YARGITAY ÜÇÜNCÜ CEZA DAİRESİ’NİN AYM’NİN CAN ATALAY HÜKMÜNÜ UYGULAMAMA KARARININ SCHMITTYEN TAHLİLİ: ANAYASA NASIL KORUNUR?

The 3rd Criminal Chamber of the Court of Cassation decided on November 8, 2023, and again on January 3, 2024, not to comply with the Constitutional Court's ruling in the Şerafettin Can Atalay case concerning parliamentary immunity. It filed a criminal complaint to the Office of the Chief Public Prosecutor of the Court of Cassation against the members of the Constitutional Court, accusing them of exceeding their powers and violating the constitution. Additionally, it regarded the Constitutional Court as a threat to the constitutional order and called for its oversight. This decision, seen by the public as an "attempt to change the constitutional order" and a "move towards unconstitutionality," is as much political as it is legal. The political dimension of the 3rd Criminal Chamber of the Court of Cassation’s objection to the Constitutional Court involves granting immunity to a person convicted of terrorism offenses by leveraging constitutional rights. The article examines the political significance of this objection with reference to the views of the renowned German jurist Carl Schmitt. This analysis draws particularly on Schmitt's works "The Guardian of the Constitution" and "Constitutional Theory." The article demonstrates that the 3rd Criminal Chamber of the Court of Cassation aims to reinforce the constitutional order through the friend-enemy distinction and to redefine the subject of constitutional rights and freedoms based on this distinction.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Anayasa Mahkemesi’nin Şerafettin Can Atalay kararında verdiği milletvekili dokunulmazlığından yararlandırılmaya yönelik hükmüne önce 8 Kasım 2023’de, ardından 3 Ocak 2024’de uymama kararı almıştır. Ayrıca kendilerine verilen yetkileri aştıkları ve anayasayı ihlal ettikleri gerekçesiyle, AYM üyeleri hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunmuş; AYM’yi anayasal düzen için bir tehlike addetmiş ve denetlenmesini istemiştir. Kamuoyu tarafından “anayasal düzeni değiştirme teşebbüsü” ve “anayasasızlaşma süreci” olarak yorumlanan bu karar, hukuki olduğu kadar siyasi bir karardır. Yargıtay’ın AYM’ye itirazının siyasi boyutunda ise terör suçları kapsamında yer alan bir suçtan mahkumiyet kararı verilen bir kişinin anayasal bir hak olan seçilme hakkından yararlandırılarak dokunulmazlık verilmesi vardır. Makale, Yargıtay’ın AYM’ye itirazının siyasi anlamını ünlü Alman hukukçu Carl Schmitt’in görüşlerinden yararlanarak incelemektedir. Bu inceleme yapılırken bilhassa Schmitt’in “Anayasanın Koruyucusu” ve “Anayasa Kuramı” adlı eserlerinden yararlanılmaktadır. Makale, Yargıtay’ın anayasal düzeni dost-düşman ayrımı üzerinden tahkim etmeyi ve anayasal hak ve özgürlüklerin öznesini bu ayrım üzerinden yeniden belirlemeyi önerdiğini göstermektedir.