Araştırma Makalesi

Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi

Cilt: 2 Sayı: 1 20 Şubat 2026
PDF İndir

Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi

Öz

Oyunlar, afetler gibi kaygı uyandırabilecek konuların öğretiminde öğrencilerin derse katılımını artırarak olumlu etkiler sağlayabilmektedir. Bu projede, afet eğitimine yönelik olarak öğrencilerin aktif katılım gösterebileceği bir materyal geliştirme atölyesi oluşturmak ve bu atölye kapsamında öğrencilerin oyun tasarlayarak oyun yoluyla öğrenmelerini destekleyen bir öğrenme ortamı sunmak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, afet eğitimine yönelik ger- çekleştirilen atölye çalışmalarının öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkisini belirlemek ve atölye sürecine katılan öğrencilerin görüşlerini incelemek hedeflenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araş- tırması deseni ile yürütülmüştür. Araştırma grubunu, atölye çalışmalarına gönüllü olarak katılan 6., 7. ve 8. sınıf düzeyinde öğrenim gören toplam 27 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Çakır (2017) tarafından geliştirilen Afet Eğitimi Başarı Testi, ön test ve son test şeklinde uygulanmıştır. Ayrıca, atölye uygu- layıcısının süreç boyunca tuttuğu gözlem notları ile atölye sonunda öğrencilerden alınan görüşler nitel veri kaynak- larını oluşturmuştur. Nicel verilerin analizinde SPSS 23.0 istatistik paket programı kullanılmış, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Atölye sürecinde, öğrencilerin ekip çalışmaları yoluyla geliştirdiği üç materyale ek olarak, katılımcı araştırmacı tarafından geliştirilen bir materyal olmak üzere toplam dört eğitim materyali ortaya konmuştur. Araştırma bulgularına göre, araştırma grubunda yer alan öğrencilerin Afet Eğitimi Başarı Testi puan- ları açısından atölye öncesi ve sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Öğrenci görüşleri, afet eğitimine yönelik materyal geliştirme atölye sürecinin genel olarak olumlu deneyimler sunduğunu ve eğlenerek öğrenmeyi destekleyen faydalı bir süreç olduğunu göstermektedir. Araştırma grubu görüşlerine göre materyal geliştirme sürecinde gerçekleştirilen etkinlikler; afet bilinci ve farkındalık kazandırmış, mevcut bilgilerin pekiştirilmesini sağlamış, farklı yaş gruplarının da geliştirilen oyunlardan faydalanmasına olanak tanımış, kalıcı öğrenmeyi desteklemiş ve araştırma becerilerinin gelişimine katkı sunmuştur. Atölye uygulayıcısının görüşlerine göre ise atölye süreci, katılımcıların öğrenme sürecine aktif katılımını sağlamış; bu durum, afet eğitiminin eğlenerek ve kalıcı biçimde öğrenilmesine imkân tanımıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

u çalışma için “MEB’den” MEB.TT.2024.005423 başvuru numarası ile 19.11.2024 tarihinde araştırmayı gerçekleştirmek için onay alınmıştır. Bu çalışma 1. Yazar danışmanlığında 2. Yazar tarafından 2025 yılı TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri yarışması Ankara Bölge sergisinde sunulmuş, Coğrafya alanında bölge birincisi olarak Türkiye finaline katılmaya hak kazanmıştır. Bu yarışma için MEB izni yeterli olmakta, etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. • Adanalı, R., Yıyın, F. T., ve Özenel, N. (2022). Ortaokul öğrencilerinin afet bilinci. International Journal of Geog- raphy and Geography Education (47), 56-81.
  2. • Ataman Bor, N. (2023). Üniversite öğrencilerinde afet farkındalık eğitimi etkinliğinin değerlendirilmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 165-175.
  3. • Aybay, Ü. (2023). Türkiye’de afet eğitimi üzerine bir inceleme [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bitlis Eren Üniversitesi.
  4. • Bilen, M. (2023). Sosyal bilgilerde meteorolojik afetlerin öğretiminde çoklu ortam materyalleri kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve afet bilinci düzeylerine etkisi[Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ay- dın Adnan Menderes Üniversitesi.
  5. • Boğazpınar Gün, S. (2017). AFAD’ın eğitici eğitimi programlarının değerlendirilmesi: “birey ve aile için afet bilinci eğitmen eğitimi” örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  6. • Çakır, U. (2017). Senaryo tabanlı eğitimin ortaokul öğrencilerinin afetlere ilişkin bilgi ve tutum düzeylerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
  7. • Çelik, A. A. ve Gündoğdu, K. (2022). Öğretmenlerin afete hazırlık düzeyleri ile ilkokullardaki afet eğitimi uygu- lamalarına yönelik görüşleri. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 77-112.
  8. • Dikmenli, Y. ve Gafa, İ. (2017). Farklı eğitim kademelerine göre afet kavramı. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (44), 21-36.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Afet ve Acil Durum Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

9 Kasım 2025

Kabul Tarihi

18 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Saluk, N., & Çevik, S. (2026). Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi, 2(1), 102-120. https://izlik.org/JA55JA56HN
AMA
1.Saluk N, Çevik S. Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi. AYD. 2026;2(1):102-120. https://izlik.org/JA55JA56HN
Chicago
Saluk, Nazlı, ve Suna Çevik. 2026. “Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi”. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi 2 (1): 102-20. https://izlik.org/JA55JA56HN.
EndNote
Saluk N, Çevik S (01 Şubat 2026) Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi 2 1 102–120.
IEEE
[1]N. Saluk ve S. Çevik, “Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi”, AYD, c. 2, sy 1, ss. 102–120, Şub. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55JA56HN
ISNAD
Saluk, Nazlı - Çevik, Suna. “Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi”. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi 2/1 (01 Şubat 2026): 102-120. https://izlik.org/JA55JA56HN.
JAMA
1.Saluk N, Çevik S. Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi. AYD. 2026;2:102–120.
MLA
Saluk, Nazlı, ve Suna Çevik. “Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi”. Bütünleşik Afet Yönetimi Dergisi, c. 2, sy 1, Şubat 2026, ss. 102-20, https://izlik.org/JA55JA56HN.
Vancouver
1.Nazlı Saluk, Suna Çevik. Afet Eğitimine Yönelik Materyal Geliştirme Atölyesi. AYD [Internet]. 01 Şubat 2026;2(1):102-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55JA56HN