Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı
Öz
Afet ve acil durumlara etkin ve zamanında müdahale edebilme kapasitesi, ulusal düzeyde güçlü bir ko- ordinasyon mekanizması ve entegre bilgi yönetim altyapısı gerektirmektedir. Bu kapsamda geliştirilen Operasyon Yönetim Sistemi (OYS), afet müdahale süreçlerinde olay yerinden elde edilen verilerin gerçek zamanlı olarak toplanması, analiz edilmesi ve karar alma mekanizmalarına aktarılmasını sağla- yan bütünleşik bir yönetim yaklaşımı sunmaktadır.
OYS; mobil vaka yönetimi, olay yeri yönetimi, gelişmiş web arayüzü, yapay zekâ destekli analiz modülleri ve kesintisiz haberleşme bileşenleri ile müdahale sürecinin tüm aşamalarını tek bir çatı altında ele al- maktadır. Sistem sayesinde farklı disiplinlerden oluşturulan arama-kurtarma ve destek ekipleri, tek bir merkezden koordine edilebilmekte; ekiplerin konumları, görev durumları ve olay yeri bilgileri eş zamanlı olarak izlenebilmektedir. Bu yapı, saha-merkez entegrasyonunu güçlendirerek müdahalede hız, doğruluk ve etkinliği artırmaktadır.
Gelişen uydu, mobil ve haberleşme teknolojilerinin OYS bünyesinde entegre edilmesi; etki alanlarının hızlı biçimde belirlenmesine, kaynakların ihtiyaca göre önceliklendirilmesine ve lojistik unsurların etkin kulla- nılmasına imkân tanımaktadır. Ayrıca, kesintisiz iletişimi hedefleyen modüller aracılığıyla, afet koşulların- da dahi ekipler arası ve merkezle olan bilgi akışının sürekliliği sağlanmaktadır.
Sonuç olarak OYS, olay yerinden genel koordinasyon düzeyine kadar uzanan uçtan uca bir yönetim modeli ortaya koymakta; ulusal afet müdahale kapasitesinin güçlendirilmesinde teknoloji temelli, sürdürülebilir ve bütünleşik bir çözüm olarak öne çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler
- Afet Yönetimi
- Operasyon Yönetim Sistemi
- Afet Müdahalesi
- Karar Destek Sistemleri
- Olay Yeri Yönetimi
- Kaynak Yönetimi
Teşekkür
KURTAR uygulaması Proje yürütücüsü Dr. YILMAZ ATAY’a katkılarından dolayı teşekkür ediyorum.
Kaynakça
- AFAD. (2014). Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara.
- AFAD. (2022). Afet Yönetimi Karar Destek Sistemi (AYDES) Teknik Tanıtım Dokümanı. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara.
- AFAD. (2023). AFAD-RED: Deprem Sonrası Otomatik Etki ve Hasar Tahmin Sistemi Tanıtım Dokümanı. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
- AFAD. (2024). Olay Yeri Yönetimi ve Operasyonel Koordinasyon Esasları. İç Hizmet Dokümanı, Ankara. Alexander, D. (2015). Disaster and emergency planning for preparedness, response, and recovery. Oxford University Press.
- Cutter, S. L., Burton, C. G., & Emrich, C. T. (2010). Disaster resilience indicators for benchmarking baseline conditions. Journal of Homeland Security and Emergency Management, 7(1), 1–22.
- Goodchild, M. F., & Glennon, J. A. (2010). Crowdsourcing geographic information for disaster respon- se. International Journal of Digital Earth, 3(3), 231–241.
- Joyce, K. E., Belliss, S. E., Samsonov, S. V., McNeill, S. J., & Glassey, P. J. (2009). A review of the status of satellite remote sensing and image processing techniques for mapping natural hazards. Progress in Physical Geography, 33(2), 183–207.
- Li, Z., Zhou, C., Chen, X., & Liu, W. (2018). Rapid damage assessment in earthquake disasters using remote sensing and artificial intelligence. Remote Sensing, 10(10), 1–20.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Afet ve Acil Durum Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
20 Şubat 2026
Gönderilme Tarihi
17 Aralık 2025
Kabul Tarihi
18 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 1
APA
Özçelik, A. (2026). Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi, 2(1), 8-30. https://izlik.org/JA92RU26JD
AMA
1.Özçelik A. Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı. AYD. 2026;2(1):8-30. https://izlik.org/JA92RU26JD
Chicago
Özçelik, Abdullah. 2026. “Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı”. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi 2 (1): 8-30. https://izlik.org/JA92RU26JD.
EndNote
Özçelik A (01 Şubat 2026) Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi 2 1 8–30.
IEEE
[1]A. Özçelik, “Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı”, AYD, c. 2, sy 1, ss. 8–30, Şub. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92RU26JD
ISNAD
Özçelik, Abdullah. “Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı”. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi 2/1 (01 Şubat 2026): 8-30. https://izlik.org/JA92RU26JD.
JAMA
1.Özçelik A. Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı. AYD. 2026;2:8–30.
MLA
Özçelik, Abdullah. “Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı”. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi, c. 2, sy 1, Şubat 2026, ss. 8-30, https://izlik.org/JA92RU26JD.
Vancouver
1.Abdullah Özçelik. Ulusal Afet Müdahale Kapasitesinin Güçlendirilmesinde Operasyon Yönetim Sistemi Yaklaşımı. AYD [Internet]. 01 Şubat 2026;2(1):8-30. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92RU26JD