TÜRKİYE’DE TEK PARTİLİ DÖNEMİN TOPLUM VE SİYASET ANLAYIŞININ DÜNYA KONJONKTÜRÜ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı 1923-1945 yılları arasında Türk Siyasal Hayatında Tek Partili Dönem olarak adlandırılan periyotta siyasal iktidar tarafından sergilenen toplum ve siyaset anlayışı hakkında fikir edinebilmektir. Bu bağlamda üzerinde yoğunlaşılan problematik tek partili dönemin toplum ve siyaset anlayışı üzerinde etkili olan faktörlerin neler olduğu ve bu sistemin nasıl işlediği hususudur. Betimleyici ve tarihsel yöntemlerin bir arada kullanıldığı çalışmada tek partili dönemin tarihsel evrimi ve karakteristik özelliklerinin neler olduğu, o dönemdeki; toplum ve siyaset anlayışının ne gibi esasları olduğu şeklindeki soruların cevapları aranmıştır. Araştırma sonunda ulaşılan başlıca sonuçlar olarak ise, dönemin; milli bütünleşme, ekonomik ilerleme ve siyasal modernleşmeyi sağlamak gibi hedeflere odaklanılan bir dönem olduğu, bu bağlamda siyasi ve toplumsal yapının devlet eliyle biçimlendirilmeye çalışıldığı, modernleşmeden ziyade batılılaşmanın ön planda olduğu ve son olarak döneme damgasını vuran uygulamaların uluslaşma, otoriterizm, laiklik, güdümlü demokrasi, devletçilik ve elitizm gibi hususların oluşu gösterilebilir. Bunlara ek olarak popüler söylemde göz ardı edilen önemli bir konudan da özellikle bahsedilebilir. Ulus devlet, otoriter devlet ve tek parti sistemlerinin girift bir şekilde iç içe geçtiği söz konusu döneme ait değerlendirmelerde rastlanan anti demokratik, baskıcı, çoğulculuğa karşı gibi nitelemelerin, zamanın ruhu açısından değerlendirildiğinde pek doğru olmadığı, aksine bu dönemde aslında demokratikleşmenin altyapısını teşkil eden adımların atıldığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tek Partili Dönem, CHP, CHF, Toplum, Siyaset

EVALUATION OF SOCIETY AND POLITICS UNDERSTANDING OF SINGLE PARTY PERIOD BASED ON WORLD CONJUNCTURE

Öz

Aim of this study is to have an idea about society and politics understandings shown by political power in single party period of Turkish political life between 1923 and 1945. In this context, problematic concentrated on is what the effective factors on society and politics understandings are in the single party period and how the system is running. In the study, descriptive and historical methods were used together, while researching looked for answers about some questions such as what the characteristic features and historical evolution of single party period and what are the basics of periods society and politics understandings are. According to main results of the study, period is a focus age of national integration, economic improvement, and political modernization aim. In this context political and social structure tried to shape by hands of state, more than modernization westernization is in the foreground and lastly marked applications are nationalization, authoritarianism, laicism, command democracy, statism and elitism. In addition to these, in popular discourse especially on ignored result can be mentioned. In this result, evaluations of period, in which nation state, authoritarian state and single party system are a mixture, although there are characterization like anti-democratic, oppressive, anti-pluralist, process is a ground for democratization from the spirit of time.

Anahtar Kelimeler

• Single Party Period, CHP, CHF, Society, Politics