Merkel Dönemi Almanya’nın Afrika Politikası: Togo Cumhuriyeti Örneği

Öz

Afrika toprakları geçmişten günümüze tüm devletlerin üzerinde hak iddia edebilmek üzerine hareket ettiği topraklar olmuştur. 1800’lü yıllarda dönemin büyük devletleri olan Portekiz, İngiltere, Fransa ve İspanya’nın Afrika topraklarını sömürge toprakları haline getirmesinin ardından, diğer devletlerin de Afrika topraklarına olan ilgisi artmaya başlamıştır. Almanya’da 1870’li yıllarda yönetimde olan Bismarck, dönemin büyük devletlerinin Afrika topraklarına olan ilgisinin artmasıyla beraber dış politikasını Afrika topraklarına çevirmiştir. Birinci Dünya Savaşı’ndan Almanya’nın yenilerek çıkmasının ardından, Almanya’ya ait olan Afrika topraklarının paylaşılmasına yol açan Vestfalya Anlaşması her ne kadar Almanya’ya ait olan Afrika topraklarının diğer ülkelere verilmesine neden olsa da Almanya’nın Afrika’ya olan ilgisi günümüzde dahi geçerliliğini korumaktadır. Almanya’nın ilk kadın şansölyesi olan Angela Merkel’in 2005 – 2021 yılları arasında Alman dış politikasında Afrika’ya olan ilgisi bitmemiştir. Merkel, 2005 – 2021 yılları arasında eski sömürge toprağı olan Togo’da faaliyetlerini sürdürmüştür. Bu faaliyetleri sonucunda günümüzde dahi işlerliğini sürdüren kurumlar Togo’da bulunmaya devam etmektedir. Almanya, Bismarck Dönemi Dış Politikası gereği Afrika topraklarında sömürgeler oluşturmuş, bu sömürge topraklarını Birinci Dünya Savaşı’nın ardından imzalanan Vestfalya Anlaşması ile söz konusu sömürge topraklarını kaybetmiştir. Angela Merkel’in 2005 – 2021 yılları arasında şansölye olarak görev yaptığı süreç içerisinde Almanya Dış Politikası eski Afrika sömürge topraklarına yönelik faaliyetler olarak belirlenmiştir. Bu çalışma kapsamında Angela Merkel Dönemi Almanya Dış Politikası kapsamında Almanya’nın Afrika ülkesi olan Togo’da gerçekleştirdiği faaliyetleri ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Angela Merkel
• Almanya
• Afrika
• Togo

Kaynakça

1. Açıkalın, Ş. N. (2015). Leadership in chaos: Angela Merkel and the Euro crisis (Yüksek lisans tezi). Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Afrika-Verein der deutschen Wirtschaft. (2017). Afrika zählt – Africa matters: Jahresbericht 2016/17. Hamburg. Akın, A. Z. (2023). Bir şansölyenin öyküsü: Angela Merkel. Tarih Aklı, Erişim linki: https://tarihakli.com.tr/tr/bir-sansolyenin-oykusu-angela-merkel
3. Alganer, Y., ve Çetin, M. (2007). “Avrupa’da birlik ve bütünleşme hareketleri”, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 23, Sayı 2. Artokça, İ. (2012). Afrika ülke raporları Togo Cumhuriyeti, https://tasam.org/tr TR/Raporlar/Rapor/57/afrika_ulke_raporlari_togo_cumhuriyeti
4. Bakan, S., ve Özdemir, H. (2016). “Ulus devletin oluşumu ve sorunları açısından Almanya ile Fransa’nın karşılaştırılması”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Cilt 5, Sayı: Ek Sayı.
5. Beşer, M. E. (2018). “Merkel liderliğinde Almanya: Göç politikasında kırılmalar“. Migration Policy Center, https://aybu.edu.tr/idariroot/_contents/gpm/files/Merkel%20Liderli%C4%9Finde%20Almanya_M_Enes%20Be%C5%9Fer.pdf
6. BMWi. (2021). Strenger Blick auf Investitionen. Berlin. https://www.bundeswirtschaftsministerium.de/Redaktion/DE/Publikationen/Schlaglichter-der-Wirtschaftspolitik/schlaglichter-der-wirtschaftspolitik-072021.pdf?__blob=publicationFile&v=22
7. Bollmann, R. (2022). Angela Merkel: Die Kanzlerin und ihre Zeit. C.H. Beck.
8. Buçukçu, Ö. (2021). "Devletler sistemini yeniden düşünmek: Klasik Vestfalyan devletten neovestfalyan devlete“. İnsan ve Toplum Dergisi, Cilt 11, Sayı 1.

9. Bundesregierung. (2015). G7-Präsidentschaft 2015: Abschlussbericht der Bundesregierung. Berlin: Presse- und Informationsamt der Bundesregierung.
10. Daban, C. (2023). 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın Afrika kıtasına etkileri: Berlin Afrika Konferansı örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 3.
11. DEİK. (2022). Togo bilgi notu. İstanbul, https://www.deik.org.tr/uploads/togo-bilginotu-mart-22.pdf
12. Doğan, R. (2021). “Almanya’nın Afrika’daki kurumları”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Afrika Araştırmaları Dergisi. Yıl 1, Sayı 1.
13. Ermağan, İ. (2021). Almanya’da Şansölye Merkel dönemi sonrasındaki sürece ilişkin bir analiz. İçtimaiyat Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 5, Sayı 2.
14. Esen, S. (2017). “Karşı reform hareketi ve Dominikenler”, Dini Araştırmalar, Cilt 20, Sayı 52. Felekoğlu, H. (2020). Almanya'nın tarihi, Avrupa Birliği içindeki rolü ve diğer birlik ülkelerine siyasal ve ekonomik etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Ticaret Üniversitesi, Dış Ticaret Enstitüsü. Genç, Ö. (2011). “Kara ölüm: 1348 veba salgını ve Ortaçağ Avrupası’na etkileri”, Tarih Okulu, Sayı X.
15. Goethe-Institut Togo. (2025). Goethe-Institut Togo: Sprache. Kultur. Deutschland.
16. Güçyetmez, F. T. (2020). “Almanya’nın 19. yüzyılda yükselişinin saldırgan realizm çerçevesinde incelenmesi”, İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, Cilt 1, Sayı 2. Hakkı, A. R. İ. (2020). Bismarck: Hususi ve siyasi hayatı. Ötüken Neşriyat Yayınları.
17. Helms, L. (2025). “From Scholz to Merz: The capricious politics of the post-Merkel German chancellorship”, Parliamentary Affairs.
18. Kamalak, Z. E. (2023). Weimar öncesi dönemden birleşme sonrası döneme Alman stratejik kültürü (Doktora tezi). Gaziantep: Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Kappel, R. (2017). “Deutschlands neue Afrikapolitik vor dem Aufbruch”, GIGA German Institute of Global and Area Studies, https://www.ssoar.info/ssoar/bitstream/handle/document/51658/ssoar-2017-kappel-Deutschlands_neue_Afrikapolitik_vor_dem.pdf sequence=1&isAllowed=y&lnkname=ssoar-2017-kappel-Deutschlands_neue_Afrikapolitik_vor_dem.pdf
19. Karaca, B. (2018). “Togo’da dekolonizasyon döneminde devletin inşası (1945–1960)”, Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 2, Sayı 3.
20. Karadağ, C. T. (2015). “Alman federalizminin tarihsel süreçteki gelişimi”, CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2.
21. Karaimamoğlu, T. (2022). “Ortaçağ’da Kuzey Avrupa’da meydana gelen iklim değişikliği ve etkileri (950–1300)”, Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt 41, Sayı 71.
22. Koç, E. (2021). “1871’den Günümüze Alman Dış Politikasının Gelişimine Genel Bir Bakış”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 20, Sayı 80.
23. Kodal, T. (2015). “Birinci Dünya Savaşı’na giden yol”, Belgi Dergisi, Sayı 9.
24. OECD. (2021). OECD development co-operation peer reviews: Germany. OECD Publishing.
25. Özcan, C. (2018). Savaşı sabreden kazanır: Şansölye Merkel’in hikâyesi ve Türkiye ilişkileri. Doğan Kitap.
26. Pirinççi, F. (2005). “Alman dış politikasında süreklilik ve değişimin Alman bölünmüşlüğü bağlamında analizi”, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt XXIV, Sayı 2.
27. Polat, A. (2017). “Almanya’da 1850 Sonrası Endüstrileşme Sürecinde Bankaların Rolü”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 51.
28. Şahin, G. (2024). Küresel Politikada Afrika: Rekabet ve İşbirliği, İstanbul: Milli Savunma Üniversitesi Yayınları. Tutsak, A. (2017). “Hitler Almanyası’nın Yayılmacı Politikası ve İkinci Dünya Savaşı (1932-1945)”, Akademik Bakış Dergisi, Sayı 63.
29. Yavaş, H. (2018). “Töton Şövalyelerinin Ortaya Çıkışı ve Geç Ortaçağ’da Kuzey Avrupa’da Tesiri”, Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, Cilt 1, Sayı 1.