Halkevleri̇ni̇n Toplumsal Ve Kültürel İşlevleri̇

Öz

13 Eylül 1920 tarihli Halkçılık Programı, Türkiye'de anayasa düzeni ve sosyal siyasa açısından önemli bir metindir. Üstelik, Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın toplumsal boyutuna ilişkin tarihsel bir belgedir. Halkçılık prensibi ise, Halkçılık Programı’nın açılımı, uzantısı ve Atatürk'ün toplumsal demokrasi düşüncesinin mihveridir. 1932'de kurulan Halkevleri, onları takiben 1940’ta kurulan Halkodaları Atatürkçü halkçılık düşüncesinin teoriden pratiğe konulduğu kurumlardır. Bu kurumlar ulusal kültür, sosyal dayanışma, ulusal bilinç ve benzeri alanlarda yaptıkları çalışmalarla ülkemizin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuştur. Bu kurumlar bünyesindeki faaliyetler sayesinde halkımızın uluslaşması alanında önemli mesafe alınmıştır. Atatürkçü halkçılık ilkesi de ulusal değerler arasında mümtaz yerini almıştır.

Anahtar Kelimeler

• Atatürk
• Atatürk İlkeleri
• Halk Fırkası
• Halkevleri
• Millet Mektepleri

Öz

Popülist Program, established in 13 September 1920, is important for the constitutional system and social politics. Furthermore, it is a historical document about social dimension of National Independence War, Popülist prenciple is the expansion and extension of Popülist Program and the helmet of Atatürk's social democracy thought. People's Houses (Halkevleri), built in 1932, also People’s Rooms (Halkodaları), established in 1940 are the alive samples of Atatürk's popülist idea. These institutions helped the development of Turkey by the works on natıonal culture, social solidarity, national concious. With the help of activities in these institutions Turkish society came close to nationalistic. Popülist prenciple of Atatürk also became an important subject among the national valuçs.

Anahtar Kelimeler

• Atatürk
• Atatürk's Principles
• People Party
• Public House
• Nation Schools

Kaynakça

1. Said, Edward, Entellektüel: Sürgün Marjinal, Çev. Tuncay Birkan, Ayrıntı Yayınları, İstanbul 1995.
2. Berkes, Niyazi, Türk Düşününde Batı Sorunu, Bilgi Yayınevi, Ankara 1975.
3. Güneş, İhsan, Birinci TBMM’nin Düşünce Yapısı (1920 - 1923), Kültür Yayınları, Ankara 1997.
4. Selek, Sabahattin, Millî Mücadele II: İstiklâl Harbi, İstanbul Matbaası, İstanbul 1965.
5. Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, C. 3, AAM Yayını, 1989.
6. Timur, Taner, Türk Devrimi ve Sonrası, İmge Kitabevi, Ankara 2001.
7. TİTE Arşivi Kutu Nu.42, Gömlek Nu.68, Belge Nu.68.
8. Lord Kinros, Atatürk: Bir Milletin Yeniden Doğuşu, Altın Kitaplar, İstanbul 1994.

9. Atatürk, Kemal, Nutuk (1919 - 1927), AAM Yayını, Ankara 1997.
10. Hakimiyet-i Milliye, 10 Nisan 1923. ; Hakimiyet-i Milliye, 12 Eylül 1923.
11. Özkaya, Yücel, Atatürk ve Halkçılık, Atatürkçü Düşünce El Kitabı, AAM Yayını, Ankara 1998.
12. Cumhuriyet Halk Fırkası Programı, TBMM Matbaası, Ankara 1931.
13. Peker, Recep, CHF Programının İzahı, Hakimiyet-i Millîye Matbaası, Ankara 1931.
14. Başgöz, İlhan, Türkiye’nin Eğitim Çıkmazı, Kültür Bak. Yayını, Ankara 1995.
15. TİTE Arşivi Kutu Nu.27, Gömlek Nu.74, Belge Nu.74.
16. Üstel, Füsun, İmparatorluktan Ulus - Devlete Türkiye’de Milliyetçilik: Türk Ocakları (1912-1931), İletişim Yayınları, Ankara 1997.
17. Türkiye’de Sokol Teşkilâtı Yapılacak, Hakimiyet-i Millîye, 8 Nisan 1927.
18. Çeçen, Anıl, Atatürk’ün Kültür Kurumlan Halkevleri, Gündoğan Yayınları, Ankara 1990.
19. CHF Halkevleri Talimatnamesi, Hakimiyeti Millîye Matbaası, Ankara 1932.
20. Halkevleri 1940, Ulus Matbaa, Ankara 1940.
21. Türk Dili Tetkik Cemiyeti Nizamnamesi, Devlet Matbaası, İstanbul 1932.
22. Türk Tarihî Tetkik Cemiyeti Nizamnamesi, Devlet Matbaası, İstanbul 1932.
23. Küçüka, Necip Ali, Halkevleri, Ülkü, Nu. 11/9 (Birinci Teşrin 1933).
24. İnönü, İsmet, Yeni Halkevlerini Açma Nutku, Ülkü, Nu. XIII/13, Mart 1934.
25. Kansu, Atuf Nafi, “Halkevterimiz”, Ülkü, Nu. XIII/73, Mart 1939.
26. Tekinalp, Munis, Kemalizm, Cumhuriyet Gazetesi ve Matbaası, İstanbul 1936.
27. Gökalp, Ziya, Türkçülüğün Esasları, İnkılâp Kitabevi, İstanbul 1987.
28. Toprak, Zafer, Halkçılık İdeolojisinin Oluşumu, Atatürk Dönemi Ekonomik ve Toplumsal Sorunlar, İTİAMV, İstanbul 1977.
29. Aydemir, Şevket Süreyya, Yarı Münevverler Klübü, Kadro, C. I, No. 8, Ağustos 1932.
30. Lilo linke, Allah Dethroned: A Juney Through Modern Tıırkey, London 1994.
31. 1945 Yılında Halkevleri ve Halkodaları, Ankara 1946.
32. Eyüboğlu, Sabahattin, Mavi ve Kara, Kültür Yayınları, İstanbul 1999.