Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi

Murat Tozan

doi:10.1501/Tarar_0000000697

EN TR

APOLLONIS: A MACEDONIAN COLONY IN NORTHEAST LYDIA

Öz

Today the ruins of Apollonis are located on the locality called Konurca Kalesi, 2 km north of Mecidiye/Palamut village in the district of Akhisar in Manisa Province. The city, which named after the Attalid queen Apollonis of Kyzikos, the wife of Attalos I and the mother of Eumenes II and Attalos II, was founded by a synoikismos under Eumenes II (197 – 159 B.C.). The available epigraphic and numismatic evidence indicate that the Macedonian colonists, whose presence in the region is well known, were an essential element in the population of the newly established city. Accordingly, it is appropriate to call the city a Macedonian colony. It is well understood that the city preserved its Macedonian identity during the Roman Imperial Period. The mention of the city’s name in the sources related both to the revolt of Aristonikos and to the First Mithridatic War proves its strategic and military significance. Moreover, it is seen that the city was an important agricultural production center because of its fertile lands. Consequently, considering the political, social and economic history of Apollonis in the 2nd and 1st centuries B.C. with a holistic perspective is quite important for elucidation of the Hellenistic period of Northeast Lydia and its close vicinity as well as understanding the Attalid and Seleucid colonization policies

Anahtar Kelimeler

Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi

Öz

Apollonis antik kentinin kalıntıları bugün Manisa’nın Akhisar İlçesi’ne bağlı Mecidiye/Palamut Köyü’nün 2 km kuzeyindeki Konurca Kalesi mevkiinde bulunmaktadır. Adını Pergamon kralı I. Attalos’un eşi ve II. Eumenes ile II. Attalos’un anneleri olan Kyzikoslu kraliçe Apollonis’ten alan kent, II. Eumenes (İ.Ö. 197 – 159) döneminde bir synoikismos ile kurulmuştur. Eldeki epigrafik ve nümismatik kanıtlar yeni kurulan kentin nüfusundaki asıl unsurun bölgede varlıkları bilinen Makedon kolonistler olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla kenti bir Makedon kolonisi olarak adlandırmak uygundur. Kentin Makedon kimliğini Roma İmparatorluk Dönemi boyunca koruduğu anlaşılmaktadır. Kaynaklarda kentin adının gerek Aristonikos Ayaklanması gerekse I. Mithridates Savaşı ile ilgili olarak anılması kentin stratejik ve askeri önemini kanıtlamaktadır. Bunun yanı sıra kentin sahip olduğu verimli araziler dolayısıyla önemli bir tarımsal üretim merkezi olduğu görülmektedir. Sonuç olarak Apollonis’in İ.Ö. 2. ve 1. yüzyıllardaki siyasal, sosyal ve ekonomik tarihinin bütüncül bir bakış açısı ile ele alınması Kuzeydoğu Lydia ve yakın çevresinin Hellenistik döneminin aydınlatılması kadar Attaloslar ve Seleukosların kolonizasyon politikalarının anlaşılması bakımından oldukça önemlidir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

App. Mith. (Appianos, Mithridateios): Appian, Roman History II, ed. ve İng. çev. H. White, London 1912.
Cic. ad Q. fr. (Cicero, epistulae ad Quintum fratrem): Cicero, Letters to Quintus and Brutus. Letter Fragments. Letter to Octavian. Invectives. Handbook of Electioneering, ed. ve İng. çev. D. R. Shackleton-Bailey, London 2002.
Apollonis’in ephebos listelerindeki Romalı adları: TAM 5.2.1203 II l.14 (Vettius), V l. 21
(Manius); TAM 5.2.1204 l. 10 (Gaius); TAM 5.2.1206 l. 6 (Quintus); TAM 5.2.1208, ll.
5 (Lucius Cornelius Celer), l. 6 (Marcus). Ayr. bkz. Hatzfeld 1919, 120; Robert 1962
dn. 9. Asia Eyaleti’nin kuruluşunun ve I. Mithridates Savaşı’nın ardından Asia
Eyaleti’ne Romalı iş adamı ve yatırımcı akını: Hatzfeld 1919, 44-46, 47-49; Wilson 1966, 121-139, 171-193.
Cic. Att. (Cicero, Epistulae ad Atticum): Cicero, Letters to Atticus, ed. ve İng. çev. D. R. Shackleton-Bailey, London 1999.

Cic. Flacc. (Cicero, pro L. Valerio Flacco): Cicero, In Catilinam 1-4. Pro Murena. Pro Sulla. Pro Flacco, ed. ve İng. çev. C. Macdonald, London 1976.
Plin. nat. hist. (Plinius, naturalis historia): Pliny, Natural History, I-X, ed. ve İng. çev. H. Rackham et al, London 1944-1962.
Steph. Byz. (Stephanos Byzantios, ethnika): Stephani Byzantii ethnicorum quae supersunt, ed. A. Meineke, Berlin 1849.
Strab. (Strabon, geographika): Strabo, Geography, I-VIII, ed. ve İng. çev. H. L. Jones, London 1917-1932. Modern Eserler
Bernhardt 1971: R. Bernhardt, Imperium und Eleutheria: Die römische Politik gegenüber den freien Städten des griechisches Ostens, Hamburg Üniversitesi Basılmamış Doktora Tezi.
Bernhardt 1985: R. Bernhardt, Polis und römische Herrschaft in der Späten Republik (149-31 v. Chr.), Berlin.
Billows 1995: R. A. Billows, Kings and Colonists: Aspects of Macedonian Imperialism, Leiden.
BMC Lydia: A Catalogue of the Greek Coins in the British Museum: Catalogue of the Greek Coins of Lydia, ed. B. V. Head, London 1901.
Boyce – Grenet 1991: M. Boyce – F. Grenet, A History of Zoroastrianism III: Zoroastrianism under Macedonian and Roman Rule, Leiden.
Buresch 1898: K. Buresch, Aus Lydien, Leipzig.
Cohen 1978: G. M. Cohen, The Seleucid Colonies: Studies in Founding, Administration and Organization, Wiesbaden.
Cohen 1991: G. M. Cohen, “Katoikiai, Katoikoi and Macedonians in Asia Minor”, AncSoc 22, 41-50.
Cohen 1995: G. M. Cohen, The Hellenistic Settlements in Europe, the Islands and Asia Minor, Oxford.
Collins 1978: F. Collins III, The Revolt of Aristonicus, Alexandria: Virginia Üniversitesi Basılmamış Doktora Tezi.
Conze – Schuchhardt 1899: A. Conze – C. Schuchhardt, “Die Arbeiten zu Pergamon, 1886-1898”, AM 24, 97-240.
Daubner 2006: F. Daubner, Bellum Asiaticum: Der Krieg der Römer gegen Aristonikos von Pergamon und die Einrichtung der Provinz Asia, München2.
Daubner 2011: F. Daubner, “Seleukidische und attalidische Gründungen in Westkleinasien – Datierung, Funktion und Status”, ed. F. Daubner, Militärsiedlungen und Territorialherrschaft in der Antike, Berlin-New York, 41-63.
Debord 1985: P. Debord “La Lydie du Nord-Est”, REA 87, 345-358.
Dmitriev 1999: S. Dmitriev, “Three Notes on Attalid History”, Klio 81, 397-411.
Dreyer – Engelmann 2003: B. Dreyer – H. Engelmann, Die Inschriften von Metropolis I: Die Dekrete für Apollonios: Städtische Politik unter den Attaliden und im Konflikt zwischen Aristonikos und Rom (= IK 63.1). Bonn.
Foucart 1887 : P. F. Foucart, “Exploration de la plaine de l’Hermus par M. Aristote Fontrier”, BCH 11, 79-107.
Habicht 1975: C. Habicht, “New Evidence on the Province of Asia” JRS 65, 64-91.
Hatzfeld 1919: J. Hatzfeld, Les trafiquants Italiens dans l’orient hellénique, Paris.
Herrmann – Malay 2007: P. Herrmann – H. Malay, New Documents from Lydia, [= ETAM 24] Wien.
Hopp 1977: J. Hopp, Untersuchungen zur Geschichte der letzten Attaliden, München.
IGR: Inscriptiones Graecae ad Res Romanas Pertinentes, I-IV, ed. R. Cagnat et al. Paris 1911-1927.
I.Sardis: Sardis 7.1: Greek and Latin Inscriptions, ed. W. H. Buckler – D. M. Robinson, Leiden 1932. Imhoof-Blumer 1897: F. Imhoof-Blumer
Lydische Stadtmünzen: Neue
Untersuchungen, Genf-Leipzig.
Jones 1971: A. H. M. Jones, The Cities of the Eastern Roman Provinces, Oxford2.
Jones 2004: C. P. Jones, “Events Surrounding the Bequest of Pergamon to Rome and the Revolt of Aristonicos: New Inscriptions from Metropolis” JRA 17, 469-485.
Keil – Premerstein 1908: J. Keil – A. von Premerstein, Bericht über eine Reise in Lydien und der südlichen Aiolis, ausgeführt 1906 im Auftrag der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Wien.
Keil – Premerstein 1911: J. Keil, J. – A. von Premerstein, Bericht über eine zweite Reise in Lydien: ausgeführt 1908 im Auftrage des K. K. Österreichischen Archäologischen Instituts, Wien.
Lintott 1993: A. W. Lintott, Imperium Romanum: Politics and Administration, London.
Magie 1950: D. Magie, Roman Rule in Asia Minor to the end of Third Century after Christ I-II, Princeton.
Malay 1999: H. Malay, Researches in Lydia, Mysia and Aiolis, [= ETAM 23] Wien.
Malay – Petzl 2017: H. Malay – G. Petzl, New Religious Texts from Lydia, Wien.
Marshall 1969: A. J. Marshall, “Romans under Chian Law”, GRBS 10, 255-271.
Mionnet: T. E. Mionnet, Description des médailles antiques, grecques et romaines I-VII, Paris 1806-1808, Suppl. I-IX, Paris, 1819-1837.
Müller 2010: H. Müller, “Ein Kultverein von Asklepiasten bei einem attalidischen Phrourion im Yüntdağ”, Chiron 40, 427-457.
Pirson – Zimmermann 2012: F. Pirson – M. Zimmermann, “Das Umland von Pergamon – Wirtschaftliche Ressourcen, ländliche Siedlungen und politische Repräsentation”, ed. R. Grüßinger et al., Pergamon: Panorama der antiken Metropole. Begleitbuch zur Ausstellung der Antikensammlung der Staatlichen Museen zu Berlin im Pergamonmuseum auf der Berliner Museumsinsel, Berlin2, 58-65.
Radet – Lechat 1887: G. Radet – H. Lechat, “Notes de géographie ancienne: I. La ville d’Aegae en Éolie. II. Attaleia de Lydie. III. Sandaina.”, BCH 11, 391-404.
Robert 1934: L. Robert, “Voyages dans l’Anatolie septentrionale”, RA 104, 88-94.
Robert 1962: L. Robert, Villes d’Asie Mineure: Études de Géographie Ancienne, Paris2.
Robinson 1954: E. S. G. Robinson, “Cistophori in the Name of King Eumenes”, NumChron 6/14, 1-8.
Roosevelt 2003: C. H. Roosevelt, Lydian and Persian Period Settlement in Lydia I- II, Ithaca: Cornell Üniversitesi Basılmamış Doktora Tezi.
Schuchhardt 1888: C. Schuchhardt, “Die makedonischen Kolonien zwischen Hermos und Kaikos”, AM 13, 1-17.
Schuchhardt 1912: C. Schuchhardt, “Historische Topographie der Landschaft”, ed. A. Conze, Altertümer von Pergamon 1.1: Stadt und Landschaft, Berlin, 61-143.
SNG Cop.: Sylloge Nummorum Graecorum: Royal collection of coins and Medal, Danish National Museum I-VII, [Reprinted] New Jersey 1981-1982.
SNG v. Aulock: Sylloge Nummorum Graecorum: Deutschland, Sammlung v. Aulock I-XVIII, Berlin 1957-1968.
TAM 5: Tituli Asiae Minoris 5: Tituli Lydiae. Linguis Graeca et Latina Conscripti I- II, ed. P. Herrmann, Wien 1981-1989.
Tataki 1998: A. B. Tataki, Macedonians Abroad: A Contribution to the Prosopography of Ancient Macedonia, Atina.
Thonemann 2013: P. Thonemann, “The Attalid State, 188–133 BC”, ed. P. Thonemann, Attalid Asia Minor: Money, International Relations and the State, Oxford.
Tozan 2014: M. Tozan, “Seleukidische und attalidische Kolonisationstätigkeit im oberen Kaikostal: Ein Vorbericht”, ADerg 19, 169-182.
Tozan 2017: M. Tozan, “Pergamon’un Yolları: Antikçağ’dan Bizans’a Bakırçay (Kaikos) Havzası’nın Yol Sistemi”, TİD 32/2, 531-563.
von Diest 1889: W. von Diest, Von Pergamon über den Dindymos zum Pontus, Gotha.
Wilson 1966: A. J. N. Wilson, Emigration from Italy in the Republican Age of Rome, New York.
Zgusta 1984: L. Zgusta, Kleinasiatische Ortsnamen, Heidelberg.
Şekil 1: Apollonis’in Surlarının Çizimi (Conze – Schuchhardt 1899, 155)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Murat Tozan

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2018

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2018

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 37 Sayı: 64

DOI

https://doi.org/10.1501/Tarar_0000000697

IZ

https://izlik.org/JA74CB47AE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tozan, M. (2018). Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi. Tarih Araştırmaları Dergisi, 37(64), 141-160. https://doi.org/10.1501/Tarar_0000000697

AMA

1.Tozan M. Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi. TAD. 2018;37(64):141-160. doi:10.1501/Tarar_0000000697

Chicago

Tozan, Murat. 2018. “Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi”. Tarih Araştırmaları Dergisi 37 (64): 141-60. https://doi.org/10.1501/Tarar_0000000697.

EndNote

Tozan M (01 Ekim 2018) Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi. Tarih Araştırmaları Dergisi 37 64 141–160.

IEEE

[1]M. Tozan, “Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi”, TAD, c. 37, sy 64, ss. 141–160, Eki. 2018, doi: 10.1501/Tarar_0000000697.

ISNAD

Tozan, Murat. “Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi”. Tarih Araştırmaları Dergisi 37/64 (01 Ekim 2018): 141-160. https://doi.org/10.1501/Tarar_0000000697.

JAMA

1.Tozan M. Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi. TAD. 2018;37:141–160.

MLA

Tozan, Murat. “Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi”. Tarih Araştırmaları Dergisi, c. 37, sy 64, Ekim 2018, ss. 141-60, doi:10.1501/Tarar_0000000697.

Vancouver

1.Murat Tozan. Apollonis: Kuzeydoğu Lydia’da bir Makedon kolonisi. TAD. 01 Ekim 2018;37(64):141-60. doi:10.1501/Tarar_0000000697

Cited By

Epikrates’in Vasiyetnamesine Göre Erken Roma İmparatorluk Dönemi’nde Yukarı Bakırçay Havzasının Tarihsel Coğrafyası ve Sosyoekonomik Yapısı

History Studies

https://doi.org/10.9737/historystudies.1766014