Temporomandibular Eklem Artrosentezi: Uygulama Teknikleri, İntraartiküler Ajanlar ve Dekstroz Proloterapisinin Güncel Rolü: Narratif Derleme

Öz

Temporomandibular eklem (TME) artrosentezi, özellikle redüksiyonsuz disk deplasmanı ve kapalı kilit gibi internal derangement olgularında ağrının azaltılması ve mandibular hareket açıklığının artırılması amacıyla kullanılan minimal invaziv bir tedavi yöntemidir. İlk olarak Nitzan ve arkadaşları tarafından tanımlanan bu teknik; eklem içi inflamatuar mediatörlerin uzaklaştırılması, intraartiküler basıncın azaltılması ve adezyonların mekanik olarak çözülmesi yoluyla etki göstermektedir. Günümüzde artrosentez, konservatif tedaviler ile cerrahi girişimler arasında önemli bir tedavi basamağı olarak kabul edilmektedir ve uygun hasta seçimi ile yüksek klinik başarı oranları sunmaktadır. Artrosentez uygulaması çift girişli (double-puncture) ve tek girişli (single-puncture) tekniklerle gerçekleştirilebilmektedir. Çift girişli teknik, eklem boşluğunun daha etkin irrigasyonuna olanak sağlarken; tek girişli teknikler daha az invaziv olmaları ve hasta konforunu artırmaları nedeniyle son yıllarda daha fazla tercih edilmektedir. Bununla birlikte, mevcut literatürde teknikler arasında belirgin bir üstünlük gösterilememiştir ve klinik sonuçların büyük ölçüde eklem içi patolojinin derecesi ve cerrahın deneyimi ile ilişkili olduğu bildirilmektedir. Artrosentez sonrası intraartiküler ajan uygulamaları tedavi etkinliğini artırmak amacıyla sıklıkla kullanılmaktadır. Hyaluronik asit, kortikosteroidler ve otolog biyolojik ürünler yaygın olarak araştırılmıştır. Son yıllarda dekstroz proloterapisi ise rejeneratif etkileri nedeniyle dikkat çekmektedir. Dekstrozun kontrollü inflamatuar yanıt oluşturarak fibroblast aktivasyonu ve kollajen sentezini artırdığı, böylece eklem stabilitesine katkı sağladığı bildirilmektedir. Bu derlemenin amacı, TME artrosentezi uygulama tekniklerini ve kullanılan intraartiküler ajanları değerlendirmek, özellikle dekstroz proloterapisinin güncel rolünü ve klinik etkinliğini ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

• Artrosentez
• Dekstroz proloterapisi
• Hiyalüronik asit
• İntraartiküler enjeksiyon
• Temporomandibular bozukluklar

Destekleyen Kurum

Bu çalışma kapsamında, yazarların çıkar çatışması olabilecek durumları kapsayan bilimsel ve tıbbi komite üyeliği veya üyeleri ile ilişkileri, bilirkişilik, danışmanlık, herhangi bir kuruluşta istihdam durumu, hissedarlık gibi bağlantıları bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Makalemiz derleme türünde olduğu için etik kurul onayı gerekmemektedir.

Temporomandibular Joint Arthrocentesis: Application Techniques, Intra-Articular Agents, and the Current Role of Dextrose Prolotherapy: A Narrative Review

Öz

Temporomandibular joint (TMJ) arthrocentesis is a minimally invasive treatment method used to reduce pain and increase mandibular range of motion, particularly in cases of internal derangement such as irreducible disc displacement and closed lock. First described by Nitzan et al., this technique works by removing intra-articular inflammatory mediators, reducing intra-articular pressure, and mechanically dissolving adhesions. Today, arthrocentesis is considered an important treatment step between conservative and surgical interventions and offers high clinical success rates with appropriate patient selection. Arthrocentesis can be performed using double-puncture and single-puncture techniques. The double-puncture technique allows for more effective irrigation of the joint space, while single-puncture techniques are preferred more in recent years due to their less invasive nature and improved patient comfort. However, the current literature has not demonstrated a clear superiority between the techniques, and clinical outcomes are reported to be largely related to the degree of intra-articular pathology and the surgeon's experience. Intraarticular agent applications after arthrocentesis are frequently used to improve treatment efficacy. Hyaluronic acid, corticosteroids, and autologous biological products have been widely investigated. In recent years, dextrose prolotherapy has attracted attention due to its regenerative effects. Dextrose is reported to increase fibroblast activation and collagen synthesis by creating a controlled inflammatory response, thus contributing to joint stability. The aim of this review is to evaluate the techniques and intraarticular agents used in TMJ arthrocentesis, and to highlight the current role and clinical efficacy of dextrose prolotherapy in particular.

Anahtar Kelimeler

• Arthrocentesis
• Dextrose prolotherapy
• Hyaluronic acid
• Intra-articular injection
• Temporomandibular disorders

Kaynakça

1. Okeson JP. Management of Temporomandibular Disorders and Occlusion. 8th ed. St. Louis, MO: Elsevier; 2020. p. 102–371.
2. Schiffman E, Ohrbach R, Truelove E, et al. Diagnostic criteria for temporomandibular disorders (DC/TMD). J Oral Facial Pain Headache. 2014;28(1):6-27.
3. Manfredini D, Guarda-Nardini L, Winocur E, Piccotti F, Ahlberg J, Lobbezoo F. Epidemiology of temporomandibular disorders. J Oral Rehabil. 2011;38(6):443-56.
4. Scrivani SJ, Keith DA, Kaban LB. Temporomandibular disorders. N Engl J Med. 2008;359(25):2693-705.
5. De Leeuw R, Klasser GD. Orofacial pain: guidelines for assessment, diagnosis, and management. 6.th ed. Chicago: Quintessence;2018.
6. Ohrbach R, Dworkin SF. Chronic pain and temporomandibular disorders. J Oral Rehabil. 2016;43(6):425-36.
7. Greene CS. Managing temporomandibular disorders patients. J Am Dent Assoc. 2010;141(9):1086-8.
8. Nitzan DW, Dolwick MF, Heft MW. Arthrocentesis of the temporomandibular joint. J Oral Maxillofac Surg. 1991;49(11):1163-7.

9. Guarda-Nardini L, Ferronato G, Favero L, Manfredini D. Arthrocentesis of the temporomandibular joint: systematic review. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2008;106(1):e1-10.
10. Alkan A, Etöz OA. A new approach to arthrocentesis of the temporomandibular joint. J Oral Maxillofac Surg. 2010;68(12):2968-71.
11. Dolwick MF, Widmer CG. Temporomandibular joint arthrocentesis: an evidence-based review. Front Oral Maxillofac Med. 2020;2:10.
12. Guarda-Nardini L, De Almeida AM, Manfredini D. Arthrocentesis of the temporomandibular joint: systematic review and clinical implications of research findings. J Oral Facial Pain Headache. 2021;35(1):17-29.
13. Singh RK, Pal US, Agarwal A, Singh N. Arthrocentesis of temporomandibular joint: a review. J Maxillofac Oral Surg. 2013;12(1):2-9.
14. Yura S, Totsuka Y. Relationship between effectiveness of arthrocentesis and stage of internal derangement. Int J Oral Maxillofac Surg. 2005;34(6):630-3.
15. Hegab AF, Ali HE, Elmasry M, Khallaf MG. Platelet-rich plasma injection as an effective treatment for temporomandibular joint disorders. J Oral Maxillofac Surg. 2015;73(9):1706-13.
16. Kopp S, Wenneberg B, Haraldson T, Carlsson GE. The short-term effect of intra-articular injections of sodium hyaluronate and corticosteroid on temporomandibular joint pain and dysfunction. J Oral Maxillofac Surg. 1985;43(6):429-35.
17. Al-Belasy FA. Arthrocentesis for the treatment of temporomandibular joint disorders. Int J Oral Maxillofac Surg. 2005;34(3):254-9.
18. Rabago D, Slattengren A, Zgierska A. Prolotherapy in primary care practice. Mayo Clin Proc. 2010;85(4):379-89.
19. Sit RW, Reeves KD, Zhong CC, et al. Efficacy of hypertonic dextrose injection (prolotherapy) in temporomandibular joint dysfunction: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep. 2021;11:14638.
20. Siewert M, Pokrowiecki R, Zawadzki PJ, Stopa Z. Arthrocentesis of temporomandibular joints—A clinical comparative study. Life (Basel). 2024;14(12):1594.
21. Guarda-Nardini L, Manfredini D, Ferronato G. Arthrocentesis in temporomandibular joint disorders: indications and clinical outcomes. Int J Oral Maxillofac Surg. 2020;49(9):1211-7.
22. Al-Moraissi EA, Wolford LM, Perez D, Laskin DM, Ellis E. Does arthrocentesis improve temporomandibular joint disorders? A systematic review and meta-analysis. J Oral Maxillofac Surg. 2020;78(9):1443-53.
23. Nitzan DW. Arthrocentesis for management of severe closed lock of the temporomandibular joint. Oral Maxillofac Surg Clin North Am. 2021;33(3):345-52.
24. Yilmaz O, Korkmaz YT, Tuz HH. Comparison of arthrocentesis outcomes in temporomandibular disorders. J Craniomaxillofac Surg. 2021;49(6):476-82.
25. Murakami K, Segami N, Nishimura M. Outcome of arthrocentesis for temporomandibular joint disorders: a prospective clinical study. Int J Oral Maxillofac Surg. 2022;51(5):617-23.
26. Kalbande BS, Vishnani R, Malaviya R. A review on techniques of TMJ arthrocentesis. Rheumatology (Sunnyvale). 2022;12:299.
27. Şentürk MF, Yazıcı T, Gülşen U. Techniques and modifications for TMJ arthrocentesis: A literature review. Cranio. 2017;36(1):1-9.
28. Monteiro JLG, de Arruda JAA, Silva EDOE, Vasconcelos BCDE. Is single-puncture TMJ arthrocentesis superior to the double-puncture technique for the improvement of outcomes in patients with TMDs? J Oral Maxillofac Surg. 2020;78(8):1319.e1-1319.e15.
29. Abdallah AMA, El Fadly MAEA, Abdelfateh SMG, Taha MMS. Efficacy of duloxetine with arthrocentesis in the management of TMJ internal derangement. J Craniofac Surg. 2024;35(4):1236-40.
30. Li F, Wu C, Sun H, Zhou Q. Effect of platelet-rich plasma injections on pain reduction in patients with temporomandibular joint osteoarthrosis: a meta-analysis of randomized controlled trials. J Oral Facial Pain Headache. 2020;34(2):149-56.
31. Mourão CFAB, Valiense H, Melo ER, Mourão NBMF, Maia MDC. Obtention of injectable platelet-rich fibrin (i-PRF) and its polymerization with bone graft: technical note. Rev Col Bras Cir. 2015;42(6):421-3.
32. Haddad C, Zoghbi A, El Skaff E, Touma J. Platelet-rich plasma injections for the treatment of temporomandibular joint disorders: a systematic review. J Oral Rehabil. 2023;50:1330-9.
33. Parlawar AN, Mundada BP. Enhancing pain relief in temporomandibular joint arthrocentesis: platelet-rich plasma and hyaluronic acid synergy. Cureus. 2023;15(9):e45646.
34. Torres-Rosas R, Castro-Gutiérrez ME, Flores- Mejía LA, Torres-Rosas EU, Nieto-García RM, Argueta-Figueroa L. Ozone for the treatment of temporomandibular joint disorders: a systematic review and meta-analysis. Med Gas Res. 2023;13(3):149-54.
35. Ernberg M, Hedenberg-Magnusson B, List T, Svensson P. Efficacy of botulinum toxin type A for treatment of persistent myofascial TMD pain: a randomized, controlled, double-blind multicenter study. Pain. 2011;152(9):1988-96.
36. Kim Y, Kim MJ, Yun PY, Ku JK. Prolotherapy for temporomandibular joint disorders: an updated comprehensive review. J Korean Assoc Oral Maxillofac Surg. 2025;51(6):354-61.
37. Refai H, Altahhan O, Elsharkawy R. The efficacy of dextrose prolotherapy for temporomandibular joint hypermobility: a preliminary prospective, randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. J Oral Maxillofac Surg. 2011;69(12):2962-70.
38. Dasukil S, Shetty SK, Arora G, Degala S. Impact of prolotherapy in temporomandibular joint disorder: a quality of life assessment. Br J Oral Maxillofac Surg. 2021;59(5):599-604.
39. Habaka YF, Al Sharawy E, Bary T, Abdelmabood A. Comparative study between sodium hyaluronic acid and dextrose prolotherapy in management of temporomandibular joint internal derangement. Dent Sci Updates. 2021;2(1):47-54.
40. Refai H. Long-term therapeutic effects of dextrose prolotherapy in patients with hypermobility of the temporomandibular joint: a single-arm study with 1-4 years' follow up. Br J Oral Maxillofac Surg. 2017;55(5):465-70.
41. Zarate MA, Frusso RD, Reeves KD, Cheng AL, Rabago D. Dextrose Prolotherapy Versus Lidocaine Injection for Temporomandibular Dysfunction: A Pragmatic Randomized Controlled Trial. J Altern Complement Med. 2020;26(11):1064-73.