Öz

The object of this article is to expose the population of the Provinces of Erzurum, Van, Diyarbakır and Bitlis after the Mondros Armistice. At Paris Peace Conferance Armenians’ population claims were refused with telgraphs came from these provinces governors. These telegraphs showed that the size Turkish population was bigger than the Armenians before and after the World War I in the eastern provinces. Hence these telegrams also proved that there had been no genocide during the war. In this study in addition to the documents ottoman archives the report of foreign observers are also utilized.

Anahtar Kelimeler

• Armenian Population Claims,First World War,Ottoman State,East Provinces

Mondros Mütarekesi’nden Sonra Vilâyat-ı Şarkiyye’de Nüfus

Öz

Bu çalışmada Mondros Mütarekesi’nden sonra Vİlâyât-ı Şarkiyye İçerisinde bulunan Erzurum, Van, Bitlis ve Diyarbakır vilâyetlerinin nüfus durumu ele alınmıştır. Ermenilerin Paris Sulh Konferansı’nda ileri sürdükleri iddialar, bu Vilâyetlerin Valilerinden gelen telgraflarla reddedilmiştir. Bu telgraflar, Birinci Dünya Savaşı’ndan önce ve sonra Doğu Vilâyetlerinde Türklerin nüfus olarak üstün olduklarını göstermektedir. Ayrıca Türklerİn Ermenilere karşı bir soykırım hareketine girişmediklerini de ortaya koymaktadır. Çalışmamızda Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nden belgelerle birlikte yabancı gözlemcilerin de görüşlerine yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ermeni Nüfus İddiaları,Birinci Dünya Savaşı,Osmanlı Devleti,Doğu Vilâyetleri

Kaynakça

1. Yüzbaşı Normaıı, Ermenilerin Maskesi Düşüyor, (Yay. Haz. Yavuz Ercan), Ankara 1993. Mine Erol, Türkiye’de Amerikan Mandası Meselesi, Giresun 1972. s. 4-5. Justin Mc Carthy, Osmanlı Anadolu Topraklarındaki Müslüman ve Azınlık Nüfus, (Çev. İh¬san Giirsoy), Ankara 1995. s. 51.
2. Akaby Nasibian, Britain and The Armeniaıı Question (1915-1923), London 1984, s. 148. Başbakanlık Osmanlî Arşivi (B.O.A.) Dahiliye Kalem-i Mahsus Mildi ri yeti (DH.KMS.) 49-1/104. B.O.A. Yddız Esas Evrakı (Y.E.E.), Kts.18, Evrak No: 553/48, Zarf: 93, Karton: 33, Aynı karton, evrak no; 553/52. Richard Hovannisian, Armenia on the Road to Independence, Los Angeles,!967,s.37. Louis Pasdermadjİan, Histoire De L’Armenie, Paris,1949,s.374. İkdam, 3 Mart 1335/1919, No:7924.
3. (B.O.A.Dahİlİye Siciİl-i Nüfus Tahrirat (DH. SN-THR.) 82/55, lef. 45). B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef. 26. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55. lef.27;29; 42.
4. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55. lef. 18 ve 24 B.O.A. DH.ŞFR.94/204 B.O.A. DH.SN-THR. 82/55, lef.48-49 Küçük, a.g.m., s.93. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef. 17. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef 3 ve 35. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef.43-44 B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef.4-5. Küçük, agm., s.93. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef.22. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef. 16. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef.7,8.
5. Küçük, agm., s.93. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef.il, 12, 13, 14, 15 Kenan Armç, “Bitlis’te Nüfus Hareketleri”, Atatürk Ünv. Fen-Ed. Fak. Edebiyat Bilimleri Araştırma Dergisi, sayı: 21,1995, Erzurum, s.54. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef. 19 ve 21, Gürün, Ermeni Dosyası, s. 104. B.O.A. DH.SN.THR. 82/55, lef.19 ve 30. Esat Uras, Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, Ankara 1960, s.677-679. Richard G. Hovannsian, The Repubiie of Armenia, Vol. I, s. 421-423. B.O.A. DH.ŞFR.97/121 USA.NA. Paris Peace Conference 184.021/175. Azmi Süslü, Ermeniler ve 1915 Tehcir Olayı, Van,1990, s. 142. McCarthy, “Ermeni Terörizmi...”s.85. Süslü, Ermeniler ve 1915 Tehcir Olayı, s.23. Justin Mc.Cartiıy, Ölüm ve Sürgün, İstanbul, 1998, s,273