ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDE MİLLİLEŞME VE MODERNLEŞME SÖYLEMİ: MUHİT DERGİSİ ÜZERİNE BİR İNCELEME (1928-1933)
Öz
Erken Cumhuriyet döneminin önemli süreli yayınlarından biri olan Muhit dergisi, Cumhuriyet’in ilk yıllarında uygulamaya konulan millileşme politikalarının popüler basın vasıtasıyla topluma aktarılmasında etkili bir mecra olarak öne çıkmaktadır. 1928-1933 yılları arasında yayımlanan “Resimli Aylık Aile Mecmuası” başlığıyla yayın hayatına başlayan dergi, yayın hayatının ilerleyen safhalarında milli dil, milli tarih, milli eğitim, edebiyat, kültür, askerlik, teknoloji ve havacılık gibi alanlarda yayımladığı içeriklerle belirgin bir fikir dergisi niteliğini kazanmıştır. Dergide yer alan yazılar, erken Cumhuriyet’in ulus-devlet inşa sürecinde öne çıkan fikirlerle biçimlenmiş ve Cumhuriyet yeniliklerini destekleyen bir tavır takınmıştır. Özellikle milli dil ve tarih konularında kaleme alınan yazılarda, Harf Devrimi ve dil politikaları tarihsel bir süreklilik çerçevesinde değerlendirilmiş ve milli kimliğin yeniden inşası hedeflenmiştir. Eğitim, edebiyat, tiyatro ve şiir aracılığıyla işlenen askerlik, kahramanlık ve fedakârlık konuları, milli duyguları güçlendirmek ve toplumsal birlik duygusunu pekiştirmek için motivasyon kaynağı olarak kullanılmıştır. Bunun yanı sıra havacılık, teknoloji ve kadın pilotlara dair yazılar ise modernleşme sürecinin her kesimdeki etkisine vurgu yapmakta, kadınların toplumsal hayattaki görünürlüğüne ve dönüşüm sürecindeki rollerine dikkat çekmektedir.
Bu çalışmada, Muhit dergisinin 1928-1933 yılları arasında yayımlanan sayıları nitel araştırma yöntemi çerçevesinde incelenmiş, derginin ilgili dönemine ait sayıları birincil kaynak olarak kullanılmış ve analiz edilmiştir. İncelemeler sonucunda elde edilen veriler, tematik içerik analizi yoluyla değerlendirilmiş, derginin milli söylemleri çerçevesinde dönemin fikir dünyası ve kültürel yönelimleri ortaya konulmuştur. Çalışmanın amacı, Muhit dergisinin erken Cumhuriyet Döneminde gerçekleştirilen millileşme çabalarını nasıl yansıttığını ve derginin bu çabalarla ilgili yazılarını değerlendirmektir. Özellikle dergide kaleme alınan milli dil, milli tarih bilinci ve milli ekonomi gibi konular bağlamında derginin dönemin toplumsal ve kültürel dönüşümündeki rolü incelenmektedir. Bu çalışma ayrıca derginin devletin yenilik hareketlerini halkla paylaşma biçimini ve bu yeniliklerin desteklenmesindeki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
DISCOURSE OF NATIONALIZATION AND MODERNIZATION IN THE EARLY REPUBLICAN PERIOD: A STUDY ON THE JOURNAL MUHİT (1928–1933)
Öz
Muhit magazine, one of the significant periodicals of the Early Republican era, stands out as an effective medium through which the nationalization policies implemented in the first years of the Republic were conveyed to society via the popular press. First published between 1928 and 1933 under the title Illustrated Monthly Family Magazine, the journal gradually acquired the characteristics of a prominent intellectual periodical by producing content on national language, national history, national education, literature, culture, millitary affairs, technology, and aviation in the later stages of its publication life. The articles published in Muhit were shaped by the ideas that came to the fore during the nation-state building process of the Early Republic and adopted a stance supportive of Republican reforms. In particular, writings on national language and history presented the Alphabet Reform and language policies within a framework of historical continuity, aiming at the reconstruction of national identity. Themes of millitary service, heroism, and sacrifice, addressed through education, literature, theatre, and poetry, were used as motivational tools to strengthen national sentiments and reinforce a sense of social unity. In addition, articles on aviation, technology, and female pilots emphasized the impact of modernization across all segments of society, drawing attention to women’s visibility in public life and their roles in the transformation process.
In this study, the issues of Muhit magazine published between 1928 and 1933 were examined within the framework of qualitative research methods. The issues of the magazine from the relevant period were used as primary sources and analyzed. The data obtained as a result of the examinations were evaluated through thematic content analysis, revealing the intellectual world and cultural orientations of the period within the framework of the magazine’s national discourse. The aim of the study is to examine how Muhit magazine reflected the nationalization efforts undertaken during the early Republican period and to evaluate the magazine’s articles related to these efforts. In particular, the journal’s role in the social and cultural transformation of the period is examined in the context of topics such as the national language, national historical consciousness, and national economy, which were written about in the journal. This study also aims to reveal the journal’s role in sharing the state’s innovation movements with the public and in supporting these innovations.
Anahtar Kelimeler
