Araştırma Makalesi

Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi

Cilt: 4 Sayı: 2 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Ameliyathane çalışanı sağlıkçıların (anestezi uzmanı hekimler, cerrahlar, ameliyathane hemşireleri, anestezi teknikerleri) çalışma zamanlarının çoğunu geçirdikleri ameliyathane ortamı fiziksel, kimyasal ve biyolojik ajanların bulunduğu bir çalışma ortamıdır. Bu nedenle bu çalışmada ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisite, sitotoksisite ve proliferatif markırların araştırılması ve kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, ameliyathane çalışanlarının (n=20) periferal lenfositleri üzerinde kardeş kromatid değişimi analizini kullanarak kardeş kromatid değişimi, mitotik indeks ve proliferasyon indeksinin dahil olduğu bir dizi parametre değerlendirildi. Sonuçlar kontrol grubu (n=20) sonuçları ile karşılaştırıldı. Ayrıca farklı faktörler ile kardeş kromatid değişimi, mitotik indeks ve proliferasyon indeksi arasındaki korelasyon Spearman Korelasyon testi ile belirlendi. Kardeş kromatid değişimi ile farklı faktörler arasindaki ilişki General Linear Modeli ile test edildi. Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda kardeş kromatid değişimi kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p˂0,001). Mitotik indeks ve proliferasyon indeksi bakımından her iki grup arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p˃0,05). Model sonuçlarına göre, haftalık çalışma süresi (p<0.05) ve bireylerin yaşı (p<0.001) anlamlı şekilde artan kardeş kromatid değişimi frekansı ile ilişkili bulundu. Mitotik indeks ile yaş, sigara içme alışkanlığı, haftalık çalışma saati ve cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken PI ile sigara içme alışkanlığı arasında anlamlı bir ilişki olduğu yapılan General Linear Model testi ile tespit edildi (p˂0,05). Sonuç: Bu meslek gruplarının, çalışma ortamlarına özgü ajanlara mesleki maruziyetleri sonucu genetik hasar riski altında olabilecekleri görülmüştür. Bu sonuç çalışanların ameliyathane ortamında maruz kaldıkları ajanlara maruziyeti minimize etmek için gerekli önlemlerin alınmasının önemi ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için finansal bir destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Çalışmanın etik kurul onayı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan alınmıştır (Karar no: 2022/13-24).

Kaynakça

  1. Volquind D, Bagatini A, Monteiro GMC, Londero JR, Benvenutti GD. Occupational hazards and diseases related to the practice of anesthesiology. Braz J Anesthesiol. 2013; 63(2): 227-232. https://doi.org/10.1016/j.bjane.2012.06.006
  2. Aragonés MJ, Ayora AA, Ribalta AB, Aparici AG, Lavela JM, Vidiella JS. Occupational exposure to volatile anaesthetics: a systematic review. Occup Med (Lond). 2016; 66(3): 202-207. https://doi.org/10.1093/occmed/kqv193
  3. Dolgun E, Van Gıersbergen MY. Ameliyathanede kimyasal madde güvenliği. EGEHFD. 2016; 32(1): 130-140.
  4. Yanardağ CH, Van Giesbergen MY. Ameliyathanelerde radyasyon güvenliği ve radyoaktif maddelere karşı alınan önlemler. Van Sağ. Bil. Derg. 2025; 18(2):201-207. https://doi.org/10.52976/vansaglik.1596638
  5. Cardoso RS, Hyodo TS, Peitl JP, Neto GT, Sakamoto‐Hojo ET. Evaluation of chromosomal aberrations, micronuclei, and sister chromatid exchanges in hospital workers chronically exposed to ionizing radiation. Teratog. Carcinog. Mutagen. 2001; 21(6): 431-439. https://doi.org/10.1002/tcm.1030
  6. Doukali H, Salah G, Ben Rhouma B, et al. Cytogenetic monitoring of hospital staff exposed to ionizing radiation: optimize protocol considering DNA repair genes variability. Int. J. Radiat. Biol. 2017; 93(11): 1283-1288. https://doi.org/10.1080/09553002.2017.1377361
  7. Swerdlow BN. Surgical smoke and the anesthesia provider. J Anesth. 2020; 34(4): 575-584. https://doi.org/10.1007/s00540-020-02775-x
  8. Yılmaz S, Çalbayram NÇ. Exposure to anesthetic gases among operating room personnel and risk of genotoxicity: A systematic review of human biomonitoring studies. J. Clin. Anesth. 2017; 35:326-331. https://doi.org/10.1016/j.jclinane.2016.08.029

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Biyokimya ve Hücre Biyolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

12 Aralık 2025

Kabul Tarihi

13 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çobanoğlu, H. (2026). Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi. Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi, 4(2), 81-86. https://doi.org/10.61845/agrimedical.1840945
AMA
1.Çobanoğlu H. Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi. Ağrı Med J. 2026;4(2):81-86. doi:10.61845/agrimedical.1840945
Chicago
Çobanoğlu, Hayal. 2026. “Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi”. Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi 4 (2): 81-86. https://doi.org/10.61845/agrimedical.1840945.
EndNote
Çobanoğlu H (01 Haziran 2026) Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi. Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi 4 2 81–86.
IEEE
[1]H. Çobanoğlu, “Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi”, Ağrı Med J, c. 4, sy 2, ss. 81–86, Haz. 2026, doi: 10.61845/agrimedical.1840945.
ISNAD
Çobanoğlu, Hayal. “Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi”. Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi 4/2 (01 Haziran 2026): 81-86. https://doi.org/10.61845/agrimedical.1840945.
JAMA
1.Çobanoğlu H. Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi. Ağrı Med J. 2026;4:81–86.
MLA
Çobanoğlu, Hayal. “Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi”. Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi, c. 4, sy 2, Haziran 2026, ss. 81-86, doi:10.61845/agrimedical.1840945.
Vancouver
1.Hayal Çobanoğlu. Ameliyathane çalışanı sağlıkçılarda genotoksisitenin kardeş kromatid değişimi testi ile değerlendirilmesi. Ağrı Med J. 01 Haziran 2026;4(2):81-6. doi:10.61845/agrimedical.1840945