Hart-Fuller Tartışması, Neden Anlaşamıyorlar?
Öz
H.L.A. Hart ve Lon L. Fuller arasındaki tartışma hukuk felsefesi alanında
önemli bir yerde durmaktadır. Bu tartışma genel olarak 1958 yılında Harvard
Hukuk Fakültesi Dergisinde Hart ve Fuller arasında geçen tartışma olarak bilinir.
Bununla birlikte Hart ve Fuller arasında başlayan tartışma bu iki düşünürün
çeşitli eserleri vasıtasıyla 1969 yılına kadar devam etmiştir. Hukuk felsefesi geleneğinde
tartışma daha çok Hart’ın perspektifinden okunmuştur. Bugünse bir
Fuller Rönesansı’ndan bahsedebiliriz. Fuller Rönesansı yani Fuller’ın eserlerine
karşı gerçekleşen canlanma tartışmayı Fuller’ın perspektifinden okumamıza
olanak sağlamaktadır. Dolayısıyla bu makalede 1958 ve 1969 yılları arasında
geçen tartışma Fuller’ın perspektifinden de okunmaya çalışılacaktır. Bu doğrultuda
bu iki düşünürün hangi noktalarda anlaşamadıkları ortaya konulacak
ve daha da önemlisi bu anlaşmazlık noktalarının hukuk felsefesi alanı için ne
tür sonuçları olabileceği açıklanacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akı, E. İrem, Lon L. Fuller’da Hukukun İç Ahlâkı, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2015. Akı, E. İrem, “Hukukun İç Ahlâkı: Lon L. Fuller’ın Görüşleri Çerçevesinde Bir İnceleme”, AÜHFD, C.64, S.1, 2015, s. 28-35. Aktaş, Sururi, Prosedürel Doğal Hukuk Lon L. Fuller’in Hukuk Kavramı, XII Levha Yayınları, İstanbul, 2011. Brunnee, Toope, Legitimacy and Legality in International Law: An International Account, Cambridge University Press, Cambridge, 2010. Fuller, Lon L., “Human Purpose and Natural Law”, The Journal of Philosophy, C.53, S.22, 1956, s.697-705. Fuller, Lon L., “Positivism and Fidelity to Law—A Reply to Professor Hart”, Harvard Law Review, C.71, S.4, 1958, s. 630-672. Fuller, Lon L., “Reply to Professors Cohen and Dworkin”, Villanova Law Review, C.10, S. 4 1965, s. 655-666. Fuller, Lon L., The Morality of Law, Yale University Press, New Haven, 1969. Fuller, Lon L., “Human Interaction and the Law”, Principles of Social Order Selected Essays of Lon. L. Fuller, Ed. Kenneth I Winston, Hart Publishing, Oxford-Portland Oregon, 2001, s. 231- 266. Fuller, Lon L., The Law in Quest of Itself, Beacon Press, Boston, 2009. Fuller, Lon L., “Pozitivizm ve Hukuka Bağlılık – Profesör Hart’a Bir Cevap”, Çev. Sevtap Metin, H.L.A. Hart ve Hukuk-Ahlâk Ayrımı, Ed. Sercan Gürler, Tekin Yayınevi, İstanbul, 2015, s.153-215. Hart, H.L.A., “Positivism and The Separation of Law and Morals”, Harvard Law Review, C. 71, S.4, 1958, s. 593-629. H.L.A. Hart, “Lon L. Fuller: The Morality of Law”, Harvard Law Review, 1965, C.78, S.6, s. 1281-1296. Hart, H.L.A., “Lon L. Fuller: The Morality of Law”, Essays in Jurisprudence and Philosophy, Clarendon Press, 1983, s. 343-364. Hart, H.L.A., The Concept of Law, Oxford University Press, 1997. Hart, H.L.A., “Pozitivizm ve Hukuk ile Ahlâkın Ayrılması”, Çev. Ertuğrul Uzun, H.L. A Hart ve Hukuk-Ahlâk Ayrımı, Ed. Sercan Gürler, Tekin Yayınevi, İstanbul, 2015, s. 101-151. Himma, Kennneth Einar, Hukukun Ahlâki Kriterleri Kapsayıcı ve Dışlayıcı Pozitivistler Arasındaki Tartışma, çev. Saim Üye, Bilge Su Yayınları, Ankara, 2010. İşsevenler, O. Vahdet “Hukukun Erdemi ve Fuller’ın Ahlâkları”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C.LXXIV, S.2, 2016, s. 581-2. Luban, David, Legal Ethics and Human Dignity, Cambridge University Press, 2008. Metin, Sevtap, Heper, Altan, Ceza Hukuku Felsefesine Katkı: Radbruch Formülü, Tekin Yayınevi, İstanbul, 2014. Metin, Sevtap, “Lon L. Fuller ve Prosedürel Doğal Hukuk Yaklaşımı”, Çağdaş Hukuk Düşüncesine Giriş, Ed. Ertuğrul Uzun, İthaki, 2015, s. 167-194. Ökçesiz, Hayrettin, “Hukukçu Eğitiminde Bir Denek Taşı: Radbruch Formülü”, TBB Dergisi, S.56, 2005, s. 167-174. Ratnapala, Suri, Jurisprudence, Cambridge University Press, Cambridge, 2009. Raz, Joseph, “Hukuk Devleti ve Erdemi”,çev. Bilal Canatan, Hukuk Devleti, Hukuki Bir İlke Siyasi Bir İdeal, Editörler: Ali Rıza Çoban, Bilal Canatan, Adnan Küçük, Adres Yayınları, Ankara, 2008, s. 149-166. Rediscovering Fuller, Essays on Implicit Law and Instutional Design, Ed. Willem J. Witteveen ve Wibren van der Burg, Amsterdam University Press,1999. Rundle, Kristen, Forms Liberate, Hart Publishing, Oxford, 2012. The Hart-Fuller Debate in the Twenty-First Century, Ed. Peter Cane, Hart Publishing, 2010. Uygur, Gülriz, “Hukuki Pozitivizmin Değişen Yüzü Mü?”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.52, S.3, 2004, s.145-176. Uygur, Gülriz, “Adil Olmayan Kural Karşısında Yargıç: Radbruch Formulü”, Gürgan Çelebican’a Armağan, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını, Ankara, 2011, s. 99-114. Van der Burg, Wibren, The Dynamics of Law and Morality A Pluralist Account of Legal Interactionism, Ashgate, 2014. Winston, Kenneth I, “Introduction”, Principles of Social Order Selected Essays of Lon. L. Fuller, Editör: Kenneth I Winston, Hart Publishing, Oxford-Portland Oregon, 2001, s. 25-58.