Araştırma Makalesi

Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları

Cilt: 21 Sayı: 61 11 Mart 2020
PDF İndir
EN TR

Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları

Öz

İngilizlerin, Kafkasya’yı ve doğu vilâyetlerini kontrol altına almaları ve buralarda etkin bir güç haline gelmeleri için bölgenin stratejik noktalarım işgal etmekten başka, Osmanlı ordusunun terhis edilmesi, silâhsızlandırılması ve Türk millî teşkilâtlanmasına öncülük eden askerî ve mülkî memurların görevlerinden uzaklaştırılması hatta bazılarının tutuklanması gerekiyordu. Bu konuda İngilizlerin üzerinde en çok durduğu birlik 9. Ordu Kumandanlığı idi. Bu kumandanlık diğerlerine nazaran daha güçlü konumda olmasından başka, silâhsızlandırma ve terhis faaliyetlerine karşı direnmekte, bölgedeki Ermeni faaliyetlerine karşı halkın teşkilâtlanmasına öncülük etmekteydi. Bu nedenle İngilizler, 9. Ordu’ya bağlı birliklerin kumandanlarını, her hangi bir olayla ilişkilendirerek yada mütarekenin ihlâl edildiğini ileri sürerek görevlerinden uzaklaştırmaya ve tutuklamaya başladılar. 9. Orduya bağlı 5. Fırka (Tümen) Kumandanı Mürsel Bey ve 12. Fırka Kumandanı Ali Rıfat Bey, İngilizlerin takibatına uğrayan ve birer bahane ile tutuklanan kumandanlardan yalmzca ikisiydi. Mürsel Bey, Bakû’nün zaptında katliamlara göz yummak Ali Rıfat Bey ise, Kars Telsiz Telgraf İstasyonunun tahrip edilmesinden sorumlu tutuluyordu. Her iki kumandan hakkındaki iddiaların da asılsız olmasına rağmen Osmanlı Hükûmeti’nin etkisiz ve teslimiyetçi politikası nedeniyle bölgedeki İngiliz askerî valileri tarafından tutuklanmıştı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bilal N. Şimşir, Malta Sürgünleri, İstanbul, 1985
  2. Türk İstiklal harbi’ne Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri, Ankara, 1989
  3. Şimşir, Malta Sürgünleri
  4. Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi, İstiklal Harbi Katalogu, Kutu: 7, Gömlek: 75, Belge: 75-1; Şimşir, Malta Sürgünleri
  5. ATAŞE, İSH, K.7, G.33, B. 33-1
  6. S. İ. Aralov, Bir Sovyet Diplomatının Türkiye Anıları (çev: Haşan Ali Ediz), Ankara, 1985
  7. Niİgün Erdaş, Milli Mücadele Döneminde Kafkas Cumhuriyetleri ile İlişkiler, Ankara, 1994
  8. S. Esin Dayı, Evliye-i Selase’de Milli Teşkilatlanma, Erzurum, 1997

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Okur
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

11 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

1 Eylül 2004

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2005 Cilt: 21 Sayı: 61

Kaynak Göster

APA
Okur, M. (2020). Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 21(61), 183-202. https://doi.org/10.33419/aamd.702417
AMA
1.Okur M. Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları. ATAM Dergisi. 2020;21(61):183-202. doi:10.33419/aamd.702417
Chicago
Okur, Mehmet. 2020. “Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 21 (61): 183-202. https://doi.org/10.33419/aamd.702417.
EndNote
Okur M (01 Mart 2020) Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 21 61 183–202.
IEEE
[1]M. Okur, “Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları”, ATAM Dergisi, c. 21, sy 61, ss. 183–202, Mar. 2020, doi: 10.33419/aamd.702417.
ISNAD
Okur, Mehmet. “Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 21/61 (01 Mart 2020): 183-202. https://doi.org/10.33419/aamd.702417.
JAMA
1.Okur M. Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları. ATAM Dergisi. 2020;21:183–202.
MLA
Okur, Mehmet. “Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, c. 21, sy 61, Mart 2020, ss. 183-02, doi:10.33419/aamd.702417.
Vancouver
1.Mehmet Okur. Mütareke Sonrası İngilizlerin Türk Ordu Kumandanlarını Sindirmeye Yönelik Bir Uygulaması: Ali Rıfat ve Mürsel Beylerin Tutuklanmaları. ATAM Dergisi. 01 Mart 2020;21(61):183-202. doi:10.33419/aamd.702417