ORTAÇAĞ İSLAM KAZIMALI-AKITMALI SERAMİKLER VE TAKLİD TEORİSİ

Öz

Günümüz seramik sanatının vazgeçilmez kaynaklarından birini teşkil eden İslam seramik sanatı, bugün kullanılmakta olan pek çok tekniğin ortaya çıkmasını sağlayan ortam ve koşullar oluşturmuştur. Çeşitli politik, ideolojik ve kültürel sebeplerden dolayı hızlı gelişim sergileyen İslam sanatı, bünyesinde barındırdığı tüm dallara aynı takanı iletse de, Ortaçağ İslam seramik sanatının parlak gelişimi belki de istisnai ve özel bir durum temsil etmektedir. Son derece yaratıcı yaklaşımı, yüksek estetik anlayışı ve ileri düzeyde işçilik marifetleri sayesinde, İslam ustalarının ortaya koydukları eserler, dünya sanat tarihinin en güzel sayfalarını oluşturmaktadır. Ortaçağ İslam seramikleri arasında akıtmalı-kazımalı ürünler, 9. yüzyıldan başlayan ve 14. yüzyıla kadar devam eden uzun soluklu üretim geleneğiyle seçilir. Astar kazıma ve maden oksit boyama gibi sade uygulamalardan oluşan süslemeye rağmen, günümüze bol sayıda ve tarz çeşitliğinde ulaşan bu seramik kap kaçakların halk arasında büyük rağbet gördüğü anlaşılmaktadır. Makalede, akıtmalı-kazımalı İslam seramik tekniğinin olası kaynağı olarak görülen Tang Dönemi Çinin sancai seramikleri konu alınmış, iki gelenek arasındaki bağlar, benzer ve farklı cihetler incelenmeğe çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ortaçağ İslam seramik sanatı, Çin sancai seramikleri, Kazımalı-akıtmalı süsleme.

INCISED-SPLASHED WARES IN THE MEDIEVAL ISLAMIC ART AND IMITATION THEORY

Öz

Islamic ceramic art that is an inevitable source of modern Islamic art created the environments and conditions that helped emerge a number of techniques currently in use. Though the Islamic art that flourished rapidly due to various political, ideological and cultural reasons makes itself clear in all of its branches, the rapid development of medieval Islamic art represents an exceptional and unique case. Thanks to its highly creative approach, advanced aesthetical understanding and craftsmanship skills, works of art produced by Islamic masters constitute the best pages of the history of the world art. Incised-splashed wares among medieval Islamic ceramics are apparent in the long-term tradition of production that began in the 9th century and continued until the 14th century. Despite the embellishment that is composed of plain practices such as coating scraping and painting using oxides, it is seen that such ceramic ware is in high demand among people. The present study focuses on Chinese sancai ceramics of Tang period that is seen as the possible origin of splashed ceramic technique and analyzes the links between the two traditions, and similar and different sides are examined.

Anahtar Kelimeler

• Medieval Islamic ceramic art, Chinese sancai ceramics, Incise-splashed ware