ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ

Metin Ceylan

ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ

Öz

Şairler, yaşadıkları çağın hayat tezahürlerini, konuştukları dilin inceliklerinden yararlanarak çeşitli yönleriyle dile getiren sanatçılardır. Geçmişten günümüze devam eden bu süreç, birçok unsuru içinde barındırmaktadır. Şairler, kaleme aldıkları veciz ve beliğâne manzumeleriyle; doğumdan ölüme, gençlikten ihtiyarlığa, hastalıktan savaşlara ve unutulmayan aşklara kadar nice güzellikleri ve acıları bu güne ulaştırmayı başarmış, seçkin şahsiyetlerdir. Şairlerin eserlerinde yer verdikleri ve toplumların bünyesinde en fazla etki bırakan hususlardan biri de savaşlardır. Antik Yunan edebiyatındaki İlyada, İran edebiyatındaki Şehnâme, Türk edebiyatındaki Gazavatnâmeler gibi günümüze ulaşmış olan önemli eserler, savaşların mahiyetini, cemiyetlerde bıraktığı derin tesirleri ve savaşların, dünya tarihindeki konumunu yansıtmaları bakımından değerli görülmektedir. Bu çalışmada, 13. yüzyıl İran edebiyatı şairi Enverî’nin kasidelerinde yer alan savaş tasvirleri ele alınmış ve incelenmiştir. Enverî’nin yaşadığı bu yüzyıl, Türklerin, İranlıların ve Arapların tarihinde birçok savaşa sahne olmuş bir dönemdir. Enverî’nin savaş tasvirleri ile ilgili beyitleri, İran coğrafyasında birbiriyle mücadele içerisinde bulunan Türklerin, özellikle Selçuklu Türklerinin savaşlarını, onların içinde yaşamış bir şairin gözüyle aktarması nedeniyle önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akyüz K. (1986). Batı Tesirinde Türk Şiiri Antolojisi, İnkılâp Kitabevi, İstanbul.
Asuman G. (2018). “Sultan Mahmud’un Son Yolculuğuna Bir Ağıt”, İ.Ü. Şarkiyat Mecmuası, 33, İstanbul.
Brujin J. T. P. (2012). “Anwari”, Encyclopædia Iranica, C. II, Fasc. 2 http://www.iranicaonline.org/articles/anwari.
Büyükakıncı E. (2003). “Uluslararası İlişkilerdeki Savaş İncelemelerinde ‘Tarih’in Metodolojik Araç Olarak Kullanımına Bir Bakış”, Doğu Batı, S. 24.
Çetin O. (1995), “Horasan”, TDVİA, C. XVIII, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul.
Ertuğrul, A. (yay. haz.) (2004). Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-Memâlik (Kitabu Sûreti’l-Arz), Müslüman Coğrafyacıların Gözüyle Ortaçağ’da Türkler, İbn Havkal, İstahrî, Kudâme b. Ca‘fer, İbn Fakîh, İbn Rusteh, El-Ya‘kûbî, İbn Hurdazbih İçinde, (drl. çev. Yusuf Ziya Yörükan), Gelenek Yayınları, İstanbul.
Hegel G. W. F. (1974). Essential Writings, (ed. Fredrick G. Weiss), Touchbooks, Newyork.
Harper. (Aktaran: Bağçe H. E. 2003) “Küresel Savaşların Eşiğinde Kant ve Hegel’i Yeniden Okumak: Sürekli Barış İçin Savaş Gerekli mi?”, Doğu Batı, S. 24, Ağustos-Eylül-Ekim

İbn Havkal (2004). “Kitâbü’l-Mesâlik ve’l-Memâlik (Kitabu Sûreti’l-Arz)”, Müslüman Coğrafyacıların Gözüyle Ortaçağ’da Türkler, İbn Havkal, İstahrî, Kudâme b. Ca‘fer, İbn Fakîh, İbn Rusteh, El-Ya‘kûbî, İbn Hurdazbih İçinde, (drl. çev. Yusuf Ziya Yörükan, haz. Ali Ertuğrul), Gelenek Yayınları, İstanbul.
Kant I. (1993). Political Writing, (ed. HansReiss), Cambridge: Cambridge University Press, (aktaran H. Emre Bağçe), “Küresel Savaşların Eşiğinde Kant ve Hegel’i Yeniden Okumak: Sürekli Barış İçin Savaş Gerekli mi?”, Doğu Batı, S. 24, Ağustos-Eylül-Ekim, 2003.
Karahan, A. (1988). Nef’î, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.
Karahan A. (1995). “Enverî, Evhadüddin”, TDVİA, C. XI. Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul.
Khanbagi R. (2004). “Preface”, Persian Classical and Modern Poetry – A Bibliography, International Society for Iranian Culture, Global Scholary Publications, New York.
Köprülü, M. F. (1980). Türk Edebiyatı Tarihi, Ötüken Yayınları, Ankara.
Kudekanî, Ş. (M 1995-H 1374). Muhammed Rızâ; “Müflis-i Kimyâ-fürûş”, Tehrân.
Lambdin L. C., Lambdin R. T. (2000). “Islamic Literature”, Encyclopedia of Medieval Literature, Routledge, (ed. Laura Cooner Lambdin, Robert T. Lambdin), New York.
Levend A. S. (1988). Türk Edebiyatı Tarihi, C. I, Türk Tarih Kurumu Yayınları, VIII. Dizi, 3. Baskı, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
Nefîsî S. (M 1997-H 1376). Dîvân-i Enverî, Tehrân.
Nefisî S. (M 2010-H 1389). Ahvâl ve Asâr-ı Enverî (Enverî’nin Edebî Kişiliği ve Eserleri), Pervîz Bâbâyî, Dîvân-ı Enverî, Mü’essese-i İntişârât-ı Nigâh, Tahran.
Özaydın A. (1995). “Sencer”, TDVİA, C. XXXVI., Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul.
Rezevî M. (M 1985-H 1364). Muhammed Takî; Dîvân-ı Enverî, C. 1, Tehrân.
Rypka J. (2001). “Poets and Prose Writers of the Late Seljuq and Mongol Periods,” The Cambridge History of Iran, The Saljuq and Mongol, (ed. J. A. Boyle), C. 5, Cambridge University Press, 4. Baskı, Cambridge. Saberi R. (çev.) (2012). “An Invitation to Persian Poetry”, Ketab Corp. 2. Baskı, Los Angeles.
Schimmel A., Welch S. C. (1983). “Anvari and His Poetry”, Anvari’s Divan – A Pocket Book for Akbar, The Metropolitan Museum of Art, New York.
Semerkandlı Devletşah (2003). Tezkiretü’ş-Şu‘ara, (yay. haz. Edward Granville Brown), Esatîr Yayınları, Tahran.
Starr S. F. (2013). Lost Enlightment, Central Asia’s Golden Age from the Arab Conquest to Tamerlane, Princeton University Press, Princeton.
Sümer F. (2009). “Selçuklular” TDVİA, C. XXXVI, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara.
Şehidî S. C. (M 2008-H 1387). “Şerh-i Lügat ve Müşkülât-ı Divan-ı Enverî” (Enverî’nin Lügat Şerhi ve Divan’ının Zorlukları), İlmî ve Ferhengi Yayınları Şirketi I. Baskı, 1979, Tahran.
Tuna O. N. (1987). “Ebi Verdi İran’da Bir Türk Diyalekti”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, Türk Dil Kurumu Yayını, Ankara.
Vanlıoğlu M. (2001). Fars Edebiyatı, TDVİA, C. 24, İstanbul.
Yıldırım N. (2012). Îrân Edebiyatı (Gazneliler Dönemi), Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları. No:258, Edebiyat Kesimi Yayınları No: 192, Doğu Dilleri ve Edebiyatları Yayınları No: 74, Erzurum.
Zebîhullah, S. (M 1992-H 1371). Tarîh-i Edebiyât der Îrân, Tehrân, Firdevsî Yayınevi (İntişârât-i Firdevsî),Tahran.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Metin Ceylan ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

11 Aralık 2020

Kabul Tarihi

29 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 4 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA63FY82GC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ceylan, M. (2020). ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 4(2), 84-139. https://izlik.org/JA63FY82GC

AMA

1.Ceylan M. ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ. ADEA. 2020;4(2):84-139. https://izlik.org/JA63FY82GC

Chicago

Ceylan, Metin. 2020. “ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ”. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi 4 (2): 84-139. https://izlik.org/JA63FY82GC.

EndNote

Ceylan M (01 Aralık 2020) ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi 4 2 84–139.

IEEE

[1]M. Ceylan, “ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ”, ADEA, c. 4, sy 2, ss. 84–139, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63FY82GC

ISNAD

Ceylan, Metin. “ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ”. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi 4/2 (01 Aralık 2020): 84-139. https://izlik.org/JA63FY82GC.

JAMA

1.Ceylan M. ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ. ADEA. 2020;4:84–139.

MLA

Ceylan, Metin. “ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ”. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2020, ss. 84-139, https://izlik.org/JA63FY82GC.

Vancouver

1.Metin Ceylan. ENVERÎ’NİN KASİDELERİNDE SAVAŞ TASVİRLERİ. ADEA [Internet]. 01 Aralık 2020;4(2):84-139. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63FY82GC