I. Dünya Savaşı’nda “Kop Savunması” ve Ulusal Birliğimiz Açısından Önemi

Öz

Zaman bakımından çok uzun bir süreyi, mekan bakımından ise çok geniş bir coğrafyayı etkisi altına alan Birinci Dünya Savaşı, askerî, siyasî ve sosyal açıdan büyük bir hadisedir. Bu savaşta yer alan Osmanlı Devleti’nin Kafkasya Cephesi’nde gerçekleştirdiği Kop Savunması bu cephede gerçekleşen Osmanlı-Rus Savaşının seyrini değiştirecek kadar önemli bir savunma olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Birinci Dünya Savaşı
• İtilâf Devletleri
• Osmanlı Devleti
• Kafkas Cephesi
• Kop Savunması

Öz

The First World War which influenced the great area as a land and long period as a time, is the great event in the aspect of military, political and social, Kop Defence which was realized by the Ottoman State in the Caucasian Front, became the important defence for changing the condition of Ottoman-Russian War.

Anahtar Kelimeler

• The First World War
• Entente Powers
• Ottoman State
• Caucasian Front
• Kop Defence

Kaynakça

1. Doğan, Ayhan, Kop (Bayburt) Savunması, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya 1992.
2. Belen, Fahri, I. Cihan Harbinde Türk Harbi, Cilt: I-V, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1964/1967.
3. Sarımollaoğlu, Ferhat Akyürek, Tüm Çevresiyle Bayburt ve Trabzon- İran Transit Yolu Bağlantısı, Ankara 1976.
4. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5264, D: 1-A 35, Fh: 20-31.
5. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5492, D: 269, H.CI, Fh: 1.
6. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl; 5490, D: 238, H.C8, Fh; 1-13, 1-14.
7. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5492, D: 269, H.C3, Fh: 1
8. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5492, D: 272, H.C3, Fh: 1-1.

9. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kİ: 5490, D: 238, H.C8, Fh: 1-13.
10. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl; 5264, D: 1-A-35, Fh: 3-1.30.
11. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5264, D: 1-A 31, Fh: 23.
12. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl; 5492, D; 269, H.C1, Fh: 1, 1-1, 1-2.
13. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5492, D: 269, H.Cl, Fh: 1-2; 96. Alay 3.Tb. Harp Ceridesi.
14. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5492, D: 269, H.C3, Fh: 1, 1-2.
15. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5492, D: 269, H.C3, Fh: 1.1-1.
16. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5266, D: 46, Fh: 22-22-1.
17. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5490, D: 238, H.C8, Fh: 1-14.
18. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5266, D: 46, Fh: 18.
19. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5265, D: 1-B-40, Fh: 5.
20. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), Kl: 5264, D: 1-A 35, Fh: 8.
21. Genel Kurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Arşivi (ATAŞE), , Kl: 5267, D: 50-9, Fh: 17-2-17-4.
22. Fırka Komutam Kaymakam Bahaeddin Bey’in, Çoruh Müfreze Komutanlığına 4.1.1332’de yazdığı rapor.
23. Çakmak, Fevzi (Mareşal), Büyük Harpte Şark Cephesi Hareketleri, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1936.
24. Karakoyunlu, Sadri (Emekli General), Bayburt Tarihi, Ankara 1990.
25. Okutmuş, Osman, "Tarihin Işığında”, Bayburt Postası, Sayı: 3865, 21 Şubat 1991.
26. Okutmuş, Osman, "Kop Dağlarında 6 Ay", Bayburt Postası, 1955.
27. Tulga, Refik, Gn. Halit Karsıalan’ın Biyografisi, Erzurum 1963.
28. Türk Harp Tarihi Derslerinde Adı Geçen Komutanlar, Harp Akademileri Yayınları, İstanbul 1983.
29. Ataman, Halil, Esaret Yılları (Bir Yedek Subayın I. Dünya Savaşı Şark Cephesi Hatıraları), Yay. Haz. Ferhat Ecer, İstanbul 1990.
30. Ahmet Aybaba ile Röportaj, Bayburt-Everek (Örence) Köyü, 2 Mayıs 1991.
31. Hocaoğlu, Mehmet, Tarihte Ermeni Mezalimi ve Ermeniler, İstanbul 1976.
32. Kılıçkıran, Mazlum Nusret, Söyleyim Bayburt’un Vasfı Halini, İzmir 1975.
33. Akengin, Yahya, “Şiirlerde Bayburt”, Türk Tarihinde ve Kültüründe Bayburt Sempozyumu, Erzurum 1989.
34. Osman, Bayburtlu, “Kop Dağı” Bayburt’un Sesi Dergisi, Sayı: 6, Ankara 1974.
35. Tuncer, Selahattin, “Ey Kop”, Bayburt’un Sesi Dergisi, Sayı: 8, Ankara 1987.
36. Kop Şehitleri Anıtı Şeref Defteri ve Kop Şehitleri Âbidesi şeref defterinden bazı sayfalar, Bayburt.
37. Bayburt Postası, Sayı: 2746, 20 Şubat 1975, s. 1.