POLİSLİĞİN TARİH ÖNCESİ: MODERN ÖNCESİNDEN, MODERN DÖNEME İKTİDAR-TOPLUMSAL KONTROL İLİŞKİSİNİN DÖNÜŞÜMÜ

Polis kurumunun tarihi, modern devletle eş zamanlı başlamakla birlikte; modern anlamından bağımsız, işlevsel niteliğine odaklanan bir kavram olarak kullanıldığında daha geniş bir anlam ve tarihe sahiptir. İşlevsel anlamıyla kullanılan polis kavramının tarihini ilksel toplumlara kadar götürmek mümkündür. Modern devlet öncesi siyasi iktidarın toplumsal kontrol pratiklerini incelemek, polis kurumunun güncel anlamının daha iyi kavranabilmesini sağlar. Siyasi iktidar tarih boyunca biçimsel ve özsel pek çok değişikliğe uğramış, toplumsal kontrol faaliyetleri de hem devlet iktidarının biçimsel değişimine hem de toplumsal ilişkilerin ekonomi-politik dönüşümüne göre farklılaşmıştır. Ancak modern öncesi toplumlarda polislik faaliyetlerinin ortak noktası, bizatihi iktidar tarafından merkezi olarak değil, daha ziyade toplumun yerel güçleri, kurumları ve normları aracılığıyla hayata geçirilmesidir. Osmanlı Devleti örneğinde de devlet iktidarının niteliğinin, toplumsal kontrol faaliyetindeki iz düşümü, sahip olduğu bazı özgün ve yerel özelliklere rağmen, Avrupa devletlerindeki iktidar-polislik ilişkisine benzerdir. Toplumsal kontrolün yerel kurumlardan merkezi devlete devri ile şiddet araçlarının tekelleşmesi sağlandığı için, modern devletin ve modern polis kurumunun doğum tarihi ortaktır. Bu ortaklık birbirine göbekten bağlı bir ilişkilenmenin başlangıç noktasıdır.

The history of the police institution begins simultaneously with the modern state; however, when used as a concept focusing on its functional nature, independent of its modern meaning, it has a broader significance and history. The history of the concept of the police, used in its functional sense, can be traced back to primitive societies. Examining the social control practices of political power before the modern state helps to better understand the contemporary meaning of the police institution. Throughout history, political power has undergone many formal and substantive changes, and social control activities have varied according to both the formal transformation of state power and the political economy transformation in social relations. However, the common feature of policing activities in pre-modern societies is that they were implemented not centrally by the power itself but rather through the local forces, institutions, and norms of society. In the example of the Ottoman Empire, the nature of state power and its reflection in social control activities, despite some unique and local characteristics, was similar to the power-policing relationship in European states. The transfer of social control from local institutions to the central state, ensuring the monopolization of the means of violence, marks the common birth date of the modern state and the modern police institution. This commonality is the starting point of an intrinsically linked relationship.