EN
TR
Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri
Öz
Çevreye karışan plastikler doğal süreçlerle (biyolojik metabolizma, UV ve mekanik aşınma gibi) ayrışma ve bozunmaya uğramakta ve çapı 5 mm’den küçük mikroplastiklere (MP’lere) ve çapı maksimum 1000 nm’den küçük olan parçacıklara ayrılarak nanoplastiklere (NP’lere) dönüşmektedir. Mikroplastiklerin temel kaynakları arasında peeling sabunlar, yüz temizleyiciler, köpükler, sigara izmaritleri, giysi mikrofiberleri, iç mekan tozları, bebek bezi, diş macunu, kapaklar, çatal bıçak takımları gıda kapları ve deniz ürünleri gibi kaynaklar bulunmaktadır. Bu ürünlerin çoğu fosil yakıtlardan veya işlenmemiş hammaddelerden üretilmekte ve çöplüklere veya kontrolsüz atıklara karışarak çevre kirliliğini arttırmaktadır. Geleneksel plastik üretimi ve atık yönetimi süreçleri, sera gazı emisyonlarını artırarak iklim değişikliğine neden olmaktadır. Özellikle denizlerde veya okyanuslarda görülen plastik kirliliği üzerine yapılan çalışmalar ve plastiklerin enzimler tarafından biyolojik olarak parçalanmasıyla ilgili araştırmalar önem kazanmıştır. Bu derleme makalesi bakteriler, funguslar gibi mikroorganizmaların metabolik süreçleri ile plastik atıkların biyolojik bozunması üzerine mevcut araştırmalara güncel bir genel bakış sağlamayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albertsson, A.C., Sares, C. & Karlsson, S. (1993). Increased biodegradation of LDPE with nonionic surfactant. Acta Polym. 44 (5), 243–246.
- Ali, S. S., Elsamahy, T., Koutra, E., Kornaros, M., El-Sheekh, M., Abdelkarim, E. A. & Sun, J. (2021). Degradation of conventional plastic wastes in the environment: A review on current status of knowledge and future perspectives of disposal. Science of The Total Environment 771, 144719.
- Ali, W., Buriro, R. S., Gandahi, J. A., Chen, Y., ul Aabdin, Z., Bhutto, S. & Zou, H. (2024). A critical review on male-female reproductive and developmental toxicity induced by micro-plastics and nano-plastics through different signaling pathways. Chemico-Biological Interactions 110976.
- Al-Sabagh, A. M., Yehia, F. Z., Eshaq, G., Rabie, A. M., & ElMetwally, A. E. (2016). Greener routes for recycling of polyethylene terephthalate. Egyptian Journal of Petroleum,25(1), 53-64.
- Amin, R., Sohaimi, E.S., Anuar, S.T. & Bachok, Z. (2020). Microplastic ingestion by zooplankton in Terengganu coastal waters, southern South China Sea. Mar. Pollut. Bull. 150, 110616. Andrady, A.L., (2011). Microplastic in the marine environment. Mar. Pollut. Bull. 62, 1596–1605.
- Asiandu, A. P., Wahyudi, A. & Sari, S. W. (2022). Aquatic plastics waste biodegradation using plastic degrading microbes. Journal of microbiology, biotechnology and food sciences, 11(5), e3724-e3724.
- Barboza, L. G. A., Cózar, A., Gimenez, B. C., Barros, T. L., Kershaw, P. J. & Guilhermino, L. (2019). Macroplastics pollution in the marine environment. In World seas: An environmental evaluation (pp. 305-328).
- Barnes, D. K., Galgani, F., Thompson, R. C., & Barlaz, M. (2009). Accumulation and fragmentation of plastic debris in global environments. Philosophical transactions of the royal society B: biological sciences,364(1526), 1985-1998.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Biyoremediasyon
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
12 Temmuz 2024
Kabul Tarihi
19 Aralık 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 2 Sayı: 2
APA
Erkılınç, İ., & Artan Onat, T. (2024). Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri. Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 2(2), 130-149. https://izlik.org/JA42CT86NA
AMA
1.Erkılınç İ, Artan Onat T. Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri. ACUJES. 2024;2(2):130-149. https://izlik.org/JA42CT86NA
Chicago
Erkılınç, İlknur, ve Tuba Artan Onat. 2024. “Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri”. Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi 2 (2): 130-49. https://izlik.org/JA42CT86NA.
EndNote
Erkılınç İ, Artan Onat T (01 Aralık 2024) Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri. Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi 2 2 130–149.
IEEE
[1]İ. Erkılınç ve T. Artan Onat, “Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri”, ACUJES, c. 2, sy 2, ss. 130–149, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42CT86NA
ISNAD
Erkılınç, İlknur - Artan Onat, Tuba. “Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri”. Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi 2/2 (01 Aralık 2024): 130-149. https://izlik.org/JA42CT86NA.
JAMA
1.Erkılınç İ, Artan Onat T. Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri. ACUJES. 2024;2:130–149.
MLA
Erkılınç, İlknur, ve Tuba Artan Onat. “Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri”. Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, c. 2, sy 2, Aralık 2024, ss. 130-49, https://izlik.org/JA42CT86NA.
Vancouver
1.İlknur Erkılınç, Tuba Artan Onat. Plastik Kirliliğinin Önlenmesinde Biyodegradasyon Sürecinin Yeri. ACUJES [Internet]. 01 Aralık 2024;2(2):130-49. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42CT86NA
