THE HISTORICAL DEVOLOPMENT OF INTERACTIVE NARRATIVE

Öz

Interactive narrative is often regarded as a form of storytelling that emerged alongside digital technologies. However, when examined within a historical framework extending from oral culture to contemporary digital narratives, interaction can be seen to persist across different periods in continually transformed forms. Focusing on the historical development of interactive narrative across diverse periods and cultural contexts, this article aims to reveal the structural transformations of narrative forms. Designed as a qualitative review study, the research examines theoretical and historical literature from oral storytelling traditions, theatre, literature, video games, and cinema through a historical–comparative approach. The analysis demonstrates that interaction is not a modern invention but has been continuously reconfigured within narrative culture through various narrative practices and media forms. From this perspective, interactive narrative is understood not as a technological rupture, but as the reconfiguration of long-standing principles of interaction within narrative culture across different periods and narrative forms.

Anahtar Kelimeler

• Interactive Narrative
• Interactivity
• Narrative History
• Narrative Structures
• Interactive Storytelling
• Cross-Cultural Narrative

İNTERAKTİF ANLATININ TARİHSEL GELİŞİMİ

Öz

İnteraktif anlatı, çoğu zaman dijital teknolojilerle birlikte ortaya çıkmış yeni bir anlatı biçimi olarak ele alınmaktadır. Ancak sözlü kültürden günümüz dijital anlatılarına uzanan tarihsel süreç incelendiğinde, etkileşimin anlatının farklı dönemlerinde değişen biçimlerle varlığını sürdürdüğü görülmektedir. İnteraktif anlatının tarihsel gelişimini farklı dönemler ve kültürel bağlamlar üzerinden ele alan bu makale, anlatı biçimlerinde ortaya çıkan yapısal dönüşümü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel bir derleme çalışması olarak tasarlanan araştırmada; sözlü anlatı geleneği, tiyatro, edebiyat, video oyunları ve sinema alanlarında üretilmiş kuramsal ve tarihsel literatür, tarihsel-karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelenmiştir. İnceleme sonucunda etkileşimin modern bir icat olmadığı; anlatı kültürü içinde farklı anlatı pratikleri ve mecralar aracılığıyla sürekli olarak yeniden biçimlendiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede interaktif anlatı, teknolojik bir kırılma olarak değil, anlatı kültürü içinde uzun süredir var olan etkileşim ilkelerinin farklı dönemler ve anlatı biçimleri boyunca yeniden yapılandırılması olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İnteraktif Anlatı
• Etkileşim
• Anlatı Tarihi
• Anlatı Yapıları
• İnteraktif Hikaye Anlatıcılığı
• Kültürlerarası Anlatı

Kaynakça

1. Aarseth, E., (1997). Cybertext: Perspectives on Ergodic Literature. Baltimore: The Johns Hopkins University Press.
2. And, M., (1969). Geleneksel Türk Tiyatrosu. Ankara: Bilgi Yayınevi.
3. Barthes, R., (1977). “The Death of the Author”, Image Music Text, Çev. S. Heath, New York: Hill and Wang.
4. Bazin, A., (2011). Sinema nedir?, Çev. İ. Şener, İstanbul: Doruk Yayınları.
5. Borges, J. L., (2008). Ficciones: Hayaller ve Hikâyeler, Çev. T. Uyar ve F. Özgüven, İstanbul: İletişim Yayınları.
6. Brecht, B., (1964). Brecht on Theatre: The Development of an Aesthetic, Çev. J. Willett, New York: Hill and Wang.
7. Briffault, R., (1965). The Troubadours, Bloomington: Indiana University Press.
8. Burke, P., (1978). Popular Culture in Early Modern Europe. London: Temple Smith.

9. Calvino, I., (2022). Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu, Çev. E. Cendey, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
10. Cicero., (1967). De oratore, Çev. E. W. Sutton ve H. Rackham, Cambridge: William Heinemann/Harvard University Press.
11. Devellioğlu, F., (2008). Osmanlıca–Türkçe Ansiklopedik Lügat. Ankara: Aydın Kitabevi.
12. Fischer-Lichte, E., (2008). The Transformative Power of Performance: A New Aesthetics. London: Routledge.
13. Jenkins, H., (2006). Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. New York: New York University Press.
14. Juul, J., (2005). Half-real: Video Games Between Real Rules and Fictional Worlds. Cambridge: MIT Press.
15. Kudret, C., (1973). Orta Oyunu. Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları.
16. Kudret, C., (1992). Karagöz (Cilt I). Ankara: Bilgi Yayınevi.
17. Landow, G. P., (1997). Hypertext: The Convergence of Contemporary Critical Theory and Technology. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
18. MacKillop, J., (2004). A Dictionary of Celtic Mythology. New York: Oxford University Press.
19. Manovich, L., (2023). Yeni Medyanın Dili, Çev. A. E. Pilgir, Ankara: AA Kitap.
20. McLuhan, M., (1994). Understanding Media: The Extensions of Man. Cambridge: MIT Press.
21. Murray, J. H., (1997). Hamlet on the Holodeck: The Future of Narrative in Cyberspace. Cambridge: MIT Press.
22. Nagy, G., (1996). Homeric Questions. Austin, TX: University of Texas Press.
23. Oxford University Press (2011). Oxford Music. https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199579037.001.0001/acref-9780199579037-e-3587?fromCrossSearch=true ., 30.10.2025.
24. Ryan, M. L., (2001). Narrative as Virtual Reality: Immersion and Interactivity in Literature and Electronic Media. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
25. Sandars, N. K., (2000). Gılgamış Destanı, Çev. S. Kutlu ve T. Duralı, Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
26. Stam, R., (1985). Reflexivity in Film and Literature: From Don Quixote to Jean-Luc Godard. New York: Columbia University Press.
27. Wickham, G., (1992). A History of the Theatre. Oxford: Phaidon Press.