Resimlerin Dili: Çocuk Edebiyatında Anlam Üretimi (Öykü Çemberi Örneği)

Bu araştırmanın amacı, çocuk edebiyatında resimlerin dilini anlamak üzere Aysel Gürmen’in Öykü Çemberi serisinde yer alan resimli öykü kitaplarında görsellerin işlevini incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesine dayalı betimsel çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen seriye ait 10 öykü kitabı oluşturmaktadır. Veriler, nitel içerik analizi yöntemiyle ve Elo ve Kyngäs (2008) tarafından önerilen hazırlık, örgütleme ve raporlama aşamalarına göre analiz edilmiştir. Analiz sürecinde resim ve metin ilişkisi, çocuğa görelik, değerler eğitimi, dil gelişimi, okur ve metin etkileşimi, anlatım ve sıralama becerileri, renk ve duygu ilişkisi, görsel estetik ve psikolojik destek boyutları temel ölçütler olarak ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, seride yer alan görsellerin metni tekrar eden unsurlar olmaktan ziyade anlatıyı tamamlayan ve anlamı derinleştiren işlev üstlendiğini göstermektedir. Ayrıca görsellerin çocuğa görelik ilkesine uygun olduğu, değerlerin dolaylı biçimde sunulduğu, dil gelişimini ve okur etkileşimini desteklediği, anlatım ve sıralama becerilerine katkı sağladığı ve duygusal olarak destekleyici yapı sunduğu belirlenmiştir. Öykü Çemberi serisindeki görsellerin çocuk edebiyatı bağlamında çok boyutlu işlev taşıdığı ve çocuğun bilişsel, duyuşsal ve dilsel gelişimini destekleyen bütüncül anlatı yapısı oluşturduğu görülmüştür. Elde edilen bulguların çocuk edebiyatı alanındaki uygulamalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

The aim of this research is to examine the function of visuals in the illustrated storybooks in Aysel Gürmen’s Story Circle series to understand the language of illustrations in children’s literature. The study is a descriptive research based on document analysis within a qualitative approach. The sample includes 10 storybooks selected through purposive sampling. Data were analyzed using qualitative content analysis following Elo and Kyngäs (2008).The analysis considered illustration–text relationship, child-centeredness, values education, language development, reader interaction, narrative and sequencing skills, color–emotion relationship, visual aesthetics, and psychological support. Findings show that visuals do not merely repeat the text but complement and deepen the narrative. They adhere to child-centered principles, present values indirectly, support language development and reader engagement, and enhance sequencing skills while providing emotional support. Overall, the illustrations serve a multifaceted role, forming a holistic narrative structure that supports cognitive, emotional, and linguistic development. These findings are expected to contribute to children’s literature practices.