Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü

Hüseyin Ateş Hergül

Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü

Öz

Afet sonrası arama ve kurtarma yardımı faaliyetlerinde, hızlı ve etkili yardım hayat kurtarmak için kritik öneme sahiptir. Bu makale, afetlerden sonra arama ve kurtarma çalışmalarında İnsansız Hava Araçlarının (İHA) stratejik kullanımını ve farklı sensörlerden alınan verilerin daha iyi operasyonel sonuçlar elde etmek amacıyla nasıl birleştirilebileceğini gösteren bir stratejik vizyon sunar. Termal kameralar, LiDAR ve gerçek zamanlı görüntüleme gibi çeşitli teknolojilerin kullanımı sayesinde, sistem durumsal farkındalığı artırır ve daha başarılı bir sonuç elde etmek için daha iyi kurban ve tehlike tespiti sağlar. Birden fazla sensör- den alınan verilerin birleştirilmesi, insanların gidemeyeceği veya tehlikeli olan karmaşık alanlarda daha sağlam kararlar alınmasına olanak tanır. Ayrıca, makale iletişim stratejisini, serbest uçuş kabiliyetlerini ve sistem sağlamlığını ele alarak kapsamlı bir arama ve kurtarma profiline katkıda bulunur. İHA tabanlı sistemin amacı, operasyon süresini en aza indirmek, hassasiyeti artırmak ve müdahale ekibinin altyapı- sını geliştirmektir. Bu çalışmada, gelecekteki İHA tabanlı arama ve kurtarma görevlerinde insani misyonu teknolojik ilerleme ile uzlaştıran bir asgari yol haritası sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TUBİTAK

Proje Numarası

TUBİTAK 124E276

Kaynakça

Abu Al-Haija, Q., & Al-Tamimi, A. (2024). Secure Aviation Control through a Streamlined ADS-B Per- ception System. Applied System Innovation, 7(2), 27. https://doi.org/10.3390/asi7020027
Adams, S. M., & Friedland, C. J. (2011). A survey of unmanned aerial vehicle (UAV) usage for imagery collection in disaster research and management. Proceedings of the 9th International Workshop on Remote Sensing for Disaster Response, 8, 1-8.
Alberts, D. S., & Hayes, R. E. (2003). Power to the edge: Command...Control...in the information age. CCRP Publication Series.
Baykar Technology. Bayraktar TB2. https://baykartech.com/en/uav/bayraktar-tb2/ Erişim: 02.07.2025
Bijjahalli, S., Gardi, A., Pongsakornsathien, N., Sabatini, R., & Kistan, T. (2022). A Unified Airspace Risk Management Framework for UAS Operations. Drones, 6(7), 184. https://doi.org/10.3390/dro- nes6070184
Büscher, M., Liegl, M., & Thomas, V. (2014). Collective Intelligence in Crises. Social collective intel- ligence: combining the Powers of humans and machines, 375–388. https:// 10.1007/978-3-319- 08681-1_12
Chen, J., Seng, K.P., Smith, J. & Ang, L-M. (2020) Situation Awareness in AI-Based Technologies and Multimodal Systems: Architectures, Challenges and Applications,” in IEEE Access, vol. 12, pp. 88779-88818, https://10.1109/ACCESS.2024.3416370.
Chuang, H.-M., He, D., & Namiki, A. (2019). Autonomous Target Tracking of UAV Using High-Speed Visual Feedback. Applied Sciences, 9(21), 4552. https://doi.org/10.3390/app9214552

Cruz Ulloa, C., Orbea, D., del Cerro, J., & Barrientos, A. (2024). Thermal, Multispectral, and RGB Vision Systems Analysis for Victim Detection in SAR Robotics. Applied Sciences, 14(2), 766. https://doi. org/10.3390/app14020766
Dinh, H. T., Lee, C., Niyato, D., & Wang, P. (2013). A survey of mobile cloud computing: architecture, applications, and approaches. Wireless communications and mobile computing, 13(18), 1587–1611. https://10.1002/wcm.1203
Fernandez-Galarreta, J., Kerle, N., & Gerke, M. (2015). UAV-based urban structural damage assess- ment using object-based image analysis and semantic reasoning. Natural Hazards and Earth System Sciences, 15(6), 1087–1101. https://10.5194/nhess-15-1087-2015
Hu, L., Yan, X. & Yuan, Y. (2025). Development and challenges of autonomous electric vertical ta- ke-off and landing aircraft, Heliyon, 11(1), https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e41055
Kaartinen, E., Dunphy, K., & Sadhu, A. (2022). LiDAR-Based Structural Health Monitoring: Applicati- ons in Civil Infrastructure Systems. Sensors, 22(12), 4610. https://doi.org/10.3390/s22124610
Koenig, K. L. & Schultz, C. H. (2010). Disaster Medicine: Comprehensive Principles and Practices. Cambridge University Press. (pp. 33-36). https://10.1017/CBO9780511902482, ISBN: 9780521873673
Manjarrez, L.H., & Ramos-Fernandez, J.C., Espinoza E.S. & Lozano, R. (2023). Estimation of Energy Consumption and Flight Time Margin for UAV Mission Based on Fuzzy Systems, Technologies, 11(1), 12. https://doi.org/10.3390/technologies11010012
Meier, P. (2015). Digital humanitarians: How big data is changing the face of humanitarian response. CRC Press. https://10.1201/b18023, ISBN: 9780429256639
Murphy, R. R., Tadokoro, S. & Kleiner, A. (2016). Disaster robotics. MIT Press. htt- ps://10.1007/978-3-319-32552-1_60
Nex, F., Gerke, M., Remondino, F., Przybilla, H. J., Bäumker, M., & Zurhorst, A. (2015). ISPRS bench- mark for multi-platform photogrammetry. ISPRS Annals of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, II-3/W4, 135–142. https:// 10.5194/isprsannals-II-3-W4-135-2015
Parasuraman, R., Sheridan, T. B., & Wickens, C. D. (2000). A model for types and levels of human interaction with automation. IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics - Part A: Systems and Humans, 30(3), 286–297. https://10.1109/3468.844354
Queralta, J. P., Raitoharju, J., Nguyen Gia, T., Passalis, N., & Westerlund, T. (2020). AutoSOS: Towards Multi-UAV Systems Supporting Maritime Search and Rescue with Lightweight AI and Edge Compu- ting. arXiv.
Scholtz, J. (2003). Theory and evaluation of human robot interactions. In Proceedings of the 36th Annual Hawaii International Conference on System Sciences. https://10.1109/HICSS.2003.1174284.
Steen-Tveit, K., & Radianti, J. (2019). Analysis of Common Operational Picture and Situational Awa- reness during Multiple Emergency Response Scenarios. Proceedings of the 16th ISCRAM Conferen- ce, València, Spain.
Stewart E. (2023). Turkey-Syria Earthquake: How Technology is Aiding the Search for Survivors. En- terprise Management 360. https://em360tech.com/tech-article/turkey-syria-earthquake-how-technology-aiding-search-survivors Accessed: 02.07.2025
U.S. Army. (2020). Delivering an On-Demand Sensor to Shooter Warfighting Capability. Army.mil. https://www.army.mil/article/235067/delivering_an_on_demand_sensor_to_shooter_warfigh- ting_capability Accessed: 05.07.2025
Usamentiaga, R., Venegas, P., Guerediaga, J., Vega, L., Molleda, J., & Bulnes, F. G. (2014). Infrared Thermography for Temperature Measurement and Non-Destructive Testing. Sensors, 14(7), 12305- 12348. https://doi.org/10.3390/s140712305
Vollmer, M., & Möllmann, K.-P. (2017). Infrared thermal imaging: Fundamentals, Research and App- lications. Wiley-VCH, 1-12. https://doi.org/10.1002/9783527693306.ch1
Wolbers, J. & Boersma, K. (2013). The Common Operational Picture as Collective Sensemaking. Journal of Contingencies and Crisis Managment, 21(4), 186-189.
Yeom, S. (2024). Thermal Image Tracking for Search and Rescue Missions with a Drone. Drones, 8(2), 53. https://doi.org/10.3390/drones8020053
Zhang, N., Nex, F., Vosselman, G., & Kerle, N. (2022). Training a Disaster Victim Detection Network for UAV Search and Rescue Using Harmonious Composite Images. Remote Sensing, 14(13), 2977. https://doi.org/10.3390/rs14132977

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Mekansal Veri Modelleme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hüseyin Ateş Hergül ^* Bu kişi benim
0009-0003-9114-2847
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

4 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

22 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA84MJ57BN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hergül, H. A. (2025). Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi, 1(1), 30-53. https://izlik.org/JA84MJ57BN

AMA

1.Hergül HA. Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü. AYD. 2025;1(1):30-53. https://izlik.org/JA84MJ57BN

Chicago

Hergül, Hüseyin Ateş. 2025. “Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü”. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi 1 (1): 30-53. https://izlik.org/JA84MJ57BN.

EndNote

Hergül HA (01 Ağustos 2025) Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi 1 1 30–53.

IEEE

[1]H. A. Hergül, “Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü”, AYD, c. 1, sy 1, ss. 30–53, Ağu. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84MJ57BN

ISNAD

Hergül, Hüseyin Ateş. “Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü”. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi 1/1 (01 Ağustos 2025): 30-53. https://izlik.org/JA84MJ57BN.

JAMA

1.Hergül HA. Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü. AYD. 2025;1:30–53.

MLA

Hergül, Hüseyin Ateş. “Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü”. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi, c. 1, sy 1, Ağustos 2025, ss. 30-53, https://izlik.org/JA84MJ57BN.

Vancouver

1.Hüseyin Ateş Hergül. Afet Sonrası Arama ve Kurtarma Operasyonlarında İnsansız Hava Araçlarının Stratejik Rolü. AYD [Internet]. 01 Ağustos 2025;1(1):30-53. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84MJ57BN