(Vakit Gazetesine Göre) Saltanatın Kaldırılmasına Bazı Dünya Müslümanlarının Bakışı

Öz

Bu çalışmada; dış Müslümanların saltanattan sonraki Hilafete bakış açıları incelenmeye çalışılmıştır. Yani 1 Kasım 1922 ile 3 Mart 1924 tarihleri arasındaki dönemde dış Müslümanların, hilafetin kaldırılmasından sonraki durumu nasıl değerlendirdikleri araştırılmaya çalışılmıştır. Dış dünyanın konuya bakış açısı enteresan yaklaşımları içermektedir. Bu yüzden basına yansıyan bilgiler, Vakit gazetesi örneği ile sunulmuştur.

1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılmış ve hilafetten ayrılmıştır. Yeni halife seçimle işbaşına gelmiştir. Dört halife döneminden sonra ilk kez görülen bu durum, hem Türk aydınlarının ve hem de dış Müslümanların tartışmalarına yol açmıştır. Bu tartışmanın kaynağı, hilafet makamından dünyevî yetkilerinin alınmasıdır. Türkiye içinde 15 Ocak 1923’ten sonra tartışmalar hız kazanmış ve daha çok olumsuz bir havada devam etmiştir.

Ancak dış Müslümanların konuya bakışı oldukça olumludur. Özellikle Şam, Filistin, Tunus, Cezayir, Mısır, Arnavutluk, Kırım, Rusya Müslümanları ve Hindistan gibi yerlerden gelen telgraflar ve mesajlar; TBMM’nin saltanatı kaldırması ve yeni halifeyi seçimle iş başına getirmesi konusundaki kararını alkışlamışlar ve kabul etmişlerdir. Hatta Mustafa Kemal’e Hilafetin kurtarıcısı unvanını vermişlerdir. Ayrıca Türkiye’nin Lozan görüşmelerinde başarılı olması için desteklerini açıklamışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Saltanat,hilafet,Türkiye,Vakit gazetesi,Müslüman,Osmanlı

(In The Journal That Named Vakit) Perspective of World Muslims Toward Sovereignty was Abandoned

Öz

In this study, perspective of Muslims living abroad toward caliphate after sovereignty of the sultan was tried to examine. In other words, how the outer Muslims appreciated the situation of post-caliphate in the period of 1st of November, 1922 and 3rd March 1924 was tried to study. Perspective of the exterior world to the subject has contained interesting approaches. Thus, information reflected to press has been presented here with the example of the journal that named Vakit.

In 1st November 1922 sovereignty of the sultan was abandoned and segregated from Caliphate. New caliphate was come to power by election. This situation that has been seen first time since the Four Caliphate caused debates within both Turkish intellectuals and outer Muslims. The mainstream in those debates was focused on withdrawing the authority of caliphate on mundane life. These debates increased after 15th January 1923 in Turkey and mostly continued in a negative atmosphere.

However, outer Muslims mostly approached this matter positive. Particularly, messages and telegraphs sent by outer Muslims from Damascus, Palestine, Algeria, Egypt, Albania, the Crimea, India and Russia had declared their approval and applauded the decision of the Grand National Assembly of Turkey on the abandonment of The Sultan’s sovereignty and the assignment of new caliphate by election. Besides, they had given a title to Mustafa Kemal as Savior of the Caliphate. Additionally, they had declared their encouragement for Turkey to be successful during Lausanne negotiations.

Anahtar Kelimeler

• Sovereignty,caliphate,Turkey,the journal that named Vakit,Muslim,Ottoman

Kaynakça

1. -