TİYATRO MİMARİSİNİN TİYATRO ANLAYIŞIYLA BİRLİKTE GELİŞİMİ
Öz
Bağ bozumu şenlikleri, büyü maske dans ve kutlama törenleriyle başladığı kabul edilen tiyatro gösterileri, edebi metnin gelişmesiyle yamaç gösterilerinden taş yapılı amfi tiyatrolara sonrada salonlarda kendini bulmuştur. Sahne seyirci yerlerinin ayrılmasıyla birlikte Antik dönem tiyatro amfi biçimini almış, bu form Roma dönemi tiyatro yapılarına öncülük etmiş yavaş yavaş kapalı tiyatro yapılarına dönüşmeye başlamıştır. Roma döneminde eğlence anlayışıyla birlikte tiyatro binaları daha çok şova yönelik mekanlara dönüşmüştür. Ortaçağda kilisenin tekelinde ki tiyatro Rönesansa kadar hiç bir anlamda gelişme gösterememiştir. Rönesansta antiğe özentiyle başlayan aydınlanma hareketleri tiyatroyu her anlamda başarılı süreçlere taşımıştır. Bu dönemde amfi tiyatrolar salon tiyatrolarına dönüşerek kapalı mekanlara taşınmıştır. Antik dönem tiyatro binalarının yamaçlardan yapılara dönüşmesinde ve devamında Roma döneminde yapısal olarak güçlenmesi, tiyatro edebiyatının, oyunların ve yazarların aynı zamanda gücünü göstermektedir. Aynı durumu ortaçağda görmemiz söz konusu değildir. Ortaçağda edebi metinler olmadığı için tiyatro şekilsel olarak Antik dönemde kalmıştır. Savımızı kuvvetlendiren bir başka dönemde Rönesans ve sonrasında aydınlanma dönemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemlerde İngiliz tiyatrosunun gücü, İtalyan tiyatrosu, güçlü tiyatro metinleri tiyatro binalarının güçlenmesini sağlamış ve bu durum günümüze kadar devam etmiştir. Teknolojik gelişmelerle birlikte dekor, kostüm, ışık sahne tasarımı ihtiyacının görülmesi salonların alt yapı olanaklarını bir anlamda gelişim süreçlerini tamamlamaya zorlamıştır.
Anahtar Kelimeler
THE THEATRE ARCHITECTURE DEVELOPMENT ALONG WITH THEATRE CONCEPT
Abstract
Theatre shows that started with magic, mask, dance and celebrating ceremonies, revived in from paraglading to stone made amphitheatre and later halls by the improvement of literature texts. With the separation of seats, stage turned into a ancient amphitheatre. This form pioneered to Rome theatre buildings and slowly turned into indoor theatre buildings. During Rome period with the style of entertainment, theatre halls turned into places intending show. In the middle era theatre that was only directed by church, showed no development at all. During Renaissance the enlightment movements that started with ancient emulation, moved theathre to successful processes in all aspects. At that time amphitheatres were moved to indoor places by turning into indoor theatre halls. Ancient time theatre building's turning from slopes into buildings and structurally becoming more powerful during Rome period also shows the power of theatre literature, plays, writers. It is not possible to see same thing in middle age era. Theatre stayed typically in ancient time because there were no literature texts in middle age era. Another era that strengthten our theory is Renaissance and later enlightment era. During these periods the power of English theatre, Italian theathre, powerful theathre texts, enabled theatre building to become more powerful and this has continued until today. With the improvements in technology, the fullfillment of decoration, costume, light, stage design oblige the halls' base resources to finish their evolution process in a sence.
Keywords
