TÜRK ANAYASA YARGISINDA AMICUS CURIAE/ÜÇÜNCÜ TARAF MÜDAHALESİ

Mahkemelerin hata yapmasının önüne geçmek ve böylece adaleti sağlamak kaygısıyla amicus curiae başvurularına olanak tanındığı savunulmaktadır. Bugünün karmaşıklaşan dünyasında daha teknik ve çok boyutlu davalarla karşılaşan mahkemelerin hata yapmasının önlemek, adaleti sağlayarak kişi hak ve özgürlüklerini korumak her zamankinden daha güç hale gelmiştir. Bu nedenle davanın tarafları dışında üçüncü bir kişi olan amicus curiae’nın mahkemeye yardımcı olmasının önemi giderek artmaktadır. Bu artan öneme paralel olarak insancıl hukukta, uluslararası insan hakları hukukunda ve ulusal anayasa mahkemelerinde yaygınlaşmaya başlayan amicus curiae katılımları, Türk Anayasa Mahkemesi önündeki davalarda da görülmeye başlanmıştır. Türkiye’de yakın zamanda bilinir olmaya başlayan bu usul, Türk anayasa hukuku ve anayasa yargısı açısından da oldukça yenidir. Kökeni, hukuki niteliği ve tanımı konusunda tartışmaların devam ettiği ve farklı uygulama biçimlerine sahip olan amicus curiae usulü hakkında Türkiye’de hukuki bir düzenleme bulunmadığı gibi, Anayasa Mahkemesi de önüne gelen bireysel başvuru, norm denetimi ve siyasi parti kapatma davalarına ilişkin kararlarında bir açıklama yapmamıştır. Anayasa yargısında kullanılmaya başlanılan amicus curiae usulü bu makalenin konusunu oluşturmaktadır. Çalışma, pozitif düzenlemenin yokluğunda bu usulün Türk anayasa yargısında uygulanabilir olup olmadığına odaklanmaktadır.

It is argued that amicus curiae applications are allowed to prevent courts from making mistakes and thus ensure justice. In today's increasingly complex world, it has become more difficult than ever to prevent courts from making mistakes, to ensure justice, and to protect individual rights and freedoms in cases that are more technical and multifaceted. Therefore, the importance of a third party, the amicus curiae, assisting the court is increasing. In parallel with this growing importance, amicus curiae participation, which is becoming widespread in humanitarian law, international human rights law, and national constitutional courts, has also begun to be seen in cases before the Turkish Constitutional Court. This procedure, which has only recently become known in Turkey, is also quite new in terms of Turkish constitutional law and constitutional jurisprudence. There is no legal regulation in Turkey regarding the amicus curiae procedure, which is still debated in terms of its origin, legal nature, and definition, and which has different forms of application. Furthermore, the Constitutional Court has not made any statement regarding this procedure in its decisions on individual applications, norm control, and political party closure cases. The amicus curiae procedure, which has begun to be used in constitutional litigation, is the subject of this article. The study focuses on whether this procedure is applicable in Turkish constitutional litigation in the absence of a positive regulation.