ABD-Rusya-Çin Üçgeninde Afrika Kıtası'nın Mekânsal İstihbarat Yönüyle İncelenmesi

The African continent has become one of the most dynamic arenas of global power struggle in the 21st century, and the new dimension of this rivalry is taking shape in the field of geospatial intelligence and space technologies. This study aims to examine the geospatial intelligence strategies of the United States of America (USA), the Russian Federation, and the People's Republic of China in Africa from a comparative perspective. Employing a qualitative research design, the study adopts a comparative case study method. Data were collected through systematic document analysis of academic publications, international organization reports, think tank studies, and industry news sources. The collected data were subjected to qualitative content analysis within the framework of twelve analytical parameters, including strategic objectives, institutional actors, satellite infrastructure investments, capacity building programs, data sharing policies, artificial intelligence integration, and generative spatial intelligence capacity. The study finds that China pursues a systematic and long-term strategy in Africa by establishing a comprehensive data and training network through the China-Africa Satellite Remote Sensing Application Cooperation Center (CACSA). The United States tries to maintain its technological superiority primarily through private sector collaborations and the Artemis Accords framework, exhibiting a reactive posture in its strategic approach. Russia adopts a security-oriented and hybrid model especially concentrated in the Sahel region, combining state agency activities with private military companies. African countries are not passive in the face of this competition; they have established the African Space Agency and are actively striving to develop their own geospatial intelligence capabilities. The study reveals that the future of Africa in the field of geospatial intelligence will be shaped by the interaction of four fundamental dynamics: the continent's will to develop its institutional capacity, the intensity and nature of the rivalry among the great powers, the presence of private sector actors on the continent, and the pace and direction of developments in artificial intelligence and generative geospatial/spatial intelligence technologies.

Afrika kıtası, 21. yüzyılda küresel güç mücadelesinin en dinamik sahalarından biri haline gelirken, bu rekabetin yeni boyutu mekânsal istihbarat ve uzay teknolojileri alanında şekillenmektedir. Bu çalışma, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin Afrika'daki mekânsal istihbarat stratejilerini karşılaştırmalı bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, karşılaştırmalı vaka analizi yöntemi benimsenmiş; veri toplama sürecinde doküman analizi tekniği kullanılarak akademik yayınlar, uluslararası kuruluş raporları, düşünce kuruluşu çalışmaları ve sektörel haber kaynakları sistematik olarak incelenmiştir. Toplanan veriler, stratejik hedefler, kurumsal aktörler, uydu altyapı yatırımları, kapasite geliştirme programları, veri paylaşım politikaları, yapay zekâ entegrasyonu ve üretken uzamsal zekâ kapasitesi gibi on iki analiz parametresi çerçevesinde nitel içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışmada, Çin'in Afrika'da sistematik ve uzun vadeli bir strateji izleyerek Çin-Afrika Uydu Uzaktan Algılama Uygulama İşbirliği Merkezi (CACSA) aracılığıyla kapsamlı bir veri ve eğitim ağı kurduğu; ABD'nin teknolojik üstünlüğünü özel sektör işbirlikleri ve Artemis Anlaşmaları çerçevesinde sürdürmeye çalıştığı; Rusya'nın ise özellikle Sahel bölgesinde güvenlik odaklı ve hibrit bir model benimsediği tespit edilmiştir. Afrika ülkelerinin bu rekabet karşısında pasif kalmayarak Afrika Uzay Ajansı'nı kurdukları ve kendi mekânsal istihbarat kapasitelerini geliştirme çabası içinde oldukları görülmektedir. Çalışma, Afrika'nın mekânsal istihbarat alanındaki geleceğinin; kıtanın kurumsal kapasitesini geliştirme iradesi, büyük güçler arasındaki rekabetin yoğunluğu, özel sektör aktörlerinin kıtadaki varlığı ve yapay zekâ destekli üretken mekânsal/uzamsal zekâ teknolojilerindeki gelişmelerin etkileşimiyle şekilleneceğini ortaya koymaktadır.