Basis of Kemalist Thought: Secularism

Öz

One of the main pillars of political philosophy, giving life to the Republic of Turkey is undoubtedly secularism. Republican cadres, who undertook the mission of creating a modern national state from a theocratic and multinational medieval empire, of course had to reject the traditional state philosophy that sustained the Ottoman system. In a society, if the legal system, state and community management philosophy is based on religion, in other words, divine orders and rules, it is possible to go beyond these rules and orders in both political and social life. As in all theocracies, the basic philosophy on which the Ottoman society and state order, which aims to establish and maintain the divine order, was closed to debate and change. Therefore, religion has been both the creator and the guarantee of a stable, change-resistant society.

Anahtar Kelimeler

• Kemalism,secularism,Republic of Turkey

Atatürkçü Düşüncenin Temeli: Laiklik

Öz

Türkiye Cumhuriyeti’ne can veren siyasal felsefenin ana dayanaklarından biri hiç kuşkusuz laikliktir. Teokratik ve çok uluslu bir orta çağ imparatorluğundan modern bir ulusal devlet yaratma misyonunu üstlenmiş olan Cumhuriyetçi kadrolar, Osmanlı sistemini ayakta tutan geleneksel devlet felsefeni tabiî ki reddetmek dururumundaydılar. Bir toplumda hukuk sistemi, devlet ve toplum yönetimi felsefesi, dine, başka bir deyişle, İlahî emirlere ve kurallara dayandırılmışsa, ne siyasal ne de sosyal hayatta bu kural ve emirlerin dışına çıkmaya, onlar üzerinde değişiklik yapmaya imkân vardır. Her teokraside olduğu gibi, “İlahî nizam’în kurulmasını ve yaşatılmasını amaçlayan Osmanlı toplum ve devlet düzeninin dayandığı temel felsefe de tartışmaya, değiştirilmeye kapalı idi. Dolayısıyla din, durağan, değişmeye dirençli bir toplumun hem yaratıcısı hem güvencesi olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Atatürkçülük,Laiklik,Türkiye Cumhuriyeti

Kaynakça

1. The Encyclopedia Americana (Int. Ed.), Cilt 24, Connecticut Gro-lier Inc, 1986
2. Encyclopedia of the Social Sciences, Vol. 13, New York: Macmillan, 1985
3. The New Encyclopedia Britannica (15th ed.), Vol. 9. Chicago: H.H. Benton, 1973-1974
4. Ziya Gökalp, Turkish Nationalism and Western Civilization (çev.), Niyazi Berkes, New York: Columbia Press, 1959
5. Niyazi Berkes, The development of Secularism in Turkey, Mon¬treal McGill University Press, 1964
6. Robert N. Bellah, “Religious Aspects of Modernization in Turkey and Japan”, The American Journal of Sociology, Cilt LXIV, Temmuz, 1958, s. 1-5
7. Enver Ziya Karal, “Nizam-ı Cedide Dair Lahiyalar”, Tarih Vesikaları. Cilt 1, No. 6 (Nisan, 1942)
8. Ahmed Cevdet Paşa, Tarih-i Cevdet, Cilt 8, İstanbul: Üç Dal Neşriyat, 1974, Ek Bilgiler: Cevdet Paşa Tarihinden Seçmeler (Yayına Hazırlayanlar) Sadi Irmak ve Behçet Kemal Çağlar. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1973 (2 Cilt)

9. Mehmet Asım (Ayıntabi), Tarih (2 Cilt). İstanbul: Ceride-i Havadis Matbaası, Tarihsiz, 2 Cilt
10. Howard A. Reed. “The destructions of the Janissaries by Mahmud II in June 1826”, (Yayınlanmamış doktora tezi), Princeton University, 1951.
11. Hıfzı Veldet Velidedeoğlu, “Kanunlaştırma Hareketleri ve Tanzimat” aynı yazarın Tanzimat adlı eserinde. İstanbul: İ.Ü. Hukuk Fakültesi, 1940, Cilt 1
12. Takvim-i Vekayi, kolleksiyonu
13. İhsan Sungu, “Mekteb-i Maarif-i Adliye’nin Tesisi”, Tarih Vesikaları, Cilt 1, No. 3 (Ekim, 1941), S. 212-225
14. Doğan Avcıoğlu, Türkiye’nin Düzeni, Ankara: Bilgi Yayınevi, 1968
15. Reşat Kaynar, Mustafa Reşit Paşa ve Tanzimat, Ankara: Tarih Kurumu Basımevi, 1954
16. Ebul’ula Mardin, Medeni Hukuk Cephesinden Ahmed Cevdet Paşa, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, No. 53, 1946
17. Mehmet Şerafettin Yaltkaya, Tanzimattan Evvel ve Sonra Medreseler. İstanbul: Maarif Basımevi, 1940
18. Ahmed Hamdi Tanpmar, 19. Asır Türk Edebiyat Tarihi, İstanbul: İbrahim Horoz Basımevi (İstanbul Üniversitesi Yayınları, No. 386), 1956
19. Şerif Mardin, The Genesis of Young Ottoman Thought. Princeton: Princeton University Press, 1962
20. Enver Ziya Karal, Osmanlı Tarihi Cilt, V (Nizam-ı Cedid ve Tanzimat Devirleri, 1789-1856). Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1973
21. Mahmud Celâiettin Paşa Mirat-ı Hakikat, Cilt 1. Derleyen (İsmet Miroğlu). İstanbul: Bereket Yayınları (No. 21), 1983
22. Bayram Kodaman, Abdülhamit Devrinde Eğitim Sistemi. İstanbul: Ötüken Neşriyatı. 1980; Cevdet Kudret, Abdülhamit Devrinde Sansür. İstanbul: Milliyet Yayıncılık, 1977
23. Arnold Toynbee, A Study of History, New York: Weathervane Books, 1972
24. Orhan Koloğlu, Abdülhamit Gerçeği: Ne Kızıl Sultan, Ne Ulu Hakan. İstanbul: Gür Yayınları, 1987
25. Gnrl. Dr. Cemil Topuzlu, İstibdat, Meşrutiyet, Cumhuriyet Devirlerinde 80 Devirlerinde 80 Yıllık Hatıralarım (2. Basım). İstanbul: Fatih Gençlik Vakfı Matbaa-İşletmesi, 1982
26. Hüseyin Cahit Yalçın, Edebiyat Anıları (Hazırlayan Rauf Mutluay). İstanbul: Baha Matbaası 1975 (T. İş Bankası Kültür Yayınları, No. 156)
27. Şevket Süreyya Aydemir, Enver Paşa ve İttihad ve Terakki. İstanbul: Remzi Yayınevi, 1970. Cilt 1
28. Yusuf Hikmet Bayur, Türk İnkılabı Tarihi (3 Cilt), İstanbul, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1940-1955; Recep Peker, İn¬kılap Dersleri. İstanbul: İletişim Yayınevi, 1984
29. Peyami Safa, Nasyonalizm (Milliyetçilik). İstanbul: Babıali Yayınevi, 1961
30. Tarık Zafer Tunaya, Türkiye’de Siyasal Partiler, Cilt 1, İstanbul: Hilal Matbaacılık, 1984
31. Osman Nuri Ergin, Türkiye’de Maarif Tarihi. İstanbul: Eser Matbaası, 1977
32. Beyan El Hak Kolleksiyonu: Özellikle 1908 yılı
33. Yusuf Akçura, Siyaset ve İktisat Hakkında Birkaç Hitabe ve Makale (16 Eylül, 1335-23 Nisan 1340). İstanbul. Yeni Matbaa, 1924
34. Ahmet Emin Yalman, Turkey in the World War. London: H. Milford, Oxford Üniv. Press, 1930
35. Hüsamettin Ertürk (Anlatan), iki Devrin Perde Arkası (Yazan Semih Nafiz Tansu). İstanbul: Pınar Yayınevi, 1964
36. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, Cilt 2. İstanbul: T.C.M.E. Vekâleti, 1950-1959
37. İlhan Arsel “1921 Anayasası”, Aynı Yazarın, Anayasa Hukuku adlı eserinde. İstanbul: Sıralar Matbaası, 1968
38. T.B.M.M. Zabıtları
39. Tarık Zafer Tunaya, Türkiye’de Siyasal Partiler (2. basımı), Cilt. 2. İstanbul: Hilal Matbaacılık, 1984
40. H.V. Velidedeoğlu, Türk Medeni Hukuku, İstanbul: Nurgök Mat. 1959-1960
41. Atatürk’ün Maarife Ait Direktifleri. Ankara: T.C.M.E., G.S. Bakanlığı Yayını, 1985
42. Donald Everett Webster, The Turkey of Atatürk, Social Process in the Turkish Reformation. Philadelphia: The American Academy of Political and Social Science, 1939
43. William E. Shepard, “Islam and Ideology: Towards a Typology”, Int. J. of Middle East Studies, Cilt 19, (1987). S. 307-336
44. Doğu Ergil, “Secularization as Class Conflict: The Turkish Example”, Asian Affairs, Cilt 62, Part 1 (Şubat 1975), S. 69-80
45. Enver Ziya Karal, Atatürk’ten Düşünceler, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1986
46. Arı İnan (Derleyen), Düşünceleriyle Atatürk, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1983
47. Ş.S. Aydemir, İkinci Adam, Cilt. II. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1968
48. Muzaffer Sencer, Türkiye’de Sınıfsal Yapı ve Siyasal Davranışlar. İstanbul: May Yayınları, 1974
49. İsmail Hüsrev, Türkiye Köy İktisadı, Ankara: Kadro Neşriyatı, 1934. S. 176-192
50. Duygu Sezer, “Türkiye’nin Ekonomik İlişkileri”, Mehmet Gönlübol ve diğerleri, Olaylarla Türk Dış Politikası (1919-1973), (3- Basım), Ankara: Sevinç Matbaası (A.Ü.S.B.F. Yayını No. 279), 1974. S. 476-490
51. Reşat Aktan, Türkiye Ziraatinde Prodüktive, Ankara: Milli Prodüktivite Merkezi Yayını (2. Basım), 1966
52. 1987 İstatistik Yıllığı, Başbakanlık D.İ.E., 1988
53. İsmail Cem, Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi, İstanbul: Cem Yayınevi, 1970
54. Cem Eroğul, Demokrat Parti: Tarihi ve İdeolojisi. Ankara: Sevinç Matbaası (A.Ü.S.B.F.) Yayını, No. 294, 1970
55. Fazlur Rahman, İslam (Çeviren: Mehmet Dağ ve Mehmet Aydın), İstanbul: Fakülteler Matbaası, 1981.
56. Selim A. Siddiki, İslam Devletinde Mali Yapı (Çeviren: Rasim Özdenören), İstanbul: Fatih Matbaası, 1972
57. Ahmet Debbağoğlu, İslam İktisadına Giriş. İstanbul: Dergah Yayınları, 1979
58. Seyyid Kutub, İslam-Kapitalizm Uyuşmazlığı (Çeviren: Abdurrahman Niyazioğlu), İstanbul: Hareket Yayınları, 1972
59. Menna Kattan, İslamda Mülkiyet Nizamı (Çeviren: Mustafa Varlı), İstanbul: Türkiye Basımevi, 1967
60. İcmal, Girişim, İslam, Köprü, Öğüt, Sızıntı ve Zafer isimli İlamî Dergiler
61. James A. Bill, “Resurgent İslam in the Persian Gulf”, Foreign Affairs, Cilt 63, No. 1 (Güz, 1984), S. 108-127
62. Wiliam E. Shephard, “Islam and Ideology: Towards a Typology” in International Journal of Middle East Studies, Cilt 19. (1987), S. 307-336
63. James P. Pisscatori Islam in a World of Nations. Cambridge: Cambridge University Press, 1986
64. Mustafa Mahmud, Islam vs. Marxism and Capitalism” in John J. Donohue and John L. Esposito (eds.), İslâm in Transition: Mus¬lim Perspectives. New York: Oxford University Press, 1982
65. Afsaneh Najmabadi, “Iran’s Turn to Islam: From Modernism to a Moral Order”, The Middle East Journal, cilt 41., No. 2 (Bahar, 1987), S. 202-217
66. R. Hrair Dekmejian, “The Anatomy of Islamic Revival: Legitimacy Crisis, Ethnic Conflict, and the Search for Islamic Alternatives”, in Micha¬el Curtis (ed.), Religion and Politics in the Middle East. Boulder, Colorado: Westview Press, 1981. S. 31-42
67. Stephen Humphreys, “Islam and Political Values in Saudi Arabia, Egypt and Syria”, The Middle East Journal, Cilt 33, (Kış, 1979), S. 1-19
68. Gencay Şayian, İslamiyet ve Siyaset, Türkiye Örneği, Ankara: V. Yayınları, 1987
69. Uğur Mumcu, Rabıta. İstanbul: Tekin Yayınevi, 1987
70. Mustafa Teksoy, Atatürk’ten Özdeyişler, Ankara: T.Ö.B. Yayını, 1963
71. Yekta Güngör Özden, “Laikliğin Türkiye için Ulusal ve Hukuksal Değeri” Atatürk ve Hukuk. Ankara: Anayasa Mahkemesi Yayınla¬rı, 1981. S. 44-89
72. Hamza Eroğlu, Türk İnkılap Tarihi, 1982, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi
73. Türk Devriminin Milli Değeri, Ankara 1973, Emel Matbaacılık
74. Gerçek Yönüyle Atatürkçülük, Türk Devletinin Temel Prensipleri ve Cumhuriyet Rejimi. Ankara: Kardeş Matbaacılık, 1964
75. Yücel Özkaya, Türk İstiklal Savaşı ve Cumhuriyet Tarihi Atatürk’ün 100. Doğum Yılı Armağanı. Ankara: Yaralıoğlu Matbaası, 1981
76. Gülnihal Bozkurt, “Atatürk’ün Hukuk Reformu”, 10 Kasım 1989’da A.U. Rektörlüğü’nde yapılan konuşma. 77. Dilip Hiro, Islamic Fundamentalism. London: Paladin, Grafton Books, 1988.