Etkin Otorite Yokluğunda Devlet Dışı Silahlı Aktörlerin İnsan Hakları İhlallerinden Doğan Sorumluluk Halleri
Öz
Uluslararası camia 1990’lı yıllardan beri etkin otorite yokluğu ile boğuşmaktadır. Bunun en somut örneği ise 2011 yılından bugüne Suriye’de yaşanmaktadır. Çalışmada, etkin otorite yokluğu durumunda devlet dışı silahlı aktörler tarafından gerçekleştirilen insan hakları ihlallerinden doğan sorumluluk halleri irdelenmektedir. Çalışma temel olarak üç ayrı aktör bağlamında inşa edilmiştir: İçinde bulunulan etkin otoriteden yoksun olan devlet, devlet dışı silahlı aktörlere yardım eden devlet ve son olarak doğrudan devlet dışı silahlı aktör. Çalışmada “Uluslararası Haksız Fiilden Ötürü Devletin Uluslararası Sorumluluğu” hakkındaki tasarı, örf ve adet hukuku, Birleşmiş Milletler’in organlarının kararları ve mevcut mahkeme kararları kaynak olarak kullanılmıştır. Bu husustaki hukuki düzenlemelerin etkisizliği eleştirel olarak tahlil edilmiş ve devlet dışı silahlı aktörlerin sorumluluğunu belirleme kabiliyetini haiz uluslararası mekanizmaların inşa edilmesi gerektiği üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler
İnsan Hakları, Etkin Otorite Yokluğu, Devlet Dışı Silahlı Aktörler, Uluslararası Haksız Fiilden Ötürü Devletin Uluslararası Sorumluluğu, Suriye
Kaynakça
- 28 Eylül 2016 tarihli MGK Basın Bildirisi, para. 5, http://www.mgk.gov.tr/index. php/28-eyluel-2016-tarihli-toplantı Erişim Tarihi: 20.10.2020.
- Academy in Brief No.7, Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights, Human Rights Obligations of Armed Non-State Actors: An Exploration of the Practice of The UN Human Rights Council, Aralık 2016 https://www.geneva-academy.ch/joomlatools-files/docman-files/InBrief7_web.pdf, Erişim Tarihi: 26.01.2020.
- ACER Yücel ve KAYA İbrahim: Uluslararası Hukuk Temel Ders Kitabı, Seçkin Yayıncılık, 10. Bası, Ankara 2019.
- AKPINARLI Neyire: Fragility of the ‘Failed State’ Paradigm, Martinus Nijhoff Publishers, Leiden Boston, 2010, s.7
- ALGAN Bülent, IŞIK Salim: Ulusal İnsan Hakları Mekanizmaları Mevzuatı, Savaş Yayınevi, Ankara, 2016.
- Amnesty International, Syria: US Ally’s Razing of Villages Amounts to War Crimes, October 13 2015 https://www.amnesty.org/en/latest/news/2015/10/syria-us-allys-razing-of-villages-amounts-to-war-crimes/, , Erişim Tarihi: 1.1.2020.
- AZARKAN Ezeli: “Bireyin Uluslararası Cezai Sorumluluğu ve Miloseviç Davası”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.11, S.3-4, Y.2003, ss. 265-287.
- BAL Ali: Devletin Uluslararası Sorumluluğunun Doğması, Dokul Eylül Üniversitesi Kamu Hukuku Yüksek Lisans Tezi, 2006 http://acikerisim.deu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/20.500.12397/11843/189480.pdf?sequence=1&isAllowed=y, Erişim Tarihi: 25.1.2020.
- BBC News Türkçe, Özgür Suriye Ordusu Nedir: 2011'den 2018'e Örgütün Yaşadığı Dönüşüm, 30 Ocak 2018 https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-42862756, Erişim Tarihi: 20.11.2019.
- Birleşmiş Milletler Genel Kurulu İnsan Hakları Konseyi 16 Ağustos 2012 Tarihli Raporu, https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session21/A-HRC-21-50_en.pdf, Erişim Tarihi: 20.01.2020.