GÜLERYÜZ GAZETESİNDE EDEBİYAT ELEŞTİRİSİ
Öz
Edebiyat eleştirisi, eleştiri biliminin bir alt dalıdır. Edebiyat eleştirisinde edebî bir eser farklı yönlerinden incelenmeye tabi tutulur. Bu eleştiriler zamana ve kültüre göre değişkenlikler gösterebilir. Bu mesele doğrudan okuyucunun eserden beklentileriyle alakalıdır. Toplumun genel olarak beklentilerini karşılamayan eserler ağır bir dille eleştirilir. Bu minvalde yapılan eleştirilerde başvurulan en güçlü unsur mizahtır. 5 Mayıs 1921 – 14 Ağustos 1923 tarihleri arasında toplam 122 sayı olarak çıkarılan Güleryüz gazetesi siyasî, edebî, mizah gazetesidir. Sedat Simavi tarafından çıkarılan bu gazetede Yunan ordusu ve Yunan siyaset adamları alaya alınmış, böylece Türk ordusuna ve milletine moral vermek amaçlanmıştır. Bunun yanında Türk siyaset ve edebiyatında Millî Mücadele’ye karşı olan yahut kayıtsız kalan isimler ağır ve alaylı bir dille eleştirilmiştir. Bu eleştirilerden en çok nasibini alan isimler Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’dir. Modern Türk Edebiyatının bu iki büyük isminin bu kadar çok eleştirilmesinin sebebi, çok güçlü şairler olmalarına rağmen eserlerinde Millî Mücadele’ye kayıtsız kalmış olmalarıdır. Buna mukabil Millî Mücadele’ye hem eserlerinde hem de fiilen destekte bulunan Yakup Kadri ve Halide Edip gibi isimlerden ve eserlerinden övgü ve saygıyla bahsedilmiştir. Ancak bu isimlerin bazı eserleri de eleştirilerden kurtulamamıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Avcı, Artun (2003). “Toplumsal Eleştiri Söylemi Olarak Mizah ve Gülmece” Birikim. Sayı 166: 80-96.
- Balcıoğlu, Semih, Ferit, Öngören (1976). 50 Yılın Türk Mizah ve Karikatürü, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
- Çapanoğlu, Münir Süleyman (1970). Basın Tarihimizde Mizah Dergileri, Garanti Matbaası, İstanbul.
- Çoruk, Ali Şükrü (2008). Mizah Penceresinden Millî Mücadele -Ya İstiklâl Ya Ölüm-, Kitabevi, İstanbul.
- Durmuş, İsmail (2005). “Mizah”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 30, s. 205-206.
- Ecevit, Yıldız (2011). “Türk Edebiyat Eleştirisi”, Varlık, Sayı: 1129, Ekim 2011.
- Güngör, Bilgin (2020). Edebiyat Eleştirisi Kuram ve Uygulama, Paradigma Akademi Yayınları, Çanakkale.
- Meriç, Cemil (2001). Bu Ülke, İletişim Yayınları, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Edebi Teori, Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yunus Şahin
*
0000-0002-0616-2831
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Ekim 2020
Gönderilme Tarihi
25 Mayıs 2020
Kabul Tarihi
20 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 4 Sayı: 2