A philosophical and sociological approach to Atatürk's understanding of Education

Öz

Our topic is “Atatürk and Education Relations”. So far, some small articles have been written on this subject. We want to approach the subject from a different perspective in this review. Atatürk's sociological and philosophical views are not adequately examined. From this point of view, his educational views gain distinct importance. In other words, his approach to the phenomenon of” Education “will be dealt with in terms of” Sociology of Education “and the ” philosophy of Education". In this context, his educator personality, sociological, philosophical knowledge, and opinions, the innovations he brought to education will be clarified. Thus, the social view of the phenomenon of education in our country has gained a special quality with its personality. Turkish sociologists such as Ziya Gökalp, İ. Hakkı Baltacıoğlu and Prince Sabahattin brought a social perspective to the education of our country. Atatürk, on the other hand, has taken the social view of education both from a theoretical point of view and from a practical point of view and has introduced radical innovations in this regard. These qualities will be addressed in this review.

Anahtar Kelimeler

• Atatürk,Educational Relations,Educational Philosophy,Sociology of Education

Atatürk'ün Eğitim Anlayışına Felsefi ve Sosyolojik Bir Yaklaşım

Öz

Konumuz, “Atatürk ve Eğitim İlişkileri”dir. Şimdiye değin bu konuda yazılmış ufak çapta bazı yazılara rastlanmaktadır. Biz bu incelememizde konuya farklı bir açıdan yaklaşmak istiyoruz. Atatürk’ün sosyolojik ve felsefî görüşleri yeterince incelenmiş değildir. İşte bu açıdan onun eğitimsel görüşleri ayrı bir önem kazanmaktadır. Yani onun “Eğitim” olgusuna yaklaşımı, “Eğitim Sosyolojisi” ve “Eğitim Felsefesi” açısından ele alınacaktır. Bu bağlamda onun eğitimci kişiliği, sosyolojik, felsefî bilgisi ve görüşleri, eğitime getirdiği yenilikler açıklığa kavuşturulacaktır. Böylece, ülkemizde eğitim olgusuna toplumsal bakış, onun kişiliğiyle özel bir nitelik kazanmıştır. Ziya Gökalp, î. Hakkı Baltacıoğlu ve Prens Sabahattin gibi Türk sosyologları, ülkemiz eğitimine toplumsal bakışı getirmişlerdir. Atatürk ise, eğitime toplumsal bakışı, hem kuramsal açıdan, hem de uygulama açısından ele almış ve bu konuda köklü (radikal) sayılabilecek yenilikler getirmiştir. Bu incelememizde onun bu niteliklerine değinilecektir

Anahtar Kelimeler

• Atatürk,Eğitim İlişkileri,Eğitim Felsefesi,Eğitim Sosyolojisi

Kaynakça

1. Akyüz, Y., Türkiye’de Öğretmenlerin Toplumsal Değişmedeki Etkileri, s. 165
2. Bozdağ, İ., Atatürk’ün Fikir Kaynaklan, Milliyet, 11 Kasım 1974, s. 5
3. Borak, S., Atatürk ve Edebiyat, s. 159
4. İnan, A., Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Devrimi, s. 62
5. Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri I, s. 216
6. Uyguner, M., “Atatürk’ün Okudukları”, Türk Dili, sayı 266, s. 217
7. İnan, A., Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, s. 290-293
8. Uyguner, M., Atatürk’ün Tarih Kitapları, Türk Dili Dergisi, Sayı 254, s. 209

9. Uyguner, M., Atatürk’ün Anılar Defteri, Türk Dili, Sayı 278, s. 883
10. Kinross, L., Atatürk-Bir Milletin Yeniden Doğuşu, s. 37
11. Yüce, Turhan, T., Atatürk Devrim Teorisi, s. 98
12. İnan, A., Tarihten Bugüne, s. 124
13. Başgöz, I. - Wilson, H., Türkiye Cumhuriyetinde Eğitim ve Atatürk, s. 228
14. Turan, Ş., Atatürk’ün Düşünce Yapısını Etkileyen Olaylar, s. 21. 2. Baskı
15. Tezel, Ş., Atatürk’ün Hatıra Defteri
16. Perin, C., Atatürk Kültür Devrimi, s. 16
17. Eren, H. “Atatürk ve Ziya Gökalp”, Türk Dili, Sayı 254, s. 172
18. Tütengil, C.O., Atatürk ve Ziya Gökalp Bağlantıları, Türk Dili, Sayı 302, s. 580
19. Heyd, U., Türk Ulusçuluğunun Temelleri, s. 196
20. Saribay, A.Y., Ziya Gökalp ve Türk Devrimi. Sosyoloji Konferansları 14. Kitap, s. 89
21. Yüce, T T, Atatürk Devrim Teorisi, s. 19
22. Karal, E.Z., Atatürk’ten Düşünceler, s. 45
23. Erdentuğ, N., “Atatürk’de Kültür Dinamizmi Görüşü”, Sosyal Âdet ve Gelenekler, s. 158
24. Gökberk, M., Atatürk ve Uygarlık, Türk Dili, sayı 338, s. 279
25. Freyer, H., Sosyolojiye Giriş, s. 89 ve San, C.: Max Weber’de Hukukun ve Meşru Otoritenin Sosyolojik Analizi, s. 74-75
26. Tütengil, C.O., Atatürk’ü Anlamak ve Tamamlamak, s. 212-213
27. Bozdağ, İsmet., Atatürk’ün Evrensel Boyutları, s. 32
28. Alkan, Cevat., “Atatürk Felsefesinde İnsan Kavramı”, Eğitim ve Bilim, Sayı 46
29. Akay, İ., Atatürkçülüğün İlkeleri, s. 264
30. Koç, Ş., “Atatürk’ün Eğitim Felsefesi”, Atatürkçülük Nedir? s. 70 vd.
31. Akarsu, B., Felsefe Terimleri Sözlüğü
32. Tunalı, I., Felsefe, s. 54
33. Timur, T., Türk Devrimi, s. 114
34. Savcı, B., Atatürk Düşünü’nün Felsefe ve Toplumsal Özü Üzerine. Türk Dili, Sayı 278, s. 853
35. Doğan, Hıfzı, “Atatürk’ün İşlevsel Eğitim Anlayışı”, Atatürk Devrimleri ve Eğitim Sempozyumu
36. Atatürkçülük, 1. Kitap, s. 303
37. Karagözoğlu, Galip, “Atatürk’ün Eğitim Savaşı”, Atatürk Araştırma Dergisi, Cilt II, Sayı 4, Kasım 1985, s. 210 vd.
38. Kavcar, Cahit, “Yazı Devrimi-Dil ve Eğitime Getirdiği Kolaylıklar”, Ank. Üni. Eği¬tim Fak. Derg., Cilt 14, Sayı 1-2, s. 45
39. Gedikoğlu, Şevket, Kemalist Eğitim İlkeleri, Uygulamalar, s. 25 v.d.
40. Atatürkçülük, t. Kitap, s. 327
41. Atatürkçülük, 3. Kitap, s. 159
42. Mumcu, Ahmet, Atatürkçülükte Temel İlkeler, s. 125
43. Bursalıoğlu, Ziya, "Atatürk Döneminde Eğitim Felsefesi ve Yenileşmesi”. Atatürk Devrimleri ve Eğitim Sempozyumu, s. 15
44. Akyüz, Yahya, “Atatürk’ün Türk Eğitim Tarihindeki Yeri”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergi, cilt 4, Sayı 10, Kasım 1987
45. Bursalıoğlu, Ziya, “Atatürk Dönemi Eğitim Politikası”, Atatürk Dönemi Ekonomi Politikası ve Türkiye’nin Ekonomik Gelişmesi, s. 187
46. Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, II., s. 360
47. Tezcan, Mahmut, “Atatürk ve Spor”, Eğitim ve Bilim, Cilt 7, Sayı 40, Kasım 1982, s. 19 vd.
48. Göksel, Burhan, Atatürk’ün Eğitim Konusunda Görüşleri ve Misak-ı Maarif”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergi, Cilt 1, Sayı 3. s. 955.
49. .