Examining the Anxiety Levels and Psychological Resilience of Individuals Born Via Caesarean Section and Vaginal Birth

Yıl 2026, Cilt: 1 Sayı: 1, 29 - 42, 06.02.2026

Sena Yavuz

https://izlik.org/JA45ZK76ET

Öz

This study aims to examine the anxiety levels and psychological resilience of individuals born via caesarean section and natural birth. For this purpose, a total of 283 (182 women, 101 man) participants over the age of 18 were reached, including 67 born via caesarean section and 216 born via natural birth. The data collection tools used were the "SDI Form", the "WAQ" and the "PRSA”. In results, it was found that participants’ anxiety and psychological resilience levels were moderate. When the results were compared in terms of sex, the anxiety levels of women born by vaginal and cesarean sections were found to be significantly higher than those of men born by vaginal and cesarean sections. However, no significant difference was observed between sexes in psychological resilience. When the relationship between type of birth and anxiety levels was examined, meaningful results were obtained. It has been observed that individuals born by cesarean section are significantly more anxious than individuals born by vaginal birth. When the relationship between birth type and psychological resilience was examined, meaningful results were not obtained. When comparing sex according to the type of birth, the anxiety levels of women born by cesarean section were found to be significantly higher than those of women born by vaginal birth. However, there was no significant difference between the anxiety levels of men born by cesarean section and vaginal birth. There was no significant difference in psychological resilience levels for both sexes according to the type of birth. Finally, a significant, negative, and moderate correlational relationship was found between anxiety level and psychological resilience. It is hoped that this study will serve as a resource for future studies on birth types, psychological resilience, and emotional regulation.

Anahtar Kelimeler

Vaginal Birth , Caesarean Birth , Psychological Effect , Psychological Resilience , Anxiety

Destekleyen Kurum

29 Mayis University

Proje Numarası

2687-5403

Sezaryen ve Vajinal Doğumla Doğan Bireylerin Kaygı Düzeyleri ve Psikolojik Dayanıklılıklarının İncelenmesi.

https://izlik.org/JA45ZK76ET

Öz

Bu çalışma sezaryen ve vajinal doğumla doğan bireylerin kaygı düzeyleri ve psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla 18 yaşının üstündeki 67’si sezaryen 216’sı vajinal doğumla doğmuş olan 283 (182 kadın, 101 erkek) katılımcıya ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak, “SDBF”, “EAÖ” ve “YPDÖ” kullanılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde katılımcıların orta düzeyde endişe ve psikolojik dayanıklılık düzeylerine sahip olduğu görülmüştür. Cinsiyet bağlamında sonuçlar karşılaştırıldığında, vajinal ve sezaryen doğumla doğan kadınların endişe düzeyleri, vajinal ve sezaryen yolla doğan erkeklere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Fakat psikolojik dayanıklılıkta cinsiyetler arası anlamlı bir farklılaşma gözlemlenmemiştir. Doğum şekli ve kaygı seviyeleri arasındaki ilişki incelendiğinde anlamlı sonuçlara ulaşılmış olup; sezaryenle doğan bireylerin vajinal doğumla doğan bireylere göre anlamlı düzeyde daha kaygılı oldukları görülmüştür. Doğum şekli ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişki incelendiğinde ise anlamlı sonuçlara ulaşılamamıştır. Cinsiyetin doğum şekline göre karşılaştırılması incelendiğinde ise, sezaryenle doğan kadınların, vajinal doğumla doğan kadınlara göre kaygı düzeyleri anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Fakat sezaryen ve vajinal doğumla doğan erkeklerin kaygı seviyeleri arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Her iki cinsiyet için de doğum şekline göre psikolojik dayanıklılık düzeylerinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Son olarak, kaygı düzeyi ile psikolojik dayanıklılık arasında anlamlı, negatif yönlü ve orta şiddetli korelasyonel ilişki bulunmuştur. Bu çalışmanın doğum şekli, psikolojik dayanıklılık ve duygu düzenleme konularındaki gelecek çalışmalara kaynak niteliğinde olması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Vajinal Doğum , Sezaryen Doğum , Psikolojik Etki , Psikolojik Dayanıklılık , Kaygı

Destekleyen Kurum

29 Mayıs Üniversitesi

Proje Numarası

2687-5403

Kaynakça

• Ak, S., & Kılıç, C. (2017). Cinsiyet Anksiyete Duyarlılığı ve Sosyal Anksiyete Arasındaki Ilişkiyi Etkiliyor mu? Türk Psikiyatri Dergisi, 28(4), 240-5.
• Akça, S. Ö., Selan, F., Demir, E., Demir, T. (2018). Cinsiyet ve Yaş Farklılıklarının Ergenlerin Depresyon, Anksiyete Bozukluğu, Kendine Zarar Verme, Psikoz, Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Alkol-Uyuşturucu Bağımlılığı Ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Ile Ilişkili Sorunlara Etkisi. Dicle Tıp Dergisi, 45(3), 255-64.
• Akkaş, İ. (2019). Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyte Kavramları Çerçevesinde Ortaya Çıkan Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığı. Ekev Akademi Dergisi, 0(ICOAEF), 97-118.
• Akyay, A. (2016). Endişe ve Anksiyete Ölçeği, Problemlere Karşı Olumsuz Tutum Ölçeği Ve Bilişsel Kaçınma Ölçeği, Türkçe Uyarlanması, Geçerliliği Ve Güvenirliliği. İstanbul: Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Algur, V. (2019). Üniversite Öğrencilerinin Anksiyete ve Depresyon Düzeyleri ile Fiziksel Saldırganlık, Öfke, Düşmanlık ve Sözel Saldırganlık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Anglin, D. M., Cohen, P. R., & Chen, H. (2008). Duration of Early Maternal Separation and Prediction of Schizotypal Symptoms from Early Adolescence to Midlife. Schizophrenia Research, 103(1-3), 143-150. https://doi.org/10.1016/j.schres.2008.02.016
• Ayas, T. (2014). Depresyon, Anksiyete ve Cinsiyet Değişkenlerine Göre Sanka Zorbalığa Maruz Kalma Düzeylerinin Yordanması. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbulling, 1(1), 1-17
• Babayiğit, A., & Erdem, E. (2023). Şanlıurfa Örnekleminde Depresif Belirtiler ve Anksiyete Yaygınlığının COVİD-19 ve Psikolojik Dayanıklılık ile İlişkisinin İncelenmesi. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 5(3), 239-249.
• Basim, H. N., & Çetin, F. (2011). Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeğinin Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2), 104-114.
• Bergman, N. J. (2019). Birth Practices: Maternal-Neonate Separation as a Source Of Toxic Stress. Birth Defects Research, 111(15), 1087-1109. https://doi.org/10.1002/bdr2.1530
• Burroughs, A., Leifer, G. (2001). Maternity Nursing: An İntroductory Text. 8th Edition, London: WB Saunders Company.
• Bowlby, J. (1988). A Secure Base: Parent-Child Attachment And Healthy Human Development. Basic Books.
• Chan DW. (2010). Stress, Self-Efficacy, Social Support, and Psychological Distress Among Prospective Chinese Teachers in Hong Kong. Educational Psychology 2002; 22(5):557-69.
• Chen, H. H., Lai, J. C., Hwang, S. J., Huang, N., Chou, Y. J., Chien, L. Y. (2017). Understanding The Relationship Between Cesarean Birth and Stress, Anxiety, and Depression After Childbirth: A Nationwide Cohort Study. Birth. 2017 Dec;44(4):369-76. doi: 10.1111/birt.12295.
• Çevik A., Alan S. (2021). Oksitosin Düzeyi ile Pospartum Depresyonu Arasındaki İlişki. TJFMPC. 2021;15(1):164-9.
• Çoban, A. (2003). Doğum Sonrası Anne-Yeni Doğan Etkileşimini Etkileyen Bazı Etmenlerin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir Ekonomi Üniversitesi, İzmir.
• Çöllü, B. (2017). Ergenlerde Duygu Durum Düzenleme Becerileri, Benlik Saygısı, Depresyon, Anksiyete ve Çocukluk Çağı Travmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
• Doğan Melih, Y., & Alioğulları, A. (2012). Sezaryen ve Normal Doğum Yapmış Annelerin Bebeklerine Yönelik Yaşadıkları Problemler. Presented at the 1. Doğuma Hazırlık Eğitimi ve Eğitimciliği Kongresi, İzmir.
• Dyussenbayev, A. (2017). Age Periods of Human Life. Advances in Social Sciences Research Journal,
• Erenel, A. Ş., & Çiçek, S. (2018). Doğum Şeklinin Anne ve Yenidoğan Sağlığına Etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 123-9.
• Eşel, E. (2010). Anneliğin Nörobiyolojisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(1): 68-78
• Geçener, M. (2017). Sezaryen ve Normal Doğum ile Doğan Bebekler Arasındaki Gelişimsel Farklılıkların Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Medipol Üniversitesi, İstanbul.
• Güleşen, A., Yıldız, D. (2013). Erken Postpartum Dönemde Anne Bebek Bağlanmasının Kanıta Dayalı Uygulamalar ile İncelenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 12(2): 177-182
• Gündüz T. (2023). Oksitosin Hormonunun Organizasyonel ve Aktivasyonel Etkilerinin Bazı Sosyal Psikolojik Değişkenler Bağlamında İncelenmesi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
• Güngörmüş, K., Okanlı, A., Kocabeyoğlu, T. (2015). Hemşirelik Öğrencilerinin Psikolojik Dayanıklılıkları ve Etkileyen Faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi 2015; 6(1):9-14
• Hannah, T. E., Morrissey, C. (1987). Correlates of Psychological Hardiness in Canadian Adolescents. The Journal of Social Psychology 1986; 1271 (4):339-44.
• Hergüner, S., Cicek, E., Annagur, A., Hergüner, A., Ors, R. (2014). Association of Delivery Type with Postpartum Depression, Perceived Social Support and Maternal Attachment. Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 27(1):15–20, doi: 10.5350/DAJPN2014270102
• Karasar, N. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemi Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara: Nobel.
• Kavlak, O., Şirin, A. (2009). Maternal Bağlanma Ölçeği’nin Türk Toplumuna Uyarlanması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1): 188-202.
• Kurtul Şengöz, E. (2022). Prematür Telarşlı Olgularda Oksitosin Hormonunun Rolü. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
• Mäki, P., Veijola, J., Joukamaa, M., Läärä, E., Hakko, H., Jones, P. B., & Isohanni, M. (2003). Maternal Separation at Birth and Schizophrenia: A Long-Term Follow-Up of the Finnish Christmas Seal Home Children. Schizophrenia Research, 60(1), 13-19. https://doi.org/10.1016/s0920-9964(02)00203-7
• Mahler, M. S., Pine, F., & Bergman, A. (2008). The Psychological Birth of the Human Infant: Symbiosis and Individuation. Basic Books. (Original work published 1975)
• Özkan, H., Kanbur, A., Apay, S., Kılıç, M., Ağapınar, S., & Özorhan, E. Y. (2013). Annelerin Doğum Sonu Dönemde Ebeveynlik Davranışlarının Değerlendirilmesi. Şişli Etfal Tıp Bülteni, 47:117-21.
• Petare, P., & Shaikh, E. (2021). Effect of Birth Type, Gender on Psychological Resilience. International Journal of Indian Psychology, 9(1). DOI: 10.25215/0901.025
• Rank, O. (1924). Doğum Travması. (Sabir Yücesoy, Çev.) Metis Yayınları.
• Reyhan, F., & Özerdoğan, N. (2020). Doğumda Verilen Sentetik Oksitosinin Postpartum Döneme Etkileri: Geleneksel Derleme. Arch Health Sci Res, 7(1): 82-6. DOI: 10.5152/ArcHealthSciRes.2020.577543
• Schanzenbach, D. W., Bauer, L., & Breitwieser, A. (2017). Eight Economic Facts On Higher Education. The Hamilton Project. Eight economic facts on higher education - The Hamilton Project
• Simpson, R. (2018). Changes in Young Adulthood. Retrieved from https://hr.mit.edu/static/worklife/youngadult/changes.html#:~:text=Across%20theories%20and%20research%20frameworks,as%20mid%2D20s%20and%20older)
• Swain, J. E., Tasgin, E., Mayes, L. C., Feldman, R., Todd Constable, R., & Leckman, J. F. (2008). Maternal Brain Response to Own Baby-Cry Is Affected by Cesarean Section Delivery. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 49(10), 1042–52. doi:10.1111/j.1469-7610.2008.01963.x
• Şener, S., & Karacan, E. (1999). Anne - Bebek - Çocuk Etkileşiminde Olumlu ve Olumsuz Özellikler. Aysel Ekşi (Ed.), Ben Hasta Değilim-Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarının Psikososyal Yönü içinde, İstanbul, Nobel Tıp
• Taşkın, L. (2011). Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği. Ankara, Sistem Ofset Matbaacılık.
• Uludağ, A., & Ünlüoğlu, İ. (2012). Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Izlenen Bebeklerin Annelerinde Stres Oluşturan Faktörler: Stresle Başa Çıkmada Birinci Basamağın Rolünün Belirlenmesi. Konuralp Tıp Dergisi, 4(3):19-26.
• Ülker Tümlü, G., & Recepoğlu, E. (2013). Üniversite Akademik Personelinin Psikolojik Dayanıklılık ve Yaşam Doyumu Arasındaki Ilişki. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi (3), 205-213.
• Veijola, J., Mäki, P., Joukamaa, M., Läärä, E., Hakko, H., & Isohanni, M. (2004). Parental Separation At Birth And Depression In Adulthood: A Long-Term Follow-Up of the Finnish Christmas Seal Home Children. Psychological Medicine, 34(2), 357-362. https://doi.org/10.1017/S0033291703008614
• World Health Organization (2015). World Report of Ageing and Health. World Health Organization.
• Yeşilyaprak, T., Özsoy, H., & Demir Korkmaz, F. (2023). Covid-19 Döneminde Cerrahi Hemşirelerinin Anksiyete, Psikolojik Dayanıklılık ve Algılanan Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki Ilişkinin Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 6(1), 18-25.
• Zorbaz, O., & Dost, M. T. (2014). Lise Öğrencilerinin Problemli Internet Kullanımının Cinsiyet, Sosyal Kaygı ve Akran Ilişkileri Açısından Incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Ankara 29(29-1), 298-310.