Year 2019, Volume 13, Issue 3, Pages 121 - 121 2019-05-24

Akılcı Antibiyotik Kullanımı

Aslınur ÖZKAYA PARLAKAY [1]

29 38

Akılcı antibiyotik kullanımı, bakteriyel direncin önlenmesinde, sağlık hizmetinin en üst düzeyde verilmesinde ve

sağlık harcamalarının azaltılmasında en önemli rolü oynamaktadır. Ancak son yıllarda yapılan çalışmalar, antibiyotik

tedavisinin gerekli olmadığı ya da dar spektrumlu antibiyotik tedavisinin uygun olduğu birçok durumda, geniş

spektrumlu antibiyotiklerin reçete edilmesinin giderek artmakta olduğunu göstermektedir (1).

Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl ayaktan tedavi hizmeti veren polikliniklere başvuran her beş çocuktan en

az birine antibiyotik reçete edilmekte ve bu durum her yıl 50 milyondan fazla antibiyotik reçetesinin yazılmasına

yol açmaktadır. Ayaktan tedavi veren kurumlarda, özellikle viral kaynaklı üst solunum yolları infeksiyonları, uygun

olmayan antibiyotik tedavisinin en sık yapıldığı durumlardır.

Ülkemizde ise Sağlık Bakanlığı tarafından 2003’te başlatılan Akılcı Antibiyotik Kullanım Programı ile hastanelerde

kullanılan antibiyotiklerin enfeksiyon hastalıkları uzmanı tarafından denetimine başlanmış ve bu sayede geniş

spektrumlu antibiyotik kullanımının azaltılması hedeflenmiştir. Dünya Sağlık Örgütü’nün ayaktan hastalardaki

yüksek antibiyotik oranlarının azaltılması yönündeki önerisiyle ülkemizde 2014-2017 yılları arasında yürütülen

programla, 2015 yılında reçetesiz antibiyotik kullanımı yasaklanmış ve ayaktan hastalardaki antibiyotik kullanımının

azaltılması yönünde kamu spotları ve bilgilendirme kampanyaları başlatılmıştır. Bu sayede aile hekimlerinin

reçetelerinin %35’ini oluşturan antibiyotiklerin %25’ e oransal olarak düştüğü gözlenmiştir. Günlük antibiyotik

kullanımı 2011’de 42.2 günlük doz/1000 hastadan, 2014’de 40.4 günlük doz/1000 hastaya, 2017’de 35.25

günlük doz/1000 hastaya azalmıştır (2).

Ülkemizde akılcı antibiyotik kullanımın sağlanması için bu çabaların artarak devam etmesi gerekmektedir. Bu nedenle

ailelerin bilinçlendirilmesi, meslek içi eğitimlerin devamı, ayrıca çoklu ilaç direnci olan gram negatif bakterilerin

kontrolü için programlar geliştirilmesi, hastanede yatan ve ayaktan hastalarda antibiyotik kullanımının yakın takibi

ve patojen mikroorganizmların direnç oranlarının izlenmeli ve tarım ve hayvancılıkta kullanılan antibiyotiklerin

denetimi yapılmalıdır.

Dergimizde yayınlanan Güngör A. ve ark.(3) çalışmasında çocuk polikliniğine başvuran hastaların anne babalarının

antibiyotik kullanımı ile ilgili bilgi ve tutumları değerlendirilmiştir. Çalışmada, annelerde doktora gitmeden ilaç

başlama oranı (%42.9) babalara göre (%31.8) daha yüksek saptanmış, eğitim süresi >8 yıl olanlarda doktora

gitmeden ilaç başlama oranı eğitim süresi ≤8 yıl olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur.

Katılımcıların %4.5’i doktor önerisi dışında antibiyotik kullanırken, %95.5’i evde yedek antibiyotik bulundurmadığı

tespit edilmiştir. Bu konuda çok merkezli çalışmalar ve devam eden eğitim programlarıyla farkındalık düzeyinin

arttırılmasına ihtiyaç vardır.

Antibiyotik
  • 1. Kocabaş E. Pediatrik çağda üst solunum yolu infeksiyonlarında akılcı antibiyotik kullanımı. ANKEM Derg 2014;28:185-191.
  • 2. Isler B, Keske Ş, Aksoy M, Azap ÖK, Yilmaz M, Yavuz SŞ, Aygün G, Tigen E, Akalın H, Azap A, Ergönül Ö. Antibiotic overcosumption and resistance in Turkey. Clin Microbiol Infect 2019;25:651-53.
  • 3. Güngör A, Çuhacı Çakır B, Yalçın H, Çakır HT, Karauzun A. Çocuklarda Antibiyotik Kullanımı ile İlgili Ebeveynlerin Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi. Türkiye Çocuk Hast Derg 2019:3: 202-6.
Primary Language tr
Subjects General and Internal Medicine
Journal Section Editorial
Authors

Author: Aslınur ÖZKAYA PARLAKAY
Institution: ANKARA ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMATOLOJİ ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Bibtex @editorial { tchd568740, journal = {Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi}, issn = {1307-4490}, eissn = {2148-3566}, address = {University of Health Science Ankara Child Health and Diseases Hematology Oncology Training and Research Hospital}, year = {2019}, volume = {13}, pages = {121 - 121}, doi = {10.12956/tchd.568740}, title = {Akılcı Antibiyotik Kullanımı}, key = {cite}, author = {ÖZKAYA PARLAKAY, Aslınur} }
APA ÖZKAYA PARLAKAY, A . (2019). Akılcı Antibiyotik Kullanımı. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi, 13 (3), 121-121. DOI: 10.12956/tchd.568740
MLA ÖZKAYA PARLAKAY, A . "Akılcı Antibiyotik Kullanımı". Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi 13 (2019): 121-121 <http://dergipark.org.tr/tchd/issue/45426/568740>
Chicago ÖZKAYA PARLAKAY, A . "Akılcı Antibiyotik Kullanımı". Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi 13 (2019): 121-121
RIS TY - JOUR T1 - Akılcı Antibiyotik Kullanımı AU - Aslınur ÖZKAYA PARLAKAY Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.12956/tchd.568740 DO - 10.12956/tchd.568740 T2 - Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 121 EP - 121 VL - 13 IS - 3 SN - 1307-4490-2148-3566 M3 - doi: 10.12956/tchd.568740 UR - https://doi.org/10.12956/tchd.568740 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Turkish Journal of Pediatric Disease Akılcı Antibiyotik Kullanımı %A Aslınur ÖZKAYA PARLAKAY %T Akılcı Antibiyotik Kullanımı %D 2019 %J Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi %P 1307-4490-2148-3566 %V 13 %N 3 %R doi: 10.12956/tchd.568740 %U 10.12956/tchd.568740
ISNAD ÖZKAYA PARLAKAY, Aslınur . "Akılcı Antibiyotik Kullanımı". Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi 13 / 3 (May 2019): 121-121. https://doi.org/10.12956/tchd.568740