Araştırma Makalesi

Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı

Cilt: 13 Sayı: 1 10 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı

Öz

Bu çalışmada, üzerinde silah taşıyan bir kara taşıtı için atış performansına odaklanan aktif süspansiyon sistemi tasarlanmıştır. Atış doğruluğunu etkileyen en önemli parametre, taşıt gövdesinin açısal titreşimidir. Zira silah namlusunun küçük bir açısal yer değiştirmesi bile, etkili menzil içinde önemli nişan alma hatalarına yol açabilir. Bu nedenle kontrolcü taşıt gövdesinin açısal hareketini minimize etmeye odaklı biçimde tasarlanmıştır. Tasarım süreci iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada, taşıt gövdesinin açısal hareketini minimize edecek şekilde LQR (Lineer Kareli Regülatör) kontrolcü optimal kontrol teorisi ile hesaplanmıştır. İkinci aşamada, LQR kontrolcüsüne bir alçak geçiren filtre entegre edilmektedir. Dört serbestlik dereceli yarım taşıt sistemi olarak modellenen aktif süspansiyonlu askeri taşıtın atış performansı, pasif süspansiyon ve pür LQR kontrolcülü konfigürasyonlar ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ele alınan askeri taşıta entegre silah sisteminin saniyede en fazla iki atış yapabildiği varsayılmıştır. Ayrı ayrı uygulanan çeşitli yol profilleri ve seri atış koşulları altında ayrıntılı simülasyon çalışmaları yapılmıştır. Sonuçlar, önerilen alçak geçiş filtresiyle güçlendirilmiş LQR kontrollü aktif süspansiyon sisteminin ateşleme performansını önemli ölçüde iyileştirdiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

LQR, Optimal Kontrol, Askeri Taşıt, Aktif Süspansiyon, Atış Doğruluğu

Kaynakça

  1. Wang, J, Wang, X, Wang, Q, Ni, T, Zhang, L, Zhang, H. Low-complexity prescribed performance control of hydraulic active suspension systems for intelligent vehicles, Control Engineering Practice, 2026; 167: 1-13
  2. Machowska, D, Nowakowski, A. Advancing active vehicle suspension control: a differential game approach with time-varying delays, European Journal of Control, 2026; 88: 1-16
  3. Nguyen, TA. Research on the Sliding Mode–PID control algorithm tuned by fuzzy method for vehicle active suspension, Forces in Mechanics, 2023; 11: 1-8
  4. Onat, C, Daskin M, Aktif süspansiyon sistemleri için bir elektro-hidrolik eyleyicinin kazanç programlamalı PI kontrolü, DÜMF Mühendislik Dergisi, 2018; 9(1): 195-203
  5. Onat, C, Yüksek İ, Sivrioğlu S, Bir aktif süspansiyon sistemi için H∞ control timeline dayalı doğrusal olmayan kontrolcü tasarımı, Mühendis ve Makine, 2006; 47: 36-43
  6. Pham, TP, Sename, O, Duong-Thi, TH. PID LPV observer for a semi-active suspension system, IFAC-PapersOnLine, 2025; 59: 73-78
  7. El Majdoub, K, Ammari, O, Giri, F. Adaptive Backstepping Control Design for Semi-Active Suspension of Full Vehicle with Magnetorheological Damper, Franklin Open, 2025; 12: 1-18
  8. Mahmoodabadi, MJ, Nejadkourki, N, Ibrahim, MY. Optimal fuzzy robust state feedback control for a five DOF active suspension system, Results in Control and Optimization, 2024; 17: 1-14
  9. Wu, L, Zheng, B, Zhang, W, Youn, I, Jia, W. Nonlinear attitude tracking control for four-wheel-leg-vehicle with series active suspension, Journal of the Franklin Institute, 2024; 361: 1-18
  10. Onat, C, Topçuoğlu, B, Arda, U, Aktemur, M. Bir mobil silah platformunda süspansiyon sisteminin atış kalitesine etkisinin değerlendirilmesi, Mühendis ve Makina, 2024; 715: 341-359

Kaynak Göster

APA
Onat, C., & Yılmaz, E. (2026). Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(1), 1-11. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1885426
AMA
1.Onat C, Yılmaz E. Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;13(1):1-11. doi:10.54365/adyumbd.1885426
Chicago
Onat, Cem, ve Erhan Yılmaz. 2026. “Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 (1): 1-11. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1885426.
EndNote
Onat C, Yılmaz E (01 Haziran 2026) Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 1 1–11.
IEEE
[1]C. Onat ve E. Yılmaz, “Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı”, Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, ss. 1–11, Haz. 2026, doi: 10.54365/adyumbd.1885426.
ISNAD
Onat, Cem - Yılmaz, Erhan. “Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13/1 (01 Haziran 2026): 1-11. https://doi.org/10.54365/adyumbd.1885426.
JAMA
1.Onat C, Yılmaz E. Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;13:1–11.
MLA
Onat, Cem, ve Erhan Yılmaz. “Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı”. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, Haziran 2026, ss. 1-11, doi:10.54365/adyumbd.1885426.
Vancouver
1.Cem Onat, Erhan Yılmaz. Askeri Taşıtlarda Atış Doğruluğu için Aktif Süspansiyon Kontrolcüsü Tasarımı. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2026;13(1):1-11. doi:10.54365/adyumbd.1885426