Türkiye'nin Katı Atık Yönetiminin AB İlerleme Raporları Bağlamında İncelenmesi

Öz

Bu makale, Avrupa Birliği entegrasyon sürecinde Türkiye'de benimsenen katı atık yönetimi uygulamalarını AB İlerleme Raporlarına dayanarak analiz etmektedir. Türkiye'nin katı atık yönetimi uygulamaları üzerindeki etki, 1998 yılından bu yana AB İlerleme Raporlarında sunulan katı atık verilerinde açıkça görülmektedir. Özellikle 1998 yılından sonra başlatılan katı atık yönetimi uygulamaları, takip eden her ilerleme raporunda tutarlı bir gelişme göstermiştir. Bu çalışma, sürdürülebilir katı atık uygulamalarının gelişmiş ülkeler tarafından küresel olarak benimsenmesini ve Türkiye'de yeni ve dönüştürücü değişikliklere duyulan ihtiyacı incelemektedir. Çalışmada, Avrupa Birliği tarafından Türkiye için yayınlanan ilerleme raporları analiz edilmiş ve nitel araştırma yöntemlerinden biri olan metin analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, Türkiye'nin katı atık yönetimi politikalarının ve uygulama araçlarının, değişen ihtiyaç ve koşullara uyum sağlamak amacıyla AB ilerleme raporlarından doğrudan etkilendiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Katı atık yönetimi
• Türkiye’de katı atık yönetimi
• AB İlerleme Raporları

Exploration of Turkey's Solid Waste Management in the Context of EU Progress Reports

Öz

This article analyses the solid waste management practices adopted in Turkey during the European Union integration process, based on the EU Progress Reports. The impact on Turkey's solid waste management practices is evident in the solid waste data presented in the EU Progress Reports since 1998. In particular, solid waste management practices initiated after 1998 have shown a consistent development in each subsequent progress report. This study examines the global adoption of sustainable solid waste practices by developed countries and the need for new and transformative changes in Turkey. The study analysed the progress reports published by the European Union for Turkey and used the method of textual analysis, one of the qualitative research methods. The research results showed that Turkey's solid waste management policies and implementation tools are directly influenced by the EU progress reports in order to adapt to changing needs and conditions.

Anahtar Kelimeler

• management of solid waste
• management of solid waste in Turkey
• EU Progress Reports

Kaynakça

1. Abdel-Shafy, H. I. and Mansour, M. S. (2018). “Solid waste issue: Sources, composition, disposal, recycling, and valorization.” Egyptian journal of petroleum, 27(4), 1275-1290.
2. Alakaş, H. M., Kızıltaş, Ş., Eren, T. ve Özcan, E. (2018). "Sıfır atık projesi kapsamında atıkların toplanması: Kırıkkale ilinde homojen çoklu araç yönlendirme uygulaması." Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 3(3), 190-196.
3. Bilgili, M. Y. (2020). "Katı atık yönetiminde bazı kavramlar ve açıklamalar." Avrasya Terim Dergisi, 8(2), 88-97.
4. Biyan, Ö. ve Gök, M. (2014). "Çevre politikaları kapsamında Avrupa Birliği ve Türkiye’de çevre vergilerinin uygulanması: Karşılaştırmalı bir analiz." Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 281-310.
5. Curran, T., & Williams, I. D. (2012). “A zero waste vision for industrial networks in Europe.” Journal Of Hazardous Materials, 207, 3-7.
6. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022). Sıfır atık.
7. Dağıdır, S. (2020). “Türkiye'de katı atık yönetimi ve AB ile karşılaştırılması” [Yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi].
8. Erdem, M. S. ve Yenilmez, F. (2017). "Türkiye'nin Avrupa Birliği çevre politikalarına uyum sürecinin değerlendirilmesi." Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 91-119.

9. European Commission. (1998). Progress report on the European Union, Cardiff, Wales.
10. European Commission. (1999). Progress report on the European Union, Helsinki, Finland.
11. European Commission. (2000). Progress report on the European Union, Helsinki, Finland.
12. European Commission. (2001). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
13. European Commission. (2002). Progress report on the European Union, Ankara, Turkey.
14. European Commission. (2003). Progress report on the European Union, Ankara, Turkey.
15. European Commission. (2004). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
16. European Commission. (2005). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
17. European Commission. (2006). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
18. European Commission. (2007). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
19. European Commission. (2008). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
20. European Commission. (2009). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
21. European Commission. (2010). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
22. European Commission. (2011). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
23. European Commission. (2012). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
24. European Commission. (2013). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
25. European Commission. (2014). Progress report on the European Union, Brussels, Belgium.
26. European Commission. (2015). Turkey Report, Brussels, Belgium.
27. European Commission. (2016). Turkey Report, Brussels, Belgium.
28. European Commission. (2018). Turkey Report, Strasbourg, France.
29. European Commission. (2019). Turkey Report, Brussels, Belgium.
30. European Commission. (2020). Turkey Report, Brussels, Belgium.
31. European Commission. (2021). Turkey Report, Strasbourg, France.
32. European Commission. (2022). Turkey Report, Brussels, Belgium.
33. European Commission. (2023). Turkey Report, Brussels, Belgium.
34. Gül, M. ve Yaman, K. (2021). "Türkiye'de atık yönetimi ve sıfır atık projesinin değerlendirilmesi: Ankara örneği." Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(4), 1267-1296.
35. Hamer, G. (2003). “Solid waste treatment and disposal: effects on public health and environmental safety.” Biotechnology advances, 22(1-2), 71-79.
36. Metin, O., & Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: İletişim bilimlerinde ve sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 273-294.
37. Nanda, S., & Berruti, F. (2021). “Municipal solid waste management and landfilling technologies: a review.” Environmental chemistry letters, 19(2), 1433-1456.
38. Sayıştay. (2007). “Performans denetim raporu: Türkiye'de atık yönetiminin değerlendirilmesi: Ulusal düzenlemeler ve uygulama sonuçları.” Sayıştay Dergisi, 64, 131-143.
39. Suri, H., & Clarke, D. (2009). Advancements in research synthesis methods: From a methodologically inclusive perspective. Review of Educational Research, 79(1), 395-430.
40. T.C. Avrupa Birliği Bakanlığı. (2024). Katılım sürecindeki müzakereler [PDF dosyası]. Erişim adresi: https://www.ab.gov.tr/files/rehber/07_rehber.pdf.
41. Türkiye Cumhuriyeti. (1930). Genel Hıfzıssıhha Kanunu. Resmî Gazete, Kanun No. 1593.
42. Türkiye Cumhuriyeti. (1984). Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kanunu (Kanun No. 3030). Resmî Gazete, Kanun No. 3030.
43. Türkiye Cumhuriyeti. (1983). Çevre Kanunu. Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazete, Kanun No. 2872.
44. Vigneswaran, S., Kandasamy, J. and Johir, M. A. H. (2016). “Sustainable operation of composting in solid waste management.” Procedia Environmental Sciences, 35, 408-415.
45. Yaylı, H. ve Kaya, H. (2020). "Türkiye'nin AB çevre politikalarına uyumu: İlerleme raporları çerçevesinde." Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(3), 664-684.
46. Yıldırım, U. ve Budak, S. (2014). "AB tam üyelik sürecinde Türkiye'nin çevre politikasındaki değişimler." Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 173-191.
47. Zengin, E. ve Ulutaş, K. (2016). "Büyükşehir ilçe belediyelerinde yerel katı atık ücret tarifelerinin belirlenmesi ve uygulanması." Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 26-42.
48. Zeytin, M. ve Kırlıoğlu, H. (2014). "Çevre yönetim sistemi ve yerel yönetimler." Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(5).