Kamusal İrade Oluşumu Bağlamında Basın ve İletişim Özgürlüğü Türkiye’de Yayın Yasaklarının Hukuki Temelleri Üzerine Bir İnceleme

Freedom of thought and expression is a fundamental aspect of democratic social orders and rule of law countries. This freedom which is reinforced by communicative rights; prepared the ground for the development of the comprehension of a public, where different opinions debate, where thoughts compete argumentally and where favorable and opposite arguments can clash freely. This ground, feeds the hope for the social structure could be rehabilitated and enhanced. Besides, in today’s modern democracies, various interventions are determined through the freedom of media and communication. Pressures and supervision efforts continue on communicative rights although the Constution, related articles of the European Convention of Human Rights, Press Law, settled case-law, especially with the spread of social media, increases. This work which emphasis on importance and meaning of communitation for establishment of Liberal-democratic state orderand rational public sphere, investigates broadcast bans in Turkey with regards to the national codes, international convents and settled case-law, also questions legal bases of bans and evaluates in terms of conception of democracy.

Düşünce ve ifade özgürlüğü demokratik toplum düzeninin ve hukuk devletinin yaşamsal önemde kavramlarındandır. İletişimsel haklarla pekiştirilen bu özgürlük, farklı kanaatlerin çekiştiği, düşüncelerin argümansal bir rekabete girdiği, lehte ve karşıt argümanların serbestçe çarpışabildiği bir kamusallık kavrayışının gelişmesinin de temelini hazırlamıştır. Bu temel toplumsal yapının düzeltilebileceği ve iyileştirilebileceği yönündeki umudu beslemektedir. Bununla birlikte günümüz modern demokrasilerinde basın ve iletişim özgürlüğüne yönelik çeşitli müdahaleler saptanmaktadır. Anayasaya, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ilgili maddelerine, Basın Kanunu, yerleşik içtihatlara rağmen iletişimsel haklar üzerindeki baskı ve denetleme çabaları sürmekte, özellikle sosyal medyanın yaygınlaşması ile birlikte daha da artmaktadır. Özgürlükçü-demokratik bir devlet düzeninin ve rasyonel kamusal alanın kuruluşu için iletişimin önemine ve anlamına vurgu yapan bu çalışma, ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat ve mahkeme kararları çerçevesinde Türkiye’de yayın yasaklarını incelemekte, bu yasakların hukuksal dayanaklarını sorgulamakta ve demokrasi kavrayışı açısından değerlendirmektedir.