The Comparison of Design Acceleration Values of Turkish Earthquake Codes of 2007 and 2018, With Respect to Soil Classes and for Different Cities Cappadocian Case

Öz

The Turkish Earthquake Code (TEC-2018) introduced new important approaches in modeling the soil parameters and the soil-structure interaction modeling become more realistic. Especially the introduction of ground amplification factors, made the Earthquake Code more aligned with the scientifically proven facts. Within this context, the design acceleration values of the new code and the values obtained by the old Turkish Earthquake Code of 2007 (TEC-2007) are compared for the city centers in Cappadocia region. The variation of design acceleration values with respect to the soil classes for each city center is monitored both for TEC-2007 and TEC-2018. In the end, it is observed that there isn’t a recognizable pattern on how the new code is going to influence the design acceleration values at any specific period. The only observed trend is that, as the period increases the ratio of new design acceleration values to the old ones decrease. Hence, the ratios of design acceleration values are going to be smaller for the structures with higher period of vibration than those with the lower period of vibration.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Earthquake Code
• Soil Classes
• Design Acceleration Spectrum
• Ground Amplification
• Earthquake

2007 ve 2018 Deprem Yönetmelikleri Kullanılarak Farklı Zeminlere Göre ve Farklı Kentler İçin Elde Edilen Tasarım İvmelerinin Karşılaştırılması, Kapadokya Örneği

Öz

2019 itibarı ile yürürlüğe girmiş olan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) ile zemin parametrelerinde çok önemli yenilikler getirilmiş ve zemin-yapı etkileşiminin daha gerçeğe yakın modellenebilmesini mümkün hale gelmiştir. Zeminin özellikle büyütme ve küçültme etkisinin yeni şartnamede yer alması, yönetmeliğin bilimsel verilere daha uygun hale gelmesini sağlamıştır. Bu kapsamda, TBDY-2018’den resmi olarak yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik (DBYBHY-2007) kapsamında yapıların tasarımında kullanılan tasarım ivmeleri ile yeni deprem şartnamesine göre uygulanacak tasarım ivmelerini karşılaştırılması yapılmış ve Kapadokya bölgesi illerinin il merkezlerinde zemin koşullarına bağlı olarak tasarım ivmelerinin ne kadar artıp azaldığını belirlenmiştir. Çalışmanın sonunda, herhangi bir salınım periyodu için, 2018 deprem yönetmeliğine göre tasarlanacak yapıların tasarımında kullanılacak tasarım ivmelerinin 2007 yönetmeliğine göre nasıl değiştiği ile ilgili bir örüntüye rastlanmamıştır. Sadece salınım periyotları büyüdükçe, yeni deprem şartnamesine göre kullanılacak olan tasarım ivmelerinin, eski yönetmelik değerlerine oranının azaldığı görülmüştür. Böylelikle, salınım periyotları daha yüksek olan yapıların tasarımında kullanılacak tasarım ivmelerinin eski yönetmelik değerlerine oranı, düşük salınım periyotlara sahip yapıların tasarım ivmeleri oranlarına göre daha düşük olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği
• Zemin Sınıfları
• Tasarım İvme Spektrumları
• Zemin Büyütmesi

Kaynakça

1. Akansel, V.H., Soysal, B.F., Kadaş, K., Gülkan, P., (2019) An evaluation of the 2019 seismic hazard map of Turkey on the basis of spectrum intensity, 5th International Conference on Earthquake Engineering and Seismology, October 8-11, Ankara, Turkey
2. Anastasiadis, A., Riga, E., (2013). Site Classification and Spectral Amplification for Seismic Code Provisions. in Vol. 28 of Geotechnical, Geological and Earthquake Engineering, , pp. 23–72.
3. Azimi, P., Gazi H., Alhan C. (2019) Zemin Büyütme Katsayılarının Betonarme Taşıyıcı Sistemlerin Sismik Performans Potansiyeline ve Maliyetine Etkileri, Teknik Dergi, 8803-8834
4. Borcherdt, R.D., (1994) Estimates of site-dependent response spectra for design (Methodology and Justification)”, Earthquake Spectra, 10, 617-673
5. Çetin, K., Demir, A., Altıok, T.Y., (2020) 2007 ve 2018 Türk Deprem Yönetmeliklerine Göre Yerel Zemin Sınıflarının Yapılardaki Burulma Düzensizliğine Etkisi, Konya Mühendislik Bilimleri Dergisi., 8(2), 282-290
6. Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik (DBYBHY) (2007) , T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Ankara
7. Eurocode 8: (2004) Design of structures for earthquake resistance, part 1: general rules, seismic actions and rules for buildings. CEN (European Committee for Standardization) EN 1998-1:2004, Brussels, Belgium
8. Fahjan, Y., (2017) Türk Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY, 2017) Tabanlı Tasarım Spektrumları, İMO İzmir Şubesi, İzmir

9. International Building Code (2012). International Code Council, (ICC) Inc. www.iccsafe.org/Pages/default.aspx
10. Karaca, H., (2020) Örneklerle TBDY 2019 Zemin Parametrelerinin Kullanılan Yapısal Malzeme Miktarına ve Çatı Katı Yanal Ötelenmesine Etkisi, Politeknik Dergisi, Erken Görünüm,
11. Kılıç, İ.E., Kutlu, Z., Özcan, O.E., (2018) Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği Uyarınca Bir İnceleme Alanının Zemin Etüdü Açısından İncelenmesi, Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi. 10(1, 100-112
12. Koçer, M., Nakıpoğlu, A., Öztürk, B., Al-Hagri, M.G., Arslan, M.H. (2018) Deprem Kuvvetine Esas Spektral İvme Değerlerinin TBDY 2018 ve TDY 2007'ye göre Karşılaştırılması, Selçuk Teknik Dergisi,17(2), 43-58
13. NEHRP (2001) Recommended Provisions for Seismic Regulations for New Buildings and Other Structures, Building Seismic Safety Council, USA
14. Nemutlu, Ö.F., Balun, B., Benli, A., Sarı, A., (2020) Bingöl ve Elazığ İlleri Özelinde 2007 ve 2018 Türk Deprem Yönetmeliklerine Göre İvme Spektrumlarının Değişiminin İncelenmesi, Dicle Üniversitesi Mühendislik Dergisi 11(3), 1341-1356
15. Nemutlu, Ö.F., Sarı, A., (2019). 2018 Yeni Türk Deprem Yönetmeliği İle Amerikan Deprem Yönetmeliklerinin Deprem Hesapları Açısından Karşılaştırılması, 5th International Conference Earthquake Engineering and Seismology., Ankara,Türkiye
16. Nemutlu, Ö.F., Sarı, A., (2018). Comparison Of Turkish Earthquake Code in 2007 With Turkish Earthquake Code in 2018, International Engineering and Natural Science Conference, Diyarbakır, pp. 14–25.
17. Tezcan, S., Kaya, E., Bal, E.I., Özdemir, Z. (2002) Seismic amplification at Avcılar, Istanbul, Engineering Structures, 24, 661–667
18. Tunç, G., Tanfener, T., (2016). 2007 ve 2016 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliklerinin Örneklerle Mukayesesi, 3. Ulusal Yapi Kongresi ve Sergisi, Ankara
19. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) (2019) Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara, Türkiye
20. Ulutaş, H., (2019) DBYBHY (2007) ve TBDY (2018) Deprem Yönetmeliklerinin Kesit Hasar Sınırları Açısından Kıyaslanması, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (17), 351-359.