ANNE-BABA ÇATIŞMASI: TÜRKİYE’DEKİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Bu çalışmanın amacı Türkiyede yapılmış ebeveyn çatışmasının algılanmasına ilişkin yayınlanmış çalışmaları derlemek ve algılanan ebeveyn çatışmasının çocuklar, ergenler ve genç yetişkinler üzerindeki gözlenen etkilerini genel olarak incelemektir. Bu tarama çalışmasına algılanan ebeveyn çatışmasının bağımsız değişken veya aracı değişken olarak ele alındığı ve bir sonuç değişken üzerindeki etkisinin incelendiği, örneklem grubu Türkiyeden olan, 1990 ile 2013 yılları arasında herhangi bir ulusal ya da uluslararası bilimsel bir dergide yayınlanan 15 yayın seçilmiş ve sistematik olarak bir tabloda listelenmiştir. Türkiyede yapılmış olan ebeveyn çatışmasının algılanması çalışmalarında en yaygın olarak Çocukların Anne-Baba Çatışmalarını Algılaması Ölçeği (Childrens Perception of Interparental Conflict Scale)-(CPIC) kullanılmıştır. İncelenen çalışmalarda en yaygın kullanılan bağımlı değişkenlerin ise, karşı cinsle ilişkilere olan etki, kişisel uyum, kaygı düzeyleri, öz denetim ve sosyal başarı, şiddet davranışı olduğu görülmüştür. Ele alınan araştırmalarda genel olarak, doğrudan Türkiyede geliştirilen ölçeklerden çok, çeviri ya da uyarlanmış ölçekler kullanılmıştır. Çalışmaların çoğunluğu kesitsel yöntemle yapılmış ve veriler genellikle birkaç kaynaktan (çocuk, anne ve/veya öğretmen) toplanmıştır. Erken ve orta çocukluk döneminde yürütülen çalışmalar görece daha fazla genç yetişkin örnekleminde yapılan çalışmalar ise oldukça sınırlıdır. Bulgular uluslararası literatürle karşılaştırılarak tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Anne-baba çatışması, ebeveyn çatışması, algılanan ebeveyn çatışması.

INTERPARENTAL CONFLICT: AN OVERVIEW OF STUDIES IN TURKEY

Abstract

The purpose of the study is to survey the published studies on the perceptions of parents conflicts in Turkey and to investigate the effects of perceived parents conflicts on children, teenagers and young adults. 15 published studies which are chosen for the study and listed on a table systematically. In all these studies perceived parents conflicts are independent variables or mediating variables and their effects on a stated result variable are investigated. In addition all these studies are conducted in Turkey between 1990 and 2013, and published on national or international journals. The study revealed that Childrens Perception of Interparental Conflict Scale (CPIC) which is the most widely used scale in such studies. The most widely used dependent variables are identified as the effects on the relations with individuals from opposite sex, personal adaptation, levels of anxiety, violent behavior, self-control and social success within the examined studies. It is also observed that instead of original scales developed in Turkey, adapted scales from other languages are used in the studies in general. Cross sectional method is used in most of the studies and the data are gathered from several sources such as children, parents and/or teachers). Studies on early and middle childhood are relatively more than the ones on young adults. In conclusion the findings of the study are discussed by comparing international literature.

Keywords

• parents’ conflict, perceived parents’ conflict, Turkish sample