TR
EN
Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi
Öz
Bu çalışmada, Türkiye’de 2016-2025 yılları arasında “okul öncesi eğitimde sürdürülebilirlik” konusunu odak noktasına alan lisansüstü tezlerin kapsamlı bir şekilde incelenmesi amaçlanmaktadır. Nitel yaklaşımlardan doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilen bu araştırmanın veri kaynağını, okul öncesi eğitimde sürdürülebilirlik konusunu ele alan 37 ulusal lisansüstü tez oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından geliştirilen “Türkiye’de Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirliği Konu Alan Lisansüstü Tezleri İnceleme Formu” kullanılarak elde edilmiştir. Hazırlanan form aracılığıyla toplanan veriler, betimsel analizle çözümlenerek rapor edilmiştir. Analiz sonucunda okul öncesi eğitimde sürdürülebilirlik hakkında yayımlanmış olan lisansüstü tezlerin ağırlıklı olarak Temel Eğitim ana bilim dalında çalışıldığı ve tezlerde en fazla nicel araştırma yöntemlerinin tercih edildiği görülmektedir. Bulgular, incelenen tezlerde veri kaynağının çoğunlukla öğretmenler ve çocuklar olduğunu göstermektedir. Tezlerde çoğunlukla çevre eğitimi, çevresel farkındalık ve tutuma odaklanıldığı bulgusundan hareketle sürdürülebilirliğin en çok çevresel boyutuyla ilgilenildiği tespit edilmiştir. Bu araştırma, Türkiye’de okul öncesi eğitimde sürdürülebilirlik konusunu ele alan lisansüstü tezlerin son on yıllık dönemdeki (2016-2025) kapsamlı bir resmini sunması bakımından özgün bir nitelik taşımaktadır. Elde edilen sonuçların, araştırmacılara, eğitimcilere ve eğitim politikacılarına teorik ve pratik düzeyde rehberlik eden bir kaynak olarak katkı sunacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akbayrak, N., & Kuru Turaşlı, N. (2017). Oyun temelli çevre etkinliklerinin okul öncesi çocukların çevresel farkındalıklarına etkisinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 1(2), 239–258. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.196720171240
- Altan Aksu, İ. (2026). Inclusion of preschool children in sustainability research: A systematic review (2020–2025). Disiplinler Arası Sürdürülebilirlik Çalışmaları Dergisi, 1(1), 53–71. https://doi.org/10.61150/dasc.2026010104
- Anılgan, T., Arı Ersan, B., & Şeker, F. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli 2024 okul öncesi eğitim programının sürdürülebilir kalkınma boyutları açısından incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 4127–4148. https://doi.org/10.53444/deubefd.1636242
- Bağçeli Kahraman, P., & Poyraz Rüstemoğlu, H. (2023). Erken çocuklukta sürdürülebilirlik çalışmalarına yönelik bir değerlendirme. TEBD, 21(2), 776–797. https://doi.org/10.37217/tebd.1149507
- Biber, K., & Börekci, C. (2024). Okul öncesi eğitime devam eden 48–72 aylık çocukların ve ailelerin sürdürülebilirliğe ilişkin bilgi ve uygulamaları. Journal of Uludag University Faculty of Education, 37(3), 974–1007. https://doi.org/10.19171/uefad.1475849
- Bulut, Y., & Polat, Ö. (2019). Erken çocukluk eğitiminde sürdürülebilirlik kavramının incelenmesi. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 3(2), 35–58. https://izlik.org/JA68SD22PY
- Coşkun, E., & Çağlar, A. (2025). Okul öncesi dönemde sürdürülebilir çevre eğitimi: Sıfır atık yaklaşımının incelenmesi. Özgür Yayınları.
- Creswell, J. W. (2020). Eğitim araştırmaları: Nicel ve nitel araştırmanın planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi (H. Ekşi, Çev. Ed.). Edam Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Okul Öncesi Eğitim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
22 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
26 Mayıs 2026
Kabul Tarihi
8 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 2
APA
Karatoprak, S., & Kaya, İ. (2026). Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi. İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 35-61. https://izlik.org/JA44CL43NH
AMA
1.Karatoprak S, Kaya İ. Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi. İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;1(2):35-61. https://izlik.org/JA44CL43NH
Chicago
Karatoprak, Sümeyra, ve İsa Kaya. 2026. “Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi”. İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 1 (2): 35-61. https://izlik.org/JA44CL43NH.
EndNote
Karatoprak S, Kaya İ (01 Temmuz 2026) Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi. İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 1 2 35–61.
IEEE
[1]S. Karatoprak ve İ. Kaya, “Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi”, İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 1, sy 2, ss. 35–61, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44CL43NH
ISNAD
Karatoprak, Sümeyra - Kaya, İsa. “Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi”. İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 1/2 (01 Temmuz 2026): 35-61. https://izlik.org/JA44CL43NH.
JAMA
1.Karatoprak S, Kaya İ. Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi. İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;1:35–61.
MLA
Karatoprak, Sümeyra, ve İsa Kaya. “Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi”. İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 1, sy 2, Temmuz 2026, ss. 35-61, https://izlik.org/JA44CL43NH.
Vancouver
1.Sümeyra Karatoprak, İsa Kaya. Okul Öncesi Eğitimde Sürdürülebilirlik İle İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi. İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2026;1(2):35-61. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44CL43NH