Nutuk'ta İslam Tarihi İle İlgili Motifler

Öz

Nutuk, sadece Atatürk’ün kendi düşünce ve görüşlerini ihtiva eden bir eser değildir. Atatürk’ün şahsi düşünce ve görüşleri yanında, kendisine yazılan mektup, telgraf ve benzeri yazışmalar ve cevaplan ile devrin askerî ve sivil ricalinin düşünce ve kanaatlarını da İhtiva etmektedir. Bu yönüyle o, Türk tarihinde, devrin siyasî ve fikrî durumunu aydınlatan son derece önemli ve değerli bir belge niteliğindedir. Nutuk’ta, İslâm tarihine ait, gerek Atatürk tarafından doğrudan ifade edilmiş, gerek başkalannın kanaatlerini yansıtan birçok mesele mevcuttur. Bunlara ya işaret edilmekle yetinilmiş, ya da geniş olarak doğrudan bilgi verilmiştir. Burada, özellikle i Kasım 1922’de “saltanat-ı milliyenin tahakkukuna dair Büyük Millet Meclisi’nde cereyan eden tarihî celsede” Atatürk’ün, İslâm tarihinin hemen hemen her döneminde tartışma konusu olmuş hilâfet müessesesi ve tarihî seyri hakkında ileri sürdüğü görüşler üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Nutuk,Atatürk,İslam Tarihi,Motifler

Motifs about Islamic History in Nutuk

Öz

Nutuk is not just a work that contains Atatürk's own thoughts and opinions. In addition to the personal thoughts and opinions of Atatürk, it also contains the letters, telegrams and similar correspondences and answers, and the thoughts and opinions of the military and civilian officials of the time. In this respect, it is an extremely important and valuable document that illuminates the political and intellectual situation of the period in Turkish history. There are many issues in the speech that belong to the history of Islam, both directly expressed by Atatürk and reflecting the opinions of others. These were either addressed or pointed out directly. Here, especially in November 1922, in the "historical scene that took place in the Grand National Assembly on the domination of the Sultanate", the views of Atatürk on the caliphate organization and its historical course that have been the subject of controversy in almost every period of Islamic history will be emphasized.

Anahtar Kelimeler

• Nutuk,Ataturk,İslamic History,Motifs

Kaynakça

1. Gazi Mustafa Kemal, Nutuk-Söylev, III. Cilt, Ankara: T.T.K. Yay., 1989, Vesika, 264, s. 1836-1858
2. M.A. Shaban, Islamic Hisloıy: A Nem Inlerpretaiion, I, Cambridge 1971, s. 15
3. A. Bülent Ünal, Semantik Açıdan Kuran’da Hilâfet Kavramı, İzmir 1990 (Y.Lisans Tezi), s. 7-8.