Türkiye Selçuklu-İlhanlı İktisadf, Ticari İlişkileri ve Sonuçları

-In this artiele, we consider on the relations between Anatolian Saljukid State and
Ilkhanid State, focusing on economic field, and the shaping of this relations political,
social and cultural events, as a first issue. After stressing of Mongol States' being
interested in economic life of Anatolia, we investigate the results of this interests on the
political and social history of Anatolia. As a evident characteristic of this process, we
refer to social decomposing of Anatolia steered by Turkomans and Akhis. This social
• Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Tarih Bölümu, Ortaçağ Tarihi
Anabilim Dalı.
50 Doç. Dr. ııhan ERDEM
decomposing that began because of gaining speed of histarical transformatian during
Moncrolian direct hegemony in Anatolia, in 1280's was examined; the decline of
"Anatahan Saljukid State" lost it's 1~9itimate as a result of the social dispersion,. and the
minor political organisations (Tawfıij-i MuZCık)was explained. In commercıal fıeld, we
discussed the continuity of commercial activities after coming of Mangals; the effects of
trade on state incomes; the develaping cİties near to Ilkanid administrative center; the
appearing of alternative powers thanks to Mediterranean (Levant) trade lengthwise West
Anatolian shores in 14th century.

-Makalemizde, Türkiye Selçuklu-İlhanlı ilişkilerinin daha çok iktisadi alanda
yoğunlaşması ve bu düzlemde gelişen olayların siyasi, sosyal ve kültürel sahalardaki
münasebetleri şekillendirmesi birincil mesele olarak ele alınmaktadır. Moğolların
Anadolu'ya daha çok iktisaden ilgi duymaları vurgulandıktan sonra, bu tercihin Türkiye
Selçuklu, ve dolayısıyla Anadolu tarihinde meydana getirdiği kalıcı siyasi ve toplumsal
sonuçlar ele alınmaktadır. Bu sürecin en kalıcı hususiyeti olarak da, Türkmenler ve
Ahiler'in başını çektiği Anadolu'daki toplumsal ayrışmaların keskinleşerek yeni renklere
bürünmelerine değinilmektedir. Tarihsel dönüşümün hızlandığı Moğolların Anadolu'yu
doğrudan yönetim yolunu tercih ettikleri 1280'li yıllarda başlayan yeni süreçte
yoğun~aşan .toplumsal ayrışma, hatta k01?m~lar incele~ıı:ıiş; sosyal parçalanma ile
meşruıyetını kaybeden "Selçuklu Devletı"nın sona erışı; ana gövdeden ayrılarak
meydana gelen küçük siyasi teşekküller (tevaif-i miilıık) anlatılmaktadır. Ticari alanda,
Moğolların gelişinden önce Anadolu'da mevcut olan yoğun ticari faaliyetlerin ~evam
etmesi; ticaretin devlete getirdiği kazançlarda bazı değişmeler yaşanması; Ilhanlı
merkezine yakın olan Anadolu şehirlerinde gelişmeler yaşanması; XIV. asrın başlarında
Batı Anadolu sahillerinde Akdeniz (Levant) ticareti sayesinde bölgede alternatif güçlerin
ortaya çıkması konuları işlenmektedir.