640-492X
Türkiye

Dilek Özçelik Ersü
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0002-0247-5347
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

18 Mart 2018

Kabul Tarihi

6 Eylül 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Persil Özkan, Ö., Büyükünal, S. K., Yiğit, Z., İnci, Y., Şakar, F. Ş., & Özçelik Ersü, D. (2019). Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 22-31. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.407399
AMA
1.Persil Özkan Ö, Büyükünal SK, Yiğit Z, İnci Y, Şakar FŞ, Özçelik Ersü D. Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2019;12(1):22-31. doi:10.26559/mersinsbd.407399
Chicago
Persil Özkan, Özlem, Serkan Kemal Büyükünal, Zerrin Yiğit, Yusuf İnci, Fitnat Şule Şakar, ve Dilek Özçelik Ersü. 2019. “Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (1): 22-31. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.407399.
EndNote
Persil Özkan Ö, Büyükünal SK, Yiğit Z, İnci Y, Şakar FŞ, Özçelik Ersü D (01 Nisan 2019) Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 1 22–31.
IEEE
[1]Ö. Persil Özkan, S. K. Büyükünal, Z. Yiğit, Y. İnci, F. Ş. Şakar, ve D. Özçelik Ersü, “Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 12, sy 1, ss. 22–31, Nis. 2019, doi: 10.26559/mersinsbd.407399.
ISNAD
Persil Özkan, Özlem - Büyükünal, Serkan Kemal - Yiğit, Zerrin - İnci, Yusuf - Şakar, Fitnat Şule - Özçelik Ersü, Dilek. “Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12/1 (01 Nisan 2019): 22-31. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.407399.
JAMA
1.Persil Özkan Ö, Büyükünal SK, Yiğit Z, İnci Y, Şakar FŞ, Özçelik Ersü D. Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2019;12:22–31.
MLA
Persil Özkan, Özlem, vd. “Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, Nisan 2019, ss. 22-31, doi:10.26559/mersinsbd.407399.
Vancouver
1.Özlem Persil Özkan, Serkan Kemal Büyükünal, Zerrin Yiğit, Yusuf İnci, Fitnat Şule Şakar, Dilek Özçelik Ersü. Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Nisan 2019;12(1):22-31. doi:10.26559/mersinsbd.407399

Cited By

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807