Evaluation of Land Cover and Land Use Changes in Nevşehir Province Using CORINE Data

Yıl 2025, Cilt: 3 Sayı: 2, 116 - 131, 31.12.2025

Burcu Çirci Selçuk

Öz

This study analyzes land cover and land use changes in Nevşehir Province between 1990 and 2018 based on the CORINE (Coordination of Information on the Environment) Level 3 classification. CORINE data provided by the European Environment Agency were processed in a Geographic Information System (GIS) environment, and spatial and percentage change analyses were conducted using thematic maps for five different periods (1990, 2000, 2006, 2012, and 2018). The findings reveal that Nevşehir has undergone significant transformations in the dynamics of agricultural, urban, and natural areas over the past twenty-eight years. In agricultural lands, non-irrigated arable areas decreased by 42,735 ha (−21.2%), while continuously irrigated areas increased by 65,904 ha (+76.1%). This reflects a growing dependence on irrigation-based agricultural systems. The increase observed in artificial surfaces (particularly in classes coded 111, 112, and 131) indicates the expanding influence of urbanization, industrial, and mining activities, while fragmentation and degradation trends have been identified in natural areas (classes 321 and 333). Moreover, an 81.9% increase in water bodies (class 512) demonstrates the spatial impact of reservoirs and dam investments. In conclusion, the case of Nevşehir clearly illustrates the spatial implications of agricultural restructuring and urbanization processes under the semi-arid conditions of Central Anatolia, highlighting the value of the CORINE dataset as a robust decision-support tool for sustainable land management and environmental planning.

Anahtar Kelimeler

Land Use , Geographic Information Systems , CORINE , Nevşehir

Nevşehir İlinde Arazi Örtüsü ve Arazi Kullanımı Değişimlerinin CORINE Verileriyle Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, Nevşehir ilinde 1990–2018 yılları arasında meydana gelen arazi örtüsü ve arazi kullanımı değişimlerini CORINE (Coordination of Information on the Environment) 3. düzey sınıflandırması temelinde analiz etmektedir. Avrupa Çevre Ajansı tarafından sağlanan CORINE verileri, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında işlenmiş ve beş farklı döneme (1990, 2000, 2006, 2012, 2018) ait tematik haritalar üzerinden alansal ve yüzdesel değişim analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, Nevşehir’de son yirmi sekiz yılda tarım, yerleşim ve doğal alan dinamiklerinde belirgin dönüşümler yaşandığını ortaya koymaktadır. Özellikle tarımsal alanlarda, sulanmayan ekilebilir alanların 42.735 ha azalarak %21,2 oranında küçüldüğü; buna karşılık sürekli sulanan alanların 65.904 ha artarak %76,1 oranında büyüdüğü belirlenmiştir. Bu durum, tarımsal üretimde sulama altyapısına dayalı sistemlerin giderek daha baskın hale geldiğini göstermektedir. Yapay yüzeylerde (özellikle 111, 112 ve 131 kodlu alanlarda) kaydedilen artış, kentleşme, sanayi ve madencilik faaliyetlerinin bölgesel ölçekteki etkilerini yansıtırken; doğal alanlarda (321 ve 333 kodlu sınıflar) parçalanma ve bozulma eğilimleri gözlenmiştir. Ayrıca su kütlelerinde (512) %81,9 oranında artış, gölet ve baraj yatırımlarının mekânsal etkilerini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak Nevşehir örneği, İç Anadolu’nun yarı kurak koşullarında gerçekleşen tarımsal yeniden yapılanma ve kentleşme süreçlerinin mekânsal etkilerini açık biçimde ortaya koymakta; CORINE veri setinin sürdürülebilir arazi yönetimi ve çevresel planlama çalışmalarında güçlü bir karar destek aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Arazi Kullanımı , Coğrafi Bilgi Sistemleri , CORINE , Nevşehir

Kaynakça

• Aune-Lundberg, L. & Strand, G.H. (2021). The content and accuracy of the CORINE Land Cover dataset for Norway. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 96, 102266.
• Bachantourian, M., Chaleplis, K., Gemitzi, A., Kalabokidis, K., Palaiologou, P. & Vasilakos, C. (2022). Evaluation of MODIS, Climate Change Initiative, and CORINE Land Cover Products Based on a Ground Truth Dataset in a Mediterranean Landscape. Land, 11(9), 1453.
• Baudoux, L., Inglada, J. & Mallet, C. (2021). Toward a yearly country-scale CORINE land-cover map without using images: A map translation approach. Remote Sensing, 13(6), 1-32.
• Baycan, Z., Küçük, V. & Örücü, S. (2025). Balıkesir İlinde Arazi Örtüsü ve Arazi Kullanımı Değişiminin CBS ile Belirlenmesi. 8th International Conference on Applied Engineering and Natural Sciences, 22-23 August 2025, Konya, Turkey.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, (2024). Nevşehir İli 2023 Yılı Çevre Durum Raporu, Nevşehir, Türkiye, (70s).
• Çevre ve Orman Bakanlığı, (2006). Kırşehir Nevşehir Niğde Aksaray Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, Plan Açıklama Raporu. Ankara, Türkiye (99s).
• Çivi, A., Akgündüz, E., Kalaycı, K., İnan, Ç., Sarıca, E. & Toru, E. (2009). CORINE (Coordination of Information on the Environment) projesi. TMMOB Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi, 02-06 Kasım 2009, İzmir, Türkiye.
• Gallardo, M., & Cocero, D. (2023). Using the European CORINE Land Cover Database: A 2011–2021 Specific Review. In: De Lázaro Torres, M.L., De Miguel González, R. (eds) Sustainable Development Goals in Europe. Key Challenges in Geography. Springer, Cham.
• Güre, M., Özel, M.E. & Özcan, H. (2009). Corine arazi kullanımı sınıflandırma sistemine göre Çanakkale İli. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(3), 37- 48.
• Işınkaralar, Ö. (2023). Arazi Örtüsü Değişiminin CORINE Verisiyle Modellenmesi: Ankara İlinin Kentsel Büyüme Tahmini. Artium, 11(1), 54-60.
• İydir, G. & Özdemir, M.A. (2024). Arazi Kullanımı ve Toprak Özelliklerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri Yardımıyla İncelenmesi: Türkiye-Manisa İli Sarıgöl İlçesi Ölçeğinde Bir Analiz. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 250-259.
• Kartal, F. (2024). Sivas İli Topografya ve Bazı Arazi Özelliklerinin CBS ile İncelenmesi. ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 8(4), 152-169.
• Kaya, N.S., Turan, İ.D., Dengiz, O. & Saygın, F. (2020). Farklı konumsal çözünürlüğe sahip uydu görüntüleri kullanarak CORINE arazi örtüsü/arazi kullanım sınıflarının belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 207-218.
• Kibaroğlu, Y. & Garipağaoğlu, N. (2022). Aşağı Meriç Havzası’nda arazi kullanımı. Doğu Coğrafya Dergisi, 27(48), 65-78.
• Pérez Martín, B., Martínez, A.R.S., Hernández, J.D., García, M.E.C. & Alcázar, G.V. (2020). El Programa Copernicus para la monitorización del territorio y los Objetivos del Desarrollo Sostenible, Centro Nacional de Información Geográfica, 798-20-042-1, Madrid, Spain.
• Mercan, Ç. (2025). Mardin Artuklu bölgesinde arazi kullanım dinamiklerinin CORINE ve CBS aracılığıyla analizi 1990-2018. 13. Uluslararası Mardin Artuklu Bilimsel Araştırmalar Kongresi, 13-15 Ocak 2025, Mardin, Türkiye.
• Polat, P. & Yalçın, F. (2020). Erzincan ili arazi kullanımının (2000–2018 yılları arası) CORINE sistemi ile değerlendirilmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 25(44), 125–150.
• Sarı, H. & Özşahin, E. (2016). CORINE sistemine göre Tekirdağ ilinin arazi kullanımı/arazi örtüsü (AKAÖ) özelliklerinin analizi. Journal of Tekirdag Agricultural Faculty, 13(30B), 13–26.
• Selçuk, S.F., Sarıoğlu Cebeci, M., Köker, B. & Yılmaz, Z. (2021). Konya ili arazi kullanım/örtüsü değişim analizi. Turkish Journal of Landscape Research, 4(2), 100–114.
• Şıkoğlu, E. (2017). Nevşehir Şehir Coğrafyası, Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ, Türkiye.
• URL-1, (2025). https://corine.tarimorman.gov.tr/corineportal/nedir.html , 26 Eylül 2025.
• URL-2, (2025). https://corine.tarimorman.gov.tr/corineportal/araziortususiniflari.html ,26 Eylül 2025.
• URL-3, (2025). https://nip.tuik.gov.tr , 14 Aralık 2025.
• URL-4, (2025). https://bolge12.dsi.gov.tr/Sayfa/Detay/1141 , 14 Aralık 2025.
• Üyük, A., Uzun, A. & Çardak, Ç. (2020). CORINE verileri ile değişim analizi: Denizli ili örneği. Turkish Journal of Landscape Research, 3(2), 97–107.
• Yeşil, P. & Güzel, M. (2021). Ordu ili arazi örtüsü/alan kullanımı değişiminin (1990–2018) CORINE verileri kullanılarak değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(3), 492–498.