Hastane Çalışanlarının Kan Ürünü Transfüzyonu Konusundaki Farkındalıklarının Değerlendirilmesi
Öz
Giriş
Kan transfüzyonunda temel kurallardan biri hastaya gereken kan bileşenlerinin güvenli bir şekilde transfüze edilmesinin sağlanmasıdır. Çalışmamızda sağlık çalışanlarının kan ürünlerinin kullanımı
ve transfüzyonu hakkındaki bilgi düzeyleri değerlendirilmiştir.
Yöntem
Hastanemizde kan ürünlerinin kullanımı ve transfüzyonu hakkında doktor ve hemşirelerin bilgi durumlarının değerlendirilmesi amacıyla katılımcılara 15 soruluk bir anket uygulanmıştır. Bu anket kapsamında kan transfüzyonu ile ilgili temel bilgiler konusunda 4 soru, kan ürünlerinin klinik kullanımı ile ilgili 3 soru, transfüzyon reaksiyonları ile ilgili 5 soru ve kan ürünlerinin saklanmasıyla ilgili 3 soru soruldu. Meslek gruplarının anket cevapları istatistiksel analizlerle karşılaştırıldı.
Bulgular
Çalışmaya 64’ü hemşire, 26’sı doktor 90 kişi dahil edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 35.4±5.7 yıl (dağılım, 24-48 yıl), hastanemizde çalışma süreleri ise 3.4±1.5 (dağılım, 2-30) yıl idi. Transfüzyon ile ilgili sorulara verilen doğru yanıt oranları temel transfüzyon bilgileri alanında %73, transfüzyon reaksiyonları alanında %50, kan ürünlerinin klinik kullanımım alanında %71 ve kan ürünlerinin saklanması alanında %47 idi. Sorulara verilen doğru yanıt oranları açısından dahili ve cerrahi branşlar arasında fark izlenmedi. Kan transfüzyonu ile ilgili temel bilgiler değerlendirildiğinde; kişilerin bilgi düzeyleri ile meslekleri (doktor-hemşire), yaşları, klinikte çalışma süreleri ve son 3 ayda yaptıkları transfüzyon sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Hemşirelerin kanın klinik kullanımı (p= 0.003), doktorların ise transfüzyon reaksiyonları (p= 0.027) konularında
bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu görüldü. Kanın klinik kullanımı konusunda bilgi düzeyinin çalışma yılı ile ilişkili olduğu (p=0.01) ve kan ürünlerinin saklanması konusunda son 3 ayda yapılan
transfüzyon sayısının anlamlı fark yarattığı saptandı (p=0.03).
Sonuç
Çalışmamızda transfüzyon konusunda doktor ve hemşirelerin bilgi düzeyleri genel olarak yeterli bulunmuştur. Ancak yanlış ve gereksiz kan transfüzyonlarının hayati riskleri beraberinde getirdiği unutulmamalıdır. Hastane transfüzyon komitesi tarafından sağlık çalışanlarına transfüzyon tıbbı ile ilgili düzenli eğitim verilmesi, transfüzyon ve hasta güvenliği açısından çok önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1.Bryant BJ, Alperin JB, Indrikovs A. Blood bank on-call physician’s experiences at a large university medical center. Transfusion 2005; 45: 35–40.
- 2. Taylor C (ed.), Cohen H, Mold D, et al, on behalf of the Serious Hazards of Transfusion (SHOT) Steering Group. The 2008 Annual SHOT Report (2009).
- 3. Aksoy A, Albayrak D, Altunay H, et al. Ulusal Kan ve Kan Ürünleri Rehberi. İstanbul, Çesa Basım, 2009.
- 4. World Health Organisation. Developing a National Policy and Guidelines on the Clinical Use of Blood: recommendations. Geneva, 2001.
- 5. Kaur P, Kaur G, Kaur R, et al. Assessment of impact of training in improving knowledge of blood transfusion among clinicians. Transfuse Med Hemother 2014;41: 222-6.
- 6. Saillour-Glenisson F, Tricaud S, Mathoulin-Pelissier S, et al. factors associated with nurses’ poor knowledge and practice of transfusion safety procedures in Aquitaine, France. IntJQual Health Care 2002;14:25-32.
- 7. Talati S, Gupta AK, Jain A. Knowledge and awereness among nurses regarding the blood transfusion services and practices in a tertiary care teaching hospital. Asian J TransfusSci 2016;10:166-8.
- 8. Freixo A, Matos I, Leite A, et al. Nurses knowledge in transfusion medicine in a Potuguese university hospital: the impact of an education. Blood Transfus 2017;15:49-52.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Sibel Akpınar Tekgündüz
Bu kişi benim
Serpil Güneş Yaşar
Bu kişi benim
Gizem Bolaç
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
5 Ekim 2017
Gönderilme Tarihi
1 Şubat 2017
Kabul Tarihi
1 Mayıs 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 1 Sayı: 3