Ankara 112 Acil Sağlık Hizmetleri Kapsamında Geriatrik Hastaların Demografik Özellikleri, Hastane Öncesi Zaman Aralıkları ve Bölgesel Sevk Paternleri: Kesitsel Tanımlayıcı Bir Çalışma
Öz
Amaç: Yaşlı nüfusun artışı, acil sağlık hizmetleri (ASH) üzerinde giderek artan bir yük oluşturmaktadır. Geriatrik hastalar kronik hastalıklar, fonksiyonel kısıtlılıklar ve atipik klinik bulgular nedeniyle ambulans hizmetlerine daha sık ihtiyaç duymaktadır. Türkiye’de hastane öncesi ASH hızla gelişmesine rağmen, geriatrik hastalara yönelik zaman aralıkları ve bölgesel sevk paternlerini inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, Ankara 112 ASH tarafından hizmet verilen 65 yaş ve üzeri hastaların demografik özelliklerini, hastane öncesi zaman aralıklarını ve bölgesel sevk örüntülerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif kesitsel tanımlayıcı çalışmaya, 1 Ocak–31 Aralık 2025 tarihleri arasında Ankara 112 ASH tarafından olay yerinden hastaneye nakledilen ≥65 yaş hastalar dahil edildi. Sekonder sevkler, olay yerinde tedavi edilen olgular ve eksik veriler dışlandı. Veriler Acil Sağlık Otomasyon Sistemi’nden elde edildi. Hastalar yaş grupları, cinsiyet, triyaj kodu, hastane öncesi zaman aralıkları ve bölgesel sevk durumuna göre analiz edildi.
Bulgular: Toplam 99.384 geriatrik hasta çalışmaya dahil edildi; ortalama yaş 77,9 ± 8,1 yıl olup hastaların %56,3’ü kadındı. Başvuruların %82,7’si medikal nedenlere bağlıydı ve en sık sarı triyaj kodu (%59,1) saptandı. Medyan yanıt süresi 8,85 dakika olup yaş ilerledikçe anlamlı olarak arttı (p < 0,001). Olay yeri müdahale süresi de ileri yaş gruplarında daha uzundu (p < 0,001). Olguların %38,0’ı bölge dışı sevklerden oluşmaktaydı ve bu grupta kırmızı triyaj oranı daha yüksekti. Buna karşın olay yeri müdahale süreleri bölge içi ve bölge dışı sevkler arasında neredeyse aynıydı.
Sonuçlar: Ankara 112 ASH, geriatrik hastalara uluslararası standartlarla uyumlu bir hastane öncesi bakım sunmaktadır. Bölgesel sevk farklılıklarına rağmen olay yeri müdahale sürelerinin benzer olması, klinik bakım kalitesinin korunduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Geriatrik hastalar, Acil Sağlık Hizmetleri, Hastane öncesi bakım, Yanıt süresi, Bölgesel sevk
Demographic Characteristics, Prehospital Time Intervals, and Regional Transfer Patterns of Geriatric Patients in Ankara 112 Emergency Medical Services: A Cross-Sectional Descriptive Study
Öz
Background: This The rapidly growing geriatric population places increasing demands on emergency medical services (EMS). Older adults require ambulance care more frequently due to chronic disease burden, functional decline, polypharmacy, and atypical clinical presentations. In Türkiye, comprehensive data focusing on geriatric prehospital care remain limited. This study aimed to evaluate demographic characteristics, prehospital time intervals, and regional transfer patterns of geriatric patients served by Ankara 112 EMS.
Methods: This retrospective cross-sectional descriptive study included patients aged ≥65 years who were transported from the scene to hospital by Ankara 112 EMS between January 1 and December 31, 2025. Inter-hospital transfers, non-transport cases, and records with missing data were excluded. Data were obtained from the Emergency Health Automation System and analyzed according to age group, gender, triage category, prehospital time intervals, and intra- or inter-regional transfer status.
Results: A total of 99,384 patients were included (mean age 77.9±8.1 years), and 56.3% were female. Medical conditions accounted for 82.7% of calls, and the most common triage category was yellow (59.1%). Median response time was 8.85 minutes and increased significantly with advancing age (p<0.001). On-scene intervention time was longer in older age groups (p<0.001). Inter-regional transfers constituted 38.0% of cases and were associated with higher red-triage rates, while on-scene times were
nearly identical between regions.
Conclusion: Ankara 112 EMS provides prehospital care to geriatric patients with performance indicators comparable to international standards. Consistent on-scene intervention times across regions suggest that clinical care quality is maintained regardless of transport distance at the population level overall.
Anahtar Kelimeler
Geriatric patients, Emergency Medical Services, Prehospital care, Response time, Regional transfer
Bu çalışma, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır.
Herhangi bir kişi, kurum veya şirkete teşekkür etmek gerekmiyor.