Year 2014, Volume 4, Issue 2, Pages 85 - 91 2014-07-22

SİNEMADA EDEBİYAT UYARLAMALARI VE GÖSTERGELER: MUHTEŞEM GATSBY (2013) FİLMİ ÖRNEĞİ

Okan ORMANLI [1]

239 914

The cinema and literature are two different branches of the arts that have on occasion collaborated with one another over the past 120 years. The Hollywood film industry, along with many other national cinemas have taken best sellers or important literary sources and turned them into films. Although some novels are fictional, they nonetheless are able to give information regarding the socioeconomic and cultural setting in which they take place. The Great Gatsby written by F. Scott Fitzgerald is set in 1920s America and was published in 1925. The novel, which has today become a classic in literature, holds parallels between the life of the main character Jay Gatsby and the life of the writer of the novel, Fitzgerald. The novel was first adapted to the cinema in 1970’s. The second version of the novel was filmed in 2013 and was directed by Baz Luhrmann. Although the film, which will be the subject of this study, stays true to the storyline of the novel, it has visual and auditory elements that signal differences. By taking full advantage of today’s technology, the film is able to successfully reflect the period’s flamboyance and craziness. The film highlights the dance and music of the time, but still makes room for some of today’s songs. Furthermore, the costumes and hair styles also reflect the times in which the events unfold. The green light emphasized in the novel holds its place in the film in the signifiers of the Valley of Ashes and Dr. T.J. Eckleburg’s advertisements boards, and comes to mean dreams, the inability to come together, class difference and society of surveillance. The Great Gatsby is a film that stays true to the original novel; however, even so, it bears a new, updated, postmodern approach that has a stylized and spectacular style in terms of form and content.
Sinema ve edebiyat yaklaşık son 120 yıldır ciddi işbirliği içinde olan iki farklı sanat dalıdır. Başta Hollywood sinema endüstrisi olmak üzere diğer birçok ülke sineması çeşitli çok satan ya da edebi değeri yüksek romanları-kitapları filmleştirmiştir. Bazı romanlar her ne kadar kurmaca ağırlıklı olsa da ele aldıkları dönemi betimlerken sosyo-ekonomik ve kültürel veriler de sunabilmektedir. 1920’ler Amerikasını ele alan Muhteşem Gatsby adlı roman F.Scott Fitzgerald tarafından yazılmış ve 1925 yılında yayımlanmıştır. Kendi gerçek yaşamıyla ana karakteri Jay Gatsby’nin yaşamıyla parallelikler olan Fitzgerald’ın söz konusu romanı, zamanla klasik bir eser haline dönüşmüştür. Roman 1970’lerde ilk defa sinemaya uyarlanmıştır. Aynı adla çekilen ikinci film 2013 yılı yapımı ve yönetmenliğini Baz Luhrmann’ın yaptığı filmdir. Çalışma kapsamında ele alınan film, kitaba her ne kadar sadık kalsa da bazı görsel ve işitsel farklılıklar da içermektedir. Günümüz efekt teknolojisinden fazlasıyla yararlanılan filmde dönemin ihtişamı ve çılgınlığı başarılı olarak görselleştirilmektedir. Döneme ait dans ve müzik, filmde bilhassa vurgulanırken, güncel bazı şarkılara da yer verilmiştir. Dönemin havasını yansıtmada kostümler ve saç stilleri de ön plana çıkmaktadır. Ayrıca romanda da vurgulanan yeşil ışık, küller vadisi ve Doktor T.J. Eckleburg’a ait reklam tabelası gibi göstergeler de, hayal, kavuşamama, sınıf farkı ve gözetlenen toplumla ilgili kavramlara karşılık gelmektedir. Sonuç olarak Muhteşem Gatsby, uyarlandığı romana genellikle sadık kalan, bununla birlikte yeni, güncel ya da postmodern yaklaşımlar da içeren, biçim ve içerik açısından stilize ve görkemli bir yapıya sahip olan bir filmdir.
  • Carringer, R. L. (1975). "Citizen Kane", "The Great Gatsby", and Some Conventions of American
  • Narrative, Critical Inquiry, Vol. 2, No. 2, Winter, 1975, http://www.jstor.org/stable/1342906.
  • Çarliston (1994). AnaBritannica (Cilt 9, s.14). İstanbul: Ana Yayıncılık.
  • Dorsay, A. (2004). 100 Yılın 100 Filmi. İstanbul: Remzi.
  • Fitzgerald, F.S. (2011). The Great Gatsby. İstanbul: Pergamino Publishing.
  • Fitzgerald, F.S. (2012) Muhteşem Gatsby. (Çev. Can Yücel). İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
  • Great Gatsby and Citizen Kane, The. (2012, 2 Haziran). http://fblockamlitseb.blogspot.com.tr/2012/06/great-gatsby-and-citizen-kane.html. Erişim Tarihi: 02014
  • Jazz Age, The. (2014). http://www.ovtg.de_arbeit/englisch/gatsby/jazz_age.html. Erişim Tarihi: 02014.
  • Kinder, H., Hilgemann, W. (2006). Dünya Tarihi Atlası. (2.Cilt). (Çev: Leyla Uslu). Ankara: ODTÜ Yayıncılık.
  • Luhrmann, B. (Yönetmen). (2013). Muhteşem Gatsby (Film).ABD. Warner.
  • Pinkerton, N. (2014, 14 Şubat). Film of the week: The Great Gatsby. http://www.bfi.org.uk/newsopinion/sight-sound-magazine/reviews-recommendations/film-week-great-gatsby. Erişim Tarihi: 02014.
  • Symbols in The Great Gatsby. (2014). http://www.ovtg.de_arbeit/englisch/gatsby/Symbols.html. Erişim Tarihi: 14.03.2014.
  • Wollen, P. (2004). Sinemada Göstergeler ve Anlam. (Çev. Zafer Aracagök, Bülent Doğan). İstanbul: Metis.
  • Yapp, N. (2005). Gettyimages 1920’ler, Fotoğraflarla 20.Yüzyılın Sosyal Tarihi. (Çev: Rahmi Öğdül). İstanbul: Literatür Yayıncılık.
Primary Language tr
Journal Section Makaleler
Authors

Author: Okan ORMANLI

Bibtex @ { tojdac156830, journal = {The Turkish Online Journal of Design Art and Communication}, issn = {2146-5193}, eissn = {2146-5193}, address = {Deniz YENGİN}, year = {2014}, volume = {4}, pages = {85 - 91}, doi = {}, title = {SİNEMADA EDEBİYAT UYARLAMALARI VE GÖSTERGELER: MUHTEŞEM GATSBY (2013) FİLMİ ÖRNEĞİ}, key = {cite}, author = {ORMANLI, Okan} }
APA ORMANLI, O . (2014). SİNEMADA EDEBİYAT UYARLAMALARI VE GÖSTERGELER: MUHTEŞEM GATSBY (2013) FİLMİ ÖRNEĞİ. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 4 (2), 85-91. Retrieved from http://dergipark.org.tr/tojdac/issue/13017/156830
MLA ORMANLI, O . "SİNEMADA EDEBİYAT UYARLAMALARI VE GÖSTERGELER: MUHTEŞEM GATSBY (2013) FİLMİ ÖRNEĞİ". The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 4 (2014): 85-91 <http://dergipark.org.tr/tojdac/issue/13017/156830>
Chicago ORMANLI, O . "SİNEMADA EDEBİYAT UYARLAMALARI VE GÖSTERGELER: MUHTEŞEM GATSBY (2013) FİLMİ ÖRNEĞİ". The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 4 (2014): 85-91
RIS TY - JOUR T1 - SİNEMADA EDEBİYAT UYARLAMALARI VE GÖSTERGELER: MUHTEŞEM GATSBY (2013) FİLMİ ÖRNEĞİ AU - Okan ORMANLI Y1 - 2014 PY - 2014 N1 - DO - T2 - The Turkish Online Journal of Design Art and Communication JF - Journal JO - JOR SP - 85 EP - 91 VL - 4 IS - 2 SN - 2146-5193-2146-5193 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 The Turkish Online Journal of Design Art and Communication SİNEMADA EDEBİYAT UYARLAMALARI VE GÖSTERGELER: MUHTEŞEM GATSBY (2013) FİLMİ ÖRNEĞİ %A Okan ORMANLI %T SİNEMADA EDEBİYAT UYARLAMALARI VE GÖSTERGELER: MUHTEŞEM GATSBY (2013) FİLMİ ÖRNEĞİ %D 2014 %J The Turkish Online Journal of Design Art and Communication %P 2146-5193-2146-5193 %V 4 %N 2 %R %U
ISNAD ORMANLI, Okan . "SİNEMADA EDEBİYAT UYARLAMALARI VE GÖSTERGELER: MUHTEŞEM GATSBY (2013) FİLMİ ÖRNEĞİ". The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 4 / 2 (July 2014): 85-91.