ATATÜRK DÖNEMİNDE TÜRKİYE’DE ORMAN VE ORMANCILIK POLİTİKASI (1920-1938)

Öz

Bu makale 1920 yılından 1938’e kadar olan süreçte Türkiye’de orman ve ormancılık politikası ile bunun ekonomiye olan yansımalarına odaklanmaktadır. Çalışma, Atatürk Dönemi’nde ormanlarla ilgili yapılan yasal düzenlemeler; orman ve ormancılık faaliyetleri ve Orman faaliyetlerinde örgütlenme ile sınırlandırılarak üç ana başlık dâhilinde incelenmiştir. Orman ve ormancılığın ülke ekonomisine olan etkileri sayısal verilerle değerlendirilmiştir. Çalışmanın kaynak materyalini, Başkanlık Cumhuriyet Arşivi Belgeleri, resmî yayınlardan; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Zabıt Ceridesi, kanunlar ve tutanak dergileri, Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazetesi, istatistik yıllıkları ve dönemin süreli yayınları arasında bulunan gazete ve dergilerinin makaleleri oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar şunlardır: Cumhuriyetin ilanıyla birlikte ülkenin zenginlik kaynaklarından olan orman ve ormancılığın geliştirilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığını, orman ürünleri ve sanayisine verilen önem, yasal düzenlemelerin yapılması ve örgütlenme faaliyetlerine gidilmesinden anlıyoruz. Bu suretle orman ve ormancılıkla ilgili üretim hacmi, işletme hasılatı ve gayrisafi millî hasıla artırılarak millî ekonomiye katkılar sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• 3116 Sayılı Kanun
• Orman Fakültesi
• Orman İşletme Hasılatı
• Orman Umum Müdürlüğü
• Orman ve Ormancılık

FORESTS AND FORESTRY POLICIES IN TÜRKİYE IN THE ERA OF ATATÜRK (1920-1938)

Öz

This study addressed the forests and forestry policies and their contribution to Türkiye’s economy between 1920 and 1938. The study discussed the topic under three headings: (1) legal regulations on forests, (2) forests and forestry activities, and (3) organizations for forestry activities during the era of Atatürk. The study focused on numerical data regarding the forests and forestry activities during the era of Atatürk. Data were collected from the Presidency Republican Archival Documents, the Minutes of the Grand National Assembly of Türkiye, journals on minutes and laws, Official Gazette of the Republic of Türkiye, annual statistical records, and articles in newspapers and magazines of the period. The results are as follows: After the declaration of the Republic, considerable effort was exerted to improve the forests and forestry activities, which are the country’s wealth. The legal regulations and organizational activities of the period show that forest products and industry were attached significant importance to. These processes led to an increase in production volume, management revenue, and gross national product related to the forests and forestry, resulting in a contribution to the national economy.

Anahtar Kelimeler

• Faculty of Forestry
• Forest Management Revenue
• Forests and Forestry
• General Directorate of Forestry
• Law No. 3116

Kaynakça

1. Aktan, Reşat, Türkiye İktisadı, Ayyıldız Matbaası, Ankara 1968.
2. Alper, C., “Çoruh’ta Katırcılık Bir Servet Kaynağı Olacak”, Doğu, 15 Aralık 1937, No: 11, s.5.
3. Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Haz. Ali Sevim vd., Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 2006.
4. “Belgrad Ormanı”, İktisadi Yürüyüş, C 2, S 21,15 Ekim 1940, s.7, 10.
5. “Bir Derya”, Son Saat, 14 Eylül 1929, No: 1612, s.1.
6. “Bugünlerde İstanbul Ormanlarında Yangın Çıkmakta”, Milliyet, 30 Temmuz 1930, No: 1604, s.3.
7. “Bursa Orman Mektebi”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 100-104, Yıl 5, 1 Nisan 1944, s.36,78.
8. Bük, Fahri, “Orman Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Çalışması”, İktisadi Yürüyüş, Ziraat Fevkalade Sayısı, C 6, S 69-70, Yıl 3, Ekim 1942, s.10, 66-67.

9. Cafer, Selman, “İstanbul Orman Fakültesinde Bir Tetkik”, İktisadi Yürüyüş, S 6, Yıl 1 Mart 1940, s.2-3.
10. Conk, Ahmet Cemil, “ Brezilya Ormanları”, İktisadi Yürüyüş, C 7, S 74, Yıl 4, 16 Ocak 1943, s.9, 22.
11. Conk, Ahmet Cemil, “Brezilya Karnauba Mumu”, İktisadi Yürüyüş, C 7, S 76, Yıl 4, 16 Şubat 1943, s.11.
12. Conk, Ahmet Cemil, “Brezilya Karnauba Mumu”, İktisadi Yürüyüş, C 7, S 77, Yıl 4, 1 Mart 1943, s.15.
13. Conk, Ahmet Cemil, “Dünya Piyasasının Mühim bir Maddesi: Brezilya Cevizi”, İktisadi Yürüyüş, C 7, S 80, Yıl 4, 16 Nisan 1943, s.16.
14. Conk, Ahmet Cemil, “ Dünya Piyasasının Mühim bir Maddesi: Brezilya Çayı”, İktisadi Yürüyüş, C 7, S 78, Yıl 4, 16 Mart 1943, s.17.
15. Conk, Ahmet Cemil, “Brezilya Piosova Elyafı Sellüloz”, İktisadi Yürüyüş, C 9, S 88, Yıl 4, 16 Ağustos 1943, s.5.
16. Cumhuriyetimizin 50. Yılında Ormancılığımız, Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara 1973.
17. Çınar, Tevfik Ali, “Kereste Sanayii ve Ticareti”, İktisadi Yürüyüş, C 6, Orman Özel Sayısı, Yıl 6, 10 Ocak 1945, s.13-18.
18. Demirbaş, Ahmet, “Ormancılık Tarihinden 7”, Orman ve Av, S 6, Kasım, Aralık 2011, s.36-37.
19. Diker, Mazhar, “Orman Fakültesi”, İktisadi Yürüyüş, Ziraat Fevkalade Sayısı, C 6, S 69-70, Yıl 3, Ekim 1942, s.26-27, 53-54, 77.
20. Diker, Mazhar, “Ormanlardan Nasıl İstifade Ediyoruz?”, İktisadi Yürüyüş, C 6, Orman Özel Sayısı, Yıl 6, 10 Ocak 1945, s.9-12.
21. “Fabrikalar Mümessilleri Ankara’da Toplandılar”, Aydın, 12 Temmuz 1938, No: 290, s.1.
22. FAO Türkiye Raporu, Ankara 1962.
23. Fırat, Fehim, “Orman İşletmeleri”, İktisat ve Ticaret Ansiklopedisi, 8. Cilt, İstanbul 1953, s.17.
24. “Genel Ziraat Sergisi”, Açık Söz, 3 Temmuz 1936, No: 75, s.2.
25. Gümüş, Cantürk, Türk Orman Devrimi, Türkiye Ormancılar Derneği Yayınları, Ankara 2018.
26. Hatipoğlu, Şevket Raşit, “Bizim Ormancılığımız”, İktisadi Yürüyüş, C 6, Orman Özel Sayısı, Yıl 6, 10 Ocak 1945, s.1, 8.
27. “Her Vatandaş Her Sene Bir Ağaç Dikecek”, Yeni Sabah, 13 Temmuz 1938, No: 69, s.2.
28. Huş, Savni, “Harpte ve Harp Sanayiinde Odunun Yeri”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 109, Yıl 5, 3 Temmuz 1944, s.13, 24.
29. https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/ormanamenajmani_d3738.pdf, Erişim Tarihi: 02.04.2021.
30. İnal, Selahattin, “Orman”, İktisat ve Ticaret Ansiklopedisi, 8. Cilt, İstanbul 1953, s.9-11.
31. “İzmit’le Derince Arasındaki Ormanlar Yanıyor”, Anadolu, 27 Temmuz 1935, No: 6273, s.2.
32. Kâğıtçı, Mehmet Ali, “Mühim Bir Sanayi Şubesi: Orman Sanayii”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 110, Yıl 5, 17 Temmuz 1944, s.6-7,18.
33. Karacan, Ali Naci, “Ağaç”, Tan, 2 Mayıs 1935, No: 10-3313, s.1.
34. “Kastamonu Belediyesi Odun Buhranını İzale Etti”, Akşam, 17 Ağustos 1937, No: 6765, s.12.
35. “Kereste Fiyatları Ucuzlatılacak”, Kurun, 12 Temmuz 1938, No: 7364-1454, s.1, 4.
36. “Kocaeli Ormanları”, Halkın Sesi, 11 Temmuz 1934, No: 1218, s.4.
37. Kozak, Fikri, “ Bursa’nın İktisadi Varlıklarından: Bursa Ormancılığı”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 100-104, Yıl 5, 1 Nisan 1944, s.56, 75.
38. Köse, Selahattin, “Orman Amenajmanının 100 Yıllık Tarihçesi”, Orman Amenajmanının Yüzüncü Yılı, Ed. Sezgin Özden, Türkiye Ormancılar Derneği Yayınları, Ankara 2019, s.7-27.
39. Kutlutan, İbrahim, “Ormansızlıktan Çektiklerimiz”, İktisadi Yürüyüş, S 3,Yıl 1, 15 Ocak 1940, s.5.
40. Kutlutan, İbrahim, “Lüzumlu Bir İptidai Madde: Ağaç”, İktisadi Yürüyüş, S 5, Yıl 1, 15 Şubat 1940, s.2, 16.
41. Kutlutan, İbrahim, “Neden Devlet İşletmesine Gidiyoruz?”, İktisadi Yürüyüş, S 6, Yıl 1 Mart 1940, s.3.
42. Kutlutan, İbrahim, “Ormanlarımızın Geliri”, İktisadi Yürüyüş, S 7, Yıl 1, 16 Mart 1940, s.2.
43. Kutlutan, İbrahim, “Kereste Piyasamız”, İktisadi Yürüyüş, S 9, Yıl 1, 15 Nisan 1940, s.5.
44. Kutlutan, İbrahim, “Kereste Ticaretimiz”, İktisadi Yürüyüş, S 10, Yıl 1, 1 Mayıs 1940, s.8,16.
45. Kutlutan, İbrahim, “Ağaç ve Toprak Bayramı”, İktisadi Yürüyüş, C 2, S 13, Yıl 1, 15 Haziran 1940, s.8-9.
46. Kutlutan, İbrahim, “Ormanlı ve Ormansız Köy”, İktisadi Yürüyüş, C 2, S 14, Yıl 1, 1 Temmuz 1940, s.16.
47. Kutlutan, İbrahim, “İzmir’in Meyankökü ve Palamut Fabrikası”, İktisadi Yürüyüş, C 2, S 16, Yıl 1, Ağustos 1940, s.3,14.
48. Kutlutan, İbrahim, “Çorak ve Çıplak Topraklarımız”, İktisadi Yürüyüş, C 2, S 16, Yıl 1, 1 Ağustos 1940, s.4.
49. Kutlutan, İbrahim, “Köylü, Orman, Tasarruf”, İktisadi Yürüyüş, C 3, S 27, Yıl: 2, 16 Ocak 1941, s.16.
50. Kutlutan, İbrahim, “Sulhta ve Harpte Kıymetini Muhafaza Eden Servet: Ormanlar”, İktisadi Yürüyüş, C 4, S 44, Yıl 2, 1 Ekim 1941, s.10.
51. Kutlutan, İbrahim, “Milli Servet Kaynaklarımızı Korumak İçin Ormancılıkta Planlı Çalışma”, İktisadi Yürüyüş, C 4, S 48, Yıl 2, 1 Aralık 1941, s.12, 19.
52. Kutlutan, İbrahim, “Köy İktisadında Orman”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 64, Yıl 3, 1 Ağustos 1942, s.12, 20.
53. Kutlutan, İbrahim, “Şehir ve Şehirli İktisadında Orman”, İktisadi Yürüyüş, C 6, S 65, Yıl 3, 16 Ağustos 1942, s.12, 22.
54. Kutlutan, İbrahim, “Ormancılığımız”, İktisadi Yürüyüş, Ziraat Fevkalade Sayısı, C 6, S 69-70, Yıl 3, Ekim 1942, s.11,67.
55. Millet Meclisi, Tutanak Dergisi, Orman Bakanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı ve Orman ve Plân Komisyonları Raporları (1/511), S. Sayısı: 427, 31.07.1971.
56. “Muğla’da Orman Yangını”, İzmir Postası, 17 Temmuz 1934, No: 3955, s.5.
57. Nadi, Yunus, “Ankara’da Orman”, Cumhuriyet, 21 Haziran 1929, No: 1837, s.1.
58. “Odun ve Kömür Tacirleri İhtikâr Yapmaya Başladılar”, Son Telgraf, 29 Mayıs 1937, No: 396-83, s.3.
59. Oray, İsmail, “Orman”, İktisat ve Ticaret Ansiklopedisi, 8. Cilt, İstanbul 1953, s.11.
60. “Orman Genel Direktörlüğü Teşkilatı”, Ulus, 3 Temmuz 1937, No: 5722, s.2.
61. “Orman İşleri: Yeni İnşaat için Ayrılan Kereste”, Yeniyol, 6 Temmuz 1937, No: 2392, s.1.
62. “Ormanlarımız”, İkdam, 24 Ağustos 1929, No: 13175, s.2.
63. “Ormanların İstimlaki”, Ulusal Birlik, 6 Temmuz 1937, No: 104, s.4.
64. “Ormanların İstimlak Muamelelerine Başlanıyor”, Yeni Asır, 6 Temmuz 1937, No: 9594, s.2.
65. “Orman Mektebini Ziyaret”, Son Posta, 5 Temmuz 1933, No: 1057, s.11.
66. “Orman Müdürümüz Değişti”, Savaş, 10 Temmuz 1934, No. 204, s.2.
67. Oruç, Arif, “Kibrit İnhisarı: Maliye Vekili Orman Meselesini de Halletmişse Muvaffakiyeti Takdir Edilir”, Yarın, 17 Haziran 1930, No: 178, s.1.
68. Ökçün, A. Gündüz, 1920-1930 Yılları Arasında Kurulan Türk Anonim Şirketlerinde Yabancı Sermaye, Sermaye Piyasası Kurulu Yayınları, 2. Basım, Ankara 1997.
69. Pınar, Rıdvan, “Devlet Orman İşletmesi”, İktisadi Yürüyüş, C 9, S 92, Yıl 4, 15 Ekim 1943, s.16, 21.
70. Pınar, Rıdvan, “Mühim Bir Varidat Kaynağımız, Devlet Orman İşletmesi”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 105, Yıl 5, 1 Mayıs 1944, s.9.
71. Pınar, Rıdvan, “Mühim Bir Varidat Kaynağımız, Devlet Orman İşletmesi”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 106, Yıl 5, 16 Mayıs 1944, s.7, 23.
72. Pınar, Rıdvan, “Mühim Bir Varidat Kaynağımız, Devlet Orman İşletmesi”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 107, Yıl 5, 1 Haziran 1944, s.8, 21.
73. Şensoy, İhsan, “Orman Sevgisi”, İktisadi Yürüyüş, C 2, S 24, Yıl 1, 1 Aralık 1940, s.13,16.
74. Taraklı, Duran, Ormanlarımız ve Yerleşimleri, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Yayınları, Ankara 1990.
75. Toksoy, Devlet, Türkiye’de Orman ve Ormancılık Faaliyetlerini Özelleştirme İmkânları Üzerine Bir Çalışma, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Ana Bilim Dalı, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Trabzon 1994.
76. Tolunay, Ahmet, Sosyal Ormancılık ve Türkiye Açısından Önemi, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 1998.
77. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 11.10.1920.
78. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 18.06.1922.
79. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 15.04.1924.
80. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 22.04.1924.
81. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 22.04.1924.
82. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 22.04.1924.
83. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 06.12.1924.
84. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 02.12.1925.
85. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 17.02.1926.
86. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 01.06.1926.
87. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 26.05.1927.
88. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 02.01.1930.
89. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 01.12.1932.
90. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 10.06.1933.
91. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 02.06.1934.
92. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 18.06.1934.
93. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 23.06.1934.
94. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 05.06.1935.
95. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 08.02.1937.
96. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 08.02.1937.
97. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 26.04.1937.
98. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 31.05.1937.
99. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 04.06.1937.
100. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 12.06.1937.
101. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 14.01.1938.
102. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 11.04.1938.
103. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 16.05.1938.
104. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 30.05.1938.
105. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 13.06.1938.
106. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanunlar Dergisi, 24.06.1938.
107. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 01.03.1922.
108. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 01.03.1923.
109. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 05.09.1923.
110. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 27.11.1924.
111. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 01.11.1928.
112. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, İktisat Vekâleti Bütçesi, 17.05.1930.
113. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 1931 Senesi Bütçesi Hakkında 1/80 Numaralı Kanun Lâyihası ve Bütçe Encümeni Mazbatası, 14.07.1931.
114. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 20.06.1932.
115. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 1932 Senesi Bütçesi Kanunu Lâyihası ve Bütçe Encümeni Mazbatası, 20.06.1932.
116. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 04.07.1932.
117. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 1933 Malî Senesi Muvazene-i Umumiye Kanunu Lâyihası ve Bütçe Encümeni Mazbatası, 15.05.1933.
118. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 1934 Malî Senesi Muvazene-i Umumiye Kanunu Lâyihası ve Bütçe Encümeni Mazbatası, 27.05.1934.
119. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 1935 Malî Yılı Muvazene-i Umumiye Kanunu Lâyihası ve Bütçe Encümeni Mazbatası, 22.05.1935.
120. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, Varidat Bütçesi, 22.05.1935.
121. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 25.05.1936.
122. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 1936 Malî Yılı Muvazene-i Umumiye Kanunu Lâyihası ve Bütçe Encümeni Mazbatası, 25.05.1936.
123. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, Masraf Bütçeleri, 25.05.1936.
124. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 24.05.1937.
125. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, Varidat Bütçesi, 24.05.1937.
126. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 01.11.1937.
127. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 08.11.1937.
128. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, 1938 Malî Yılı Muvazene-i Umumiye Kanunu Lâyihası ve Bütçe Encümeni Mazbatası, 23.05.1938.
129. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Zabıt Ceridesi, Masraf Bütçeleri, 23.05.1938.
130. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1929.
131. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1930.
132. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1930-1931.
133. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1931-1932.
134. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1932-1933.
135. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1934-1935.
136. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1935-1936.
137. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Tarım İstatistikleri 1934-1937.
138. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Tarım İstatistikleri 1936-1937.
139. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Küçük İstatistik Yıllığı 1937-1938.
140. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1938-1939.
141. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Küçük İstatistik Yıllığı 1938-1939.
142. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1939-1940.
143. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Küçük İstatistik Yıllığı 1939-1940.
144. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1940-1941.
145. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Küçük İstatistik Yıllığı 1940-1941.
146. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1941-1942.
147. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Küçük İstatistik Yıllığı 1941-1942.
148. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1942-1943.
149. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Küçük İstatistik Yıllığı 1948.
150. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1948.
151. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1949.
152. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Küçük İstatistik Yıllığı 1949.
153. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), Türkiye İstatistik Yıllığı 1950.
154. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), 1951 İstatistik Yıllığı.
155. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (İGM), İstatistik Yıllığı 1952.
156. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-1-0-0/ 82-516-16, Tarih: 00.00.0000
157. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-1/ 13-20-18, Tarih: 31.03.1925.
158. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 183-261-20, Tarih: 11.08.1925.
159. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-1/ 18-16-14, Tarih: 03.03.1926.
160. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-1/ 19-35-13, Tarih: 30.05.1926.
161. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-1/ 22-79-4, Tarih: 19.12.1926.
162. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-1/ 27-84-18, Tarih: 29.02.1928.
163. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-2/ 2-16-36, Tarih: 27.02.1929.
164. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-1/ 12-49-5, Tarih: 09.07.1930.
165. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-2/ 14-68-8, Tarih: 15.10.1930.
166. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 8-48-21, Tarih: 05.07.1932.
167. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 120-852-21, Tarih: 14.08.1932.
168. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 120-853-11, Tarih: 20.11.1932.
169. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 120-855-4, Tarih: 05.05.1934.
170. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-2/ 46-50-13, Tarih: 12.07.1934.
171. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 120-855-15, Tarih: 09.08.1934.
172. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-2/ 48-63-3, Tarih: 20.09.1934.
173. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-2/ 51-5-7, Tarih: 22.01.1935.
174. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 120-855-27, Tarih: 16.09.1935.
175. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 120-855-36, Tarih: 27.09.1935.
176. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 120-856-6, Tarih: 03.10.1935.
177. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 8-49-13, Tarih: 10.10.1935.
178. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 183-264-4, Tarih: 28.10.1935.
179. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 183-264-8, Tarih: 24.10.1936.
180. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 73-477-7, Tarih: 26.01.1937.
181. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-10-0-0/ 183-264-10, Tarih: 24.03.1937.
182. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-11-1-0/ 111-9-12, Tarih: 19.04.1937.
183. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-18-1-2/ 80-99-13, Tarih: 10.12.1937.
184. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), 30-11-1-0/ 120-14-7, Tarih: 27.05.1938.
185. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 5, 7 Mart 1921.
186. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 81, 7 Ocak 1925.
187. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 244, 14 Aralık 1925.
188. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 311, 2 Mart 1926.
189. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 404, 26 Haziran 1926.
190. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 607, 14 Haziran 1927.
191. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 1391, 7 Ocak 1930.
192. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 2273, 10 Aralık 1932.
193. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 2435, 24 Haziran 1933.
194. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 2723, 10 Haziran 1934.
195. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 2735, 25 Haziran 1934.
196. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 2742, 3 Temmuz 1934.
197. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3027, 13 Haziran 1935.
198. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3537, 18 Şubat 1937.
199. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3596, 5 Mayıs 1937.
200. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3627, 10 Haziran 1937.
201. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3630, 14 Haziran 1937.
202. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3639, 24 Haziran 1937.
203. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3814, 21 Ocak 1938.
204. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3886, 19 Nisan 1938.
205. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3913, 21 Mayıs 1938.
206. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3923, 2 Haziran 1938.
207. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3943, 25 Haziran 1938.
208. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmî Gazete, S 3958, 13 Temmuz 1938.
209. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstatistik Göstergeler 1923-2005.
210. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstatistik Göstergeler 1923-2006.
211. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstatistik Göstergeler 1923-2011.
212. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstatistik Göstergeler 1923-2012.
213. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstatistik Göstergeler 1923-2013.
214. Ünaldı, Kenan, “Milli Bir Servet Kaynağı: Devlet Orman İşletmeleri”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 112, Yıl 5, 16 Ağustos 1944, s.15.
215. Ünaldı, Kenan, “Bugünkü ve Yarın ki Türkiye Ormancılığı”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 116, Yıl 5, 16 Ekim 1944, s.10-11.
216. Ünaldı, Kenan, “İlköğretim Seferberliğimiz ve Ormancılık Davamız”, İktisadi Yürüyüş, C 5, S 119, Yıl 5, 13 Aralık1944, s.7,18.
217. “Vilayet Orman Müdürlüğü”, Türkdili, 10 Temmuz 1934, No: 4250, s.2.
218. “Yangınlar Söndürüldü”, Haber, 19 Ağustos 1934, No: 829, s.6.
219. “Yeni Talimatname Bugünlerde Geliyor”, Türksözü, 18 Haziran 1937, No: 3856, s.2.
220. “Yüksek Orman Mektebine Kaydı Kabul Şeraiti”, Vakit, 25 Ağustos 1929, No: 4175, s.5.