Teke Kızı Tatyana Romanında “Ya” Bağlacının Kullanımı
Öz
Çalışmamızda Teke Kızı Tatyana romanında bulunan “ya” bağlacının anlamsal ve yapısal olarak tasnifi yapılmıştır. Bu tasnif sırasında fişleme yöntemi kullanılmış, “ya” bağlacının nereleri bağladığı tespit edilmiştir. Eserde 99 tane “ya” bağlacı tespit edilmiştir. Bunların büyük kısmı “veya” anlamındaki “ya” bağlacını oluştururken Türkiye Türkçesinde bulunmayan yapılar da belirtilmiştir.
“Ya” bağlacı Türkçede sıklıkla kullanılan bir bağlaçtır. Tek başına kullanılmasının yanı sıra “ya… ya…”, “ya da”, “ya… ya da..”, “veya”, “veyahut” gibi şekillerde ve ayrıca “olur ya”, “öyle ya”, “var ya” gibi yapılarda da kullanıldığı görülmektedir. Çalışmamızda “ya” bağlacı hem biçimsel olarak hem de işlevsel olarak incelenmeye çalışılmıştır.
Eserin incelenmesinde “ya” bağlacının bağladığı unsurlar dikkate alınmıştır. Bu unsurlar kelime, kelime grubu ve cümleleri bağlamıştır. İşlevsel olarak ise seçenek, anımsatma, olasılık, soru sorma işlevlerinin kullanıldığı tespit edilmiştir. Bağlacın kullanım yeri, bağladığı unsurlar ve işlevleri göz önünde bulundurulurken yazarın üslubunun da önemli olduğu belirtilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Annanurov, A. (1962). Grammatika. Aşkabat: Türkmen Dövlet Okuv-Pedagogik Neşriyatı.
- Atacanov, A. (1987). Teke Gızı Tatyana. Aşkabat: Türkmenistan Neşriyatı.
- Banguoğlu, T. (1940). Anahtarlarıile Türk Grameri. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
- Banguoğlu, T. (2011). Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Berdi Sarıyev, N. G. (1998). Türkmencenin Grameri. Ankara: Türk dünyası Gençlerinin Mahtumkulu Yayın Birliği.
- Ediskun, H. (2017). Yeni Türk Dilbilgisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Ergin, M. (2004). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım Yayın Tanıtım.
- Gencan, T. N. (1979). Dilbilgisi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
3 Ekim 2019
Kabul Tarihi
25 Ekim 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 2