Türkiye’deki Mühendislik Fakültelerinde Uygulanan Eğitim-Öğretimin İşlevselliğinin İyileştirilmesine Dair Model Önerileri

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 27, 463 - 477, 24.12.2025

İbrahim Halil Yılmaz

https://doi.org/10.54365/adyumbd.1814370

Öz

Bu çalışma, Türkiye’deki mühendislik fakültelerinde yaygın olarak uygulanan eğitim modellerinin güncelliğini yitirmesiyle ortaya çıkan yapısal ve pedagojik sorunsalları analiz ederek, bunlara yönelik yenilikçi ve uygulanabilir model önerileri sunmaktadır. Her ne kadar Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretim süreçlerine ilişkin düzenli kalite değerlendirmeleri yürütse de mevcut uygulamaların işlevselliğini eniyilemeye yönelik bütüncül ve model temelli yaklaşımların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu kapsamda çalışma, planla-uygula-kontrol et-önlem al (PUKÖ) döngüsü temelinde sürdürülebilir ve etkin eğitim modellerinin sentezlenmesini önermektedir. Önerilen modeller; öğrenci motivasyonu, eğitmen yetkinliği, sanayi iş birliği, uygulama temelli öğrenme süreçleri ve dijital araç entegrasyonu gibi kritik bileşenleri içermektedir. Bunun yanı sıra, öğrencilerin öğrenme isteğini ve mesleki yetkinliklerini güçlendiren, eğitmenlerin ise daha etkili öğretim stratejileri benimsediği bütüncül bir yaklaşımın yükseköğretim ortamına entegre edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu çerçevede çalışma, mühendislik eğitiminde kalite güvencesinin artırılmasına ve mezunların iş dünyasına daha donanımlı ve yetkin bireyler olarak hazırlanmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mühendislik , Eğitim-öğretim , Nitelik , İyileştirme

Model Proposals for Improving the Functionality of the Education-TrainingImplemented in Engineering Faculties in Türkiye

Öz

This study analyzes the structural and pedagogical challenges that have emerged due to the obsolescence of widely implemented educational models in engineering faculties across Turkiye and proposes innovative and applicable model suggestions to address these issues. Although Turkish Higher Education Quality Council (THEQC) conducts regular quality evaluations regarding the educational processes of higher education institutions, holistic and model-based approaches aimed at optimizing the functionality of current practices remain limited. In this context, the study recommends synthesizing sustainable and effective educational models based on the Plan-Do-Check-Act (PDCA) cycle. The proposed models incorporate critical components such as student motivation, instructor competency, industry collaboration, practice-oriented learning processes, and the integration of digital tools. Furthermore, the study highlights the necessity of embedding a holistic approach into the higher education environment—one that enhances students’ willingness to learn and professional competencies while enabling instructors to adopt more effective teaching strategies. Within this framework, the study aims to contribute to improving quality assurance in engineering education and to better preparing graduates as competent and well-equipped individuals for professional practice.

Anahtar Kelimeler

Engineering , Education-training , Quality , Improving

Kaynakça

• Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi. https://istatistik.yok.gov.tr/. (Erişim Tarihi: 30.10.2025)
• Akçiğit U, Özcan-Tok E. Türkiye Bilim Raporu. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları, 2020.
• Türkiye’de akademinin ilerleme mazisi ve güncel durumu. https://www.linkedin.com/posts/ibrahim-halil-y%C4%B1lmaz-21845a92_t%C3%BCrki%CC%87yede-akademi%CC%87ni%CC%87n-mazi%CC%87si%CC%87-ve-ekosi%CC%87stemi%CC%87n-activity-7297864446947790848-pv8E (Erişim Tarihi: 30.10.2025)
• Yükseköğretim Kalite Güvencesi Yönetmeliği. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/07/20150723-3.htm (Erişim Tarihi: 13.11.2025)
• Kasapoğlu KE. Mühendislik eğitiminde kalite sorunu ve çözümü: Profesyonel Mühendislik. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 1998:21(1):1-4.
• Canbulut F, Özbakır L, Canıyılmaz E. Mühendislik fakültesi yapısına uygun eğitim sistemi modeli seçimi ve sistemi geliştirme önerileri. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2001:17(1):49-60.
• Engin O, Uluağaç F, Çağlı SD, Karaman S. Türkiye’de mühendislik eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında kalite süreçlerinin analizi. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 2023:8(3):237-248.
• Engin O, Erçetin H, Abdioğlu R. Eğitim 4.0 ve dijital dönüşüm: Endüstri ve modern işgücüne uyum sağlayan yaklaşımlar. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2025: 17(3):287-311.
• Altay S. Mühendislik eğitiminin insanîleştirilmesi: ABET tarafından akredite edilen Türk üniversiteleri. Yükseköğretim Dergisi, 2025:15:81-102.
• Barrows HS. A taxonomy of problem‐based learning methods. Medical Education 1986:20(6): 481–486.TS 500: Betonarme yapıların tasarım ve yapım kuralları. Türk Standartları Enstitüsü; 2000.
• Thomas JW. A review of research on project-based learning. The Autodesk Foundation. https://www.ri.net/middletown/mef/linksresources/documents/ReviewofProjectBasedLearning.pdf (Erişim Tarihi: 30.10.2025)
• Crawley EF, Malmqvist J, Östlund S, Brodeur DR. Rethinking engineering education: The CDIO approach. Boston, MA: Springer US; 2007.
• İstatistiklerle Gençlik 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2024-54077 (Erişim Tarihi: 13.11.2025)
• Üniversite Sınavına Başvuran ve Yerleşen aday Sayıları. https://dogrutercihler.com/universite-sinavina-basvuran-ve-yerlesen-aday-sayilari/ (Erişim Tarihi: 13.11.2025)
• YKS başvuruları neden düştü?. https://www.memurlar.net/haber/1137489/yks-basvurulari-neden-dustu.html (Erişim Tarihi: 13.11.2025)
• Meslek liseleri için istihdam odaklı yeni program. https://www.meb.gov.tr/meslekliseleriicinistihdamodakliyeniprogram/haber/32728/tr (Erişim Tarihi: 30.10.2025)
• Connolly MR, Lee YG, Savoy JN. The effects of doctoral teaching development on early-career STEM scholars’ college teaching self-efficacy. CBE—Life Sciences Education 2018:17(1):ar14.
• Růžičková J, Elek Z. Academic inbreeding reduces the scientific performance of ecologists. Biologia 2024: 79(8): 2505-2513.
• Altbach PG, Yudkevich M, Rumbley LE. Academic inbreeding: local challenge, global problem. Asia Pacific Education Review 2015:16(3):317-330.
• Horta H, Yudkevich M. The role of academic inbreeding in developing higher education systems: Challenges and possible solutions. Technological forecasting and social change 2016:113:363-372.
• Helin J, Koerselman K, Nokkala T, Siekkinen T, Tohmo T, Viinikainen J, Välimaa J. The cross-employment of PhDs across the university sector boundary: an analysis of Finnish register data. Tertiary Education and Management 2024:30(2):97-110.
• YÖK Strateji Plan. https://www.yok.gov.tr/documents/documents/6880e6bfa8cdf.pdf (Erişim Tarihi: 13.11.2025)
• Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği. https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=201811834&MevzuatTur=21&MevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 13.11.2025)
• Slido. https://www.slido.com/. (Erişim Tarihi: 30.10.2025)
• McGraw-Hill Connect. https://www.mheducation.com/highered/digital-products/connect (Erişim Tarihi: 13.11.2025)
• Google classroom. https://edu.google.com/workspace-for-education/products/classroom/ (Erişim Tarihi: 30.10.2025)
• Brookfield S. Teaching for critical thinking. International Journal of Adult Education and Technology 2020:11(3):1-21.
• NPTEL. https://nptel.ac.in/ (Erişim Tarihi: 30.10.2025)
• GAÜN Mühendislik Fakültesi İntörn Mühendislik Uygulaması. https://eng.gantep.edu.tr/basinyayin.php?id=3 (Erişim Tarihi: 13.11.2025)