EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA

Duygu Çelik; Atilla Aydın

doi:10.54969/abuijss.1267296

EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu araştırmada Türkiye’nin 1980 ile 2021 yılları arasındaki verileri kullanılarak ekonomik büyüme oranı, ihracat ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları değişkenleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmada yöntem olarak Vektör Otoregresif Model (VAR) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre gerek doğrudan yabancı sermaye yatırımları, gerekse de ihracat, büyümenin Granger nedeni değildir. Fakat büyüme ve ihracat birlikte ele alındığında doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının Granger nedeni olduğu görülmektedir. Ayrıca büyüme ihracatın Granger nedenidir. Bir başka ifade ile büyüme ve ihracattan doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu söylenebilmektedir. Ayrıca büyümeden ihracata doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu sonuç aynı zamanda Türkiye ekonomisi için ihracata dayalı büyüme hipotezinin geçerli olmadığına yönelik bir kanıt olarak değerlendirilebilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ackerman, B. (2000). The New Separation of Powers. Harvard Law Review. 113(3), 633-729.
https://abdet.com.br/site/wp-content/uploads/2014/11/The-New-Separation-of-Powers.pdf (Son Erişim Tarihi: 10.06.2023)
Barın, T. (2016). Anayasa Yargısının Demokratik Meşruiyeti. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
Dede, K. (2014). Anayasal Yargının Demokratik Meşruiyeti: Eleştiri ve Yanıtlar Üzerine Bir Değerlendirme. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(1), 125-148. Makalenin tam metni için bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/701471 veya http://www.hukukdergi.hacettepe.edu.tr/dergi/C4S1makale6.pdf (Son Erişim Tarihi: 25.11.2022)
Dworkin, R. M. (2011). Siyasal Anayasanın Ahlaki Temelleri. Anayasa Yargısı Dergisi, 28, 27-39. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/939350 (Son Erişim Tarihi: 10.06.2023) veya https://www.anayasa.gov.tr/media/4525/ronald_mdworkin.pdf (Son Erişim Tarihi: 10.06.2023)
Erdoğan, M. (2011). Demokrasi, Anayasa Yargısı ve Türkiye Örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (20), 27-45. Makalenin tam metni için bkz. http://erdoganmustafa.org/wp-content/uploads/2016/10/Demokrasi-Anayasa-Yarg%C4%B1s%C4%B1-ve-T%C3%BCrkiye-%C3%96rne%C4%9Fi.pdf (Son Erişim Tarihi: 27.11.2022)
Fendoğlu, H. T. (2017). Anayasa Yargısı. Ankara: Yetkin Yayınları.
Gökçe, A. F. & Dölek, E. (2018). Anayasa Yargısı ve Demokrasi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(6), 118-143. Makalenin tam metni için bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/593011 (Son Erişim Tarihi: 25.11.2022)

Gören, Z. (2019). Anayasa Yargısının Meşruluğu, Sınırları ve Toplumsal Uzlaşmanın Korunması Fonksiyonu. Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(1), 13-22. Makalenin tam metni için bkz. https://0964014d0ab50e27778abed2b29baac4a1454264.vetisonline.com/article/19242 (Son Erişim Tarihi: 27.11.2022)
Gözler, K. (2006). Anayasa Yargısının Meşruluğu Sorunu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 61(3), 131-166. Makalenin tam metni için bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/38096 (Son Erişim Tarihi: 25.11.2022)
Gülener, S. (2017). Türkiye’de Anayasa Yargısının Demokratik Meşruluğu. 2. Baskı, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
Güveyi, Ü. (2012). Anayasa Yargısı ve Demokrasi İlişkisi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(3), 137-162. Makalenin tam metni için bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/789363 (Son Erişim Tarihi: 25.11.2022)
Habermas J. (1996a). Between Facts and Norms: Contributions to a Discourse Theory of Law and Democracy, translated by William Rehg, Second printing, The MIT Press, Cambridge, Massachusetts.
Habermas, J. (1996b). Demokratik Anayasal Devlette Tanınma Savaşımı. Çokkültürcülük, Ed. Charles Taylor, Çev. Mehmet H. Doğan, İstanbul, Yapı Kredi, 113-145.
Habermas, J. (1999). Meşruiyet Dayanağı Olarak İnsan Hakları. Çev. Tanıl Bora. Birikim, 118.
https://birikimdergisi.com/dergiler/birikim/1/sayi-118-subat-1999/2312/mesruiyet-dayanagi-olarak-insan-haklari/2852 (Son Erişim Tarihi: 10.06.2023)
İba, Ş. & Kılıç, A. (2018). Anayasa Yargısı Dersleri. 2. Baskı, Ankara: Turhan Kitabevi.
Kaboğlu, İ. Ö. (1997). Anayasa Yargısı, Avrupa Modeli ve Türkiye. Güncelleştirilmiş 2. Baskı, Ankara: İmge Kitabevi.
Karaman, E. (2013). Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru Yolu. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
Kardeş, M. E. (2012). Carl Schmitt’in Politik Felsefesi Üzerine Bir İnceleme. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü: İstanbul. http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/TEZ/48831.pdf (Son Erişim Tarihi: 20.05.2023)
Kaya, S. B. (2015). Hukuk Devleti, Demokrasi ve Anayasacılık Ekseninde Anayasa Yargısı ve Yargısal Aktivizm. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19(3), 355-402. Makalenin tam metni için bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/789071 (Son Erişim Tarihi: 26.11.2022)
Keçeligil, H. T. (2020). Demokratik Düzende Anayasa Yargısı: Varlık Nedeni, Meşruiyeti ve Yargısal Aktivizm. Yayına Hazırlayan: Abuzer Kendigelen, Prof. Dr. Türkan Rado’nun Anısına Armağan içinde, (227-279), (İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Armağanlar Dizisi: 3), İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
Kelsen, H. (2015). Anayasanın Yargısal Teminatı (Anayasa Yargısı). Çeviren: Yasin Sönmez, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 64(3), 857-914. Makalenin tam metni için bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/622460 (Son Erişim Tarihi: 09.12.2022)
Küçük, F. (2019). Anayasa Yargısının Siyasi Kökenleri ve Demokratik Meşruluğu Sorunu. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
Özenç, B. (2022). Demokrasiyi ve Anayasayı Korumak: Kelsen Schmitt’e Karşı. İstanbul: İletişim Yayınları. Rawls, J. (1985). A Theory of Justice. Oxford University Press.
Rawls, J. (2006). Halkların Yasası ve “Kamusal Aklın Yeniden Ele Alınması”, Çev. G. Evrin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
Rawls, J. (2007). Siyasal Liberalizm, Çev. M. F. Bilgin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
Sağlam, M. (2005). Anayasa Değişikliklerinin Denetimi Bağlamında Anayasa Mahkemesi’nin Meşruiyeti (Türk ve Fransız Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında). Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 13(1), 109-126. Makalenin tam metni için bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/262623 (Son Erişim Tarihi: 25.11.2022)
Tunç, H. (1997). Karşılaştırmalı Anayasa Yargısı (Denetim Kapsamı ve Organları). Ankara: Yetkin Yayınları. Turhan, M. (2007). Anayasanın Hak Temelli Yorumu ve Anayasa Yargısı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 62(3), 379-404. Makalenin tam metni için bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/36042 (Son Erişim Tarihi: 27.11.2022)
Turhan, M. (2012). Anayasanın Yorumlanmasında Felsefi Yaklaşım: Ronald Dworkin’e Göre Anayasanın Ahlaksal Okunuşu. Çankaya University Journal of Law, 9/1, 1-41. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/45457 (Son Erişim Tarihi: 10.06.2023)
Türkbağ, A. U. (2011). Hart-Dworkin Tartışmasının Ana Hatları. Anayasa Yargısı, 28, 71-82. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/939351 (Son Erişim Tarihi: 10.06.2023) veya https://www.anayasa.gov.tr/media/4523/ahmet_ulvi_turkbag.pdf (Son Erişim Tarihi: 10.06.2023)
Türkeli, G. (2020). Schmitt ve Kelsen’in Görüşleri Ekseninde Anayasanın Koruyuculuğu Tartışması. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 26(2), 980-1005. Makalenin tam metni için bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1347231 (Son Erişim Tarihi: 08.12.2022)
Uslu, F. (2013). Anayasa Yargısının İşlevleri. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Doğan Soyaslan Armağanı), 8(2), 531-567. Makalenin tam metni için bkz. https://0964014d0ab50e27778abed2b29baac4a1454264.vetisonline.com/article/5767 (Son Erişim Tarihi: 27.11.2022)
Uslu, F. (2018). Bütün Konularıyla Anayasa Yargısı Dersleri. Yenilenmiş ve Güncellenmiş 2. Baskı, Ankara: Adalet Yayınevi.
Vinx, L. (2016). Kelsen ve Hukuk ve Devletin Özdeşliği. Çeviren: Mehmet Turhan, Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(1), 99-122. Makalenin tam metni: http://repository.bilkent.edu.tr/bitstream/handle/11693/54268/Kelsen_and_Identity_of_law_and_State.pdf (Son Erişim Tarihi: 08.12.2022)
Waldron, J. (1993). Liberal Rights Collected Papers 1981-1991. Cambridge: Cambiridge University Press.
Waldron, J. (2006). The Core of the Case against Judicial Review. The Yale Law Journal, 115, 1346-1406. https://openyls.law.yale.edu/bitstream/handle/20.500.13051/9638/54_115YaleLJ1346_April2006_.pdf (Son Erişim Tarihi: 10.06.2023)
Yükselbaba, Ü. (2008). Habermas’ın Prosedüralist Hukuk Paradigması, Haklar Sistemi ve Hukuk Devleti. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 66(1), 221-252. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/95681 (Son Erişim Tarihi: 10.06.2023)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Duygu Çelik
0000-0003-3298-2152
Türkiye

Atilla Aydın ^*
0000-0002-9265-5930
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

6 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

18 Mart 2023

Kabul Tarihi

2 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.54969/abuijss.1267296

IZ

https://izlik.org/JA88RB45XE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çelik, D., & Aydın, A. (2023). EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 43-70. https://doi.org/10.54969/abuijss.1267296

AMA

1.Çelik D, Aydın A. EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA. ABUIJSS. 2023;3(1):43-70. doi:10.54969/abuijss.1267296

Chicago

Çelik, Duygu, ve Atilla Aydın. 2023. “EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA”. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 3 (1): 43-70. https://doi.org/10.54969/abuijss.1267296.

EndNote

Çelik D, Aydın A (01 Kasım 2023) EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 3 1 43–70.

IEEE

[1]D. Çelik ve A. Aydın, “EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA”, ABUIJSS, c. 3, sy 1, ss. 43–70, Kas. 2023, doi: 10.54969/abuijss.1267296.

ISNAD

Çelik, Duygu - Aydın, Atilla. “EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA”. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 3/1 (01 Kasım 2023): 43-70. https://doi.org/10.54969/abuijss.1267296.

JAMA

1.Çelik D, Aydın A. EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA. ABUIJSS. 2023;3:43–70.

MLA

Çelik, Duygu, ve Atilla Aydın. “EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA”. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 3, sy 1, Kasım 2023, ss. 43-70, doi:10.54969/abuijss.1267296.

Vancouver

1.Duygu Çelik, Atilla Aydın. EKONOMİK BÜYÜME, İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖZELİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA. ABUIJSS. 01 Kasım 2023;3(1):43-70. doi:10.54969/abuijss.1267296

Cited By

ANALYSIS OF EXPORT-LED GROWTH MODEL FOR TÜRKİYE ECONOMY WITH MARKOV REGIME SWITCHING MODEL

Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.17755/esosder.1458141