İNSANSIZ HAVA ARACI İLE PAKET DAĞITIMINDA GEZGİN SATICI PROBLEMİNİN GENETİK VE PARÇACIK SÜRÜ OPTİMİZASYON ALGORİTMALARI İLE ÇÖZÜMÜ
Öz
Bu makalede kargo alanında kullanılmak üzere insansız hava aracının (İHA), polinom olmayan (Non-polynomial) zor problemler arasındaki gezgin satıcı problemi (GSP) Genetik Algoritma (GA) ve Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO) Algoritması ile çözülmüştür. Bu çalışma, kargo lojistiği ve taşımacılığında yeni yöntemler arayan araştırmacılar ve endüstri uzmanları için önemli bir değer taşımaktadır. İHA tabanlı paket dağıtımının etkin bir şekilde optimize edilmesi, lojistik sektörünün verimliliğini artırma potansiyeli taşımaktadır. Öncelikle veri seti olarak TSPLIB’den EIL51 verileri kullanılmıştır. Sonrasında gerçek hayattan kargo teslimatına örnek olarak sıhhi paket taşıması için İzmir ili Menemen ilçesindeki eczanelerin lokasyonları alınmıştır. Bulunan rota sonuçları ile İHA paket teslimatında optimal yol haritası çıkartılmıştır. Sonuçlara bakıldığında, GA’nın algoritma içeriğinden dolayı daha uzun sürdüğü ve GA’nın PSO’ya göre daha optimize edilmiş bir rota sağladığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Gezgin Satıcı Problemi (GSP), Genetik Algoritma (GA), Parçacık Sürü Optimizasyon Algoritma (PSO), Kargo İHA
Kaynakça
- Çalişkan F., Yüksel H., Dayik M., Genetik Algoritmaların Tasarım Sürecinde Kullanılması, 2016
- Yildirim T., Simetrik Gezgin Satici Problemi Için Yeni Bir Meta-Sezgisel: Kör Fare Algoritmasi, Denizli, Şubat - 2014
- Pulat M., Kocakoç D., Gezgin Satici Probleminin Genetik Algoritmalarla Çözümünde Başlangiç Popülasyonun Belirlenmesi, July 2017
- Kuzu S., Önay O., Şen U., Tunçer M., Yildirim B. F., Keskintürk T., Gezgin satıcı problemlerinin metasezgiseller ile çözümü, Cilt/Vol:43, Sayı/No:1, 2014, 1–27
- Turğut, M. ve Şeker, B. (2022). İnsansiz Hava Araçlarinin (İha) Taşimacilikta Kullanimina Yönelik Keşfedici Bir Araştirma: Drone Taşimaciliği Ve Uygulamalari. Akıllı Ulaşım Sistemleri Ve Uygulamaları Dergisi, 5 (2), 169-187. Doi: 10.51513/Jitsa.1146992
- Nakiboğlu, G. (2020), Drone Taşımacılığı ve Son-Adım Teslimatta Kullanımı, Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:24. Sayı:2, ss.285-298
- Uslu, F., Tekin, Z. (2021), Pandemi Sürecinde Drone Kullanımı: Geleceğin Lojistik Teknolojileri, Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Kongresi: Krizler, Belirsizlikler ve Arayışlar, 165
- Yetiş, H., Güngör, Z. ve Karaköse, M. (2021). Araç-İHA İş birliği ile Kargo Teslimatları İçin Ortak Rota Optimizasyonu. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 33 (2), 135-144. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/fufbd/issue/64918/878774
- Angeniol, B., Vaubois, G. D. L. C., & Le Texier, J. Y. (1988). Self-organizing feature maps and the travelling salesman problem. Neural Networks, 1(4), 289-293.
- Somhom, S., Modares, A., & Enkawa, T. (1997). A self-organising model for the travelling salesman problem. Journal of the Operational Research Society, 48(9), 919-928.