BİRİNCİ ABBASÎ DÖNEMİNDE (750-847) KİTABET– SİYÂSET İLİŞKİSİ (KATİPLİKTEN VEZİRLİĞE)

Öz

Abbasiler döneminde katiplik mesleği, sahibini halifelikten sonra en yüksek makam olarak görülen vezirliğe götüren bir köprü olmuştur. Katiplik mesleğinde iyi bir kariyer yapanlar toplumda ve otorite nezdinde itibar görmüşlerdir. Sanatlarındaki maharetleriyle vezirlik makamını elde etmişler ve devlet bürokrasisinde önemli bir yeri olan divanların başkanı olmuşlardır. Bu divanlardaki görevleri onları siyasetin içine de çekmiştir. Böylece devlet otoritesinde neredeyse tasarruf sahibi olmuşlardır. Bu katip vezirlerin devlet otoritesindeki tasarruflarında halife kadar söz sahibi olmaya çalışmaları halkın ve halifenin öfkesine sebep olmuş ve onlar için kaçınılmaz sonu beraberinde getirmiştir. Her ne kadar devletin imarında ciddi çalışmalar yapmışlarsa da yönetimdeki hırsları ve siyasete müdahaleleri onları ölüme kadar götürmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Abbasiler, Vezir, Katip, Divân, Bürokrasi, Siyaset

RELATIONSHIP BETWEEN CLERİCAL AND POLICY IN FİRST ABBASID PERIOD (750 – 847) (FROM CLERKSHIP TO VISIER)

Abstract

The clerkship profession in Abbasid period was a bridge that leads to the office of vizier which is considered the highest authority. who were made a good career with clerkship profession were important in the eyes of society and authority. The clerks obtained the vizier authorities with their skill in the art and became the chairmen of council wihch is important place in the Abbasid bureaucracy. Theirs tasks in this council also drew them into politics. In this way, they became almost with saving the state authority. Trying these clerk vizier to have a control in government caused to anger of calips and public and brought them the inevitable end. Their political ambitions and interventions has taken them up to death although they have made a serious study of the state's development.

Keywords

• Abbasid, Vizier, Clerk, Council, Bureaucracy, Policy